«Νάρκη» στο «κλίμα καλής γειτονίας» βλέπει η Αθήνα
Επιμέλεια: Γιάννης Παναγιωτακόπουλος
Σε μια κίνηση που ανεβάζει κατακόρυφα το θερμόμετρο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προχώρησε η Τουρκία, ανακηρύσσοντας επίσημα δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Αιγαίο. Η ενέργεια αυτή θεσμοθετήθηκε εχθές μέσω προεδρικών διαταγμάτων που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αν και η τουρκική πλευρά προβάλλει ως πρόσχημα την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, η πρωτοβουλία συνδέεται ευθέως με την αμφισβήτηση των ελληνικών θέσεων και του διεθνούς δικαίου. Στην ουσία, η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, επαναφέροντας στο προσκήνιο το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Οι δύο ζώνες που οριοθετεί η Άγκυρα
Τα σχετικά διατάγματα καθορίζουν δύο συγκεκριμένες περιοχές:
Νοτιοανατολικό Αιγαίο: Εκτείνεται από τη Φετιγιέ της επαρχίας Μούγλων έως το Κας της επαρχίας Αττάλειας. Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει στην πράξη το σύνολο της θαλάσσιας έκτασης γύρω από το Καστελλόριζο.
Βόρειο Αιγαίο: Οριοθετείται κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και των Δαρδανελίων, εκτεινόμενη γεωγραφικά στην περιοχή ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο.
Η κίνηση αυτή αποτελεί την επισημοποίηση του σχεδιασμού που είχε συντάξει το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας.
Η τουρκική επιχειρηματολογία και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Η τουρκική απόφαση αποτελεί την άμεση απάντηση της Άγκυρας στα θαλάσσια πάρκα που είχε κηρύξει η Ελλάδα στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ανοιχτά ότι μέσω των αποφάσεων αυτών «επαναβεβαιώνονται τα θαλάσσια δικαιώματα της Τουρκίας στο Αιγαίο», κατηγορώντας την Αθήνα για πολιτικές σκοπιμότητες κοντά στα Δωδεκάνησα και τις νότιες Κυκλάδες.
Το κεντρικό μήνυμα της τουρκικής πλευράς είναι ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν πρέπει να λειτουργεί σε βάρος των «κυριαρχικών δικαιωμάτων» της. Παράλληλα, όπως αναφέρει η Daily Sabah, η τουρκική κυβέρνηση προετοιμάζει το ειδικό σχέδιο νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να κατατεθεί προς συζήτηση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής συνόδου τον Οκτώβριο.
Αυστηρή απάντηση ΥΠΕΞ: «Δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα»
Άμεση και αυστηρή ήταν η αντίδραση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο ξεκαθαρίζει πως η μονομερής ανακήρυξη των τουρκικών πάρκων πέρα από τα χωρικά ύδατα της γειτονικής χώρας είναι παράνομη και δεν δημιουργεί κανένα τετελεσμένο.
Το ΥΠΕΞ αποδομεί την τουρκική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι τα επίμαχα πάρκα καταλαμβάνουν τμήματα διεθνών υδάτων, καθώς και περιοχές που εμπίπτουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Υπογραμμίζεται ότι με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας κανένα κράτος δεν νομιμοποιείται να ορίζει αυθαίρετα προστατευόμενες θαλάσσιες ζώνες έξω από τα δικά του χωρικά ύδατα. Συνεπώς, η ενέργεια αυτή «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα».
Αντιδιαστολή με τις ελληνικές πρωτοβουλίες και προειδοποίηση για τις διμερείς σχέσεις
Η Αθήνα αντιπαραβάλλει την αυθαιρεσία της Άγκυρας με την ελληνική πρωτοβουλία για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο, τα οποία ορίστηκαν αυστηρά και αποκλειστικά εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, τηρώντας στο ακέραιο το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, το ΥΠΕΞ προειδοποιεί ότι τέτοιες ενέργειες «δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών».
Η ανακοίνωση καταλήγει τονίζοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να πορεύεται «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, την ελευθερία της ανοικτής θάλασσας και την προστασία του περιβάλλοντος, πάντοτε σε απόλυτη ευθυγράμμιση με το Διεθνές Δίκαιο.
Πηγή: https://www.newsbreak.gr/geopolitiki-amyna/1036171/thermometro-sto-aigaio/