Θεοφάνης Μαλκίδης:
“Αυτό που θεωρούμε εμείς ως συνεργασία, ο απέναντι το βλέπει ως αδυναμία”
Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, ένα γεγονός που έχει χαραχθεί όχι μόνο στη σύγχρονη ιστορία της χώρας αλλά και στη συλλογική μνήμη, επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από τη συζήτηση του Θεοφάνη Μαλκίδη, διδάκτορα Κοινωνικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, στην εκπομπή «Ανοιχτό Μικρόφωνο» με τον Κυριάκο Αετόπουλο στον Focus 88,9.
Ο κ. Μαλκίδης χαρακτήρισε την κρίση των Ιμίων όχι απλώς ως ένα ιστορικό γεγονός, αλλά ως εθνική τραγωδία, καθώς συνδέεται με τη θυσία των τριών αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού – Καραθανάση, Γιαλοψού και Βλαχάκου. Όπως τόνισε, η μνήμη εκείνης της νύχτας δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά λειτουργεί ως προειδοποίηση για το παρόν και το μέλλον.
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του ήταν η άποψη ότι η «ήπια επίλυση» της κρίσης ισοδυναμούσε με υποχώρηση και απομείωση της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Ο ίδιος έθεσε το ερώτημα εάν σήμερα υφίσταται το καθεστώς που ίσχυε πριν από την 31η Ιανουαρίου 1996, επισημαίνοντας ότι οικονομικές και διοικητικές δραστηριότητες που υπήρχαν στα Ίμια –όπως η παρουσία βοσκού και αλιέων– δεν είναι πλέον εφικτές.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η απώλεια αυτή δεν αφορά μόνο τα Ίμια, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αμφισβητήσεων, από το Αιγαίο έως την Ανατολική Μεσόγειο, με αναφορές σε πρόσφατα επεισόδια, όπως στην Κάσο, αλλά και στις δεσμεύσεις θαλάσσιων περιοχών από την Τουρκία.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης ανέδειξε τη διάσταση ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία και τη στρατιωτική ετοιμότητα, εκτιμώντας ότι το 1996 δεν υπήρξε σύμπνοια και κοινή εθνική γραμμή. Όπως ανέφερε, υπήρξαν καθυστερήσεις, άγνοια κρίσιμων δεδομένων και έλλειψη συντονισμού, στοιχεία που οδήγησαν –κατά την άποψή του– στην επιλογή της «ταπείνωσης αντί της αντίστασης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κρίση των Ιμίων δεν αποτέλεσε μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε μια διαχρονική στρατηγική πίεσης από την Τουρκία. Έκανε λόγο για συνεχή αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, τόσο σε θαλάσσιο όσο και σε εναέριο χώρο, αλλά και για μια ρητορική που παρουσιάζει την επιθετικότητα ως «κανονικότητα».
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο των διεθνών ισορροπιών, με τον κ. Μαλκίδη να επισημαίνει ότι η ανοχή ή η σιωπή ισχυρών παραγόντων ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές στρατηγικής σημασίας, όπως η Ζουράφα στο βορειοανατολικό Αιγαίο και το Καστελόριζο, που –όπως σημείωσε– παίζουν καθοριστικό ρόλο στη χάραξη θαλάσσιων ζωνών και στην ενεργειακή αυτονομία της χώρας.
Κλείνοντας, ο Θεοφάνης Μαλκίδης συνόψισε το μήνυμα των Ιμίων σε μία φράση-σύμβολο: τα ονόματα των τριών πεσόντων αξιωματικών. Όπως τόνισε, αυτά τα ονόματα δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν, αλλά αποτελούν διαρκή υπενθύμιση και προειδοποίηση για το μέλλον της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Ακολουθεί το ηχητικό απόσπασμα από τη συνέντευξη:
Κ.Π.