Συνέντευξη του δολοφόνου του Σολωμού Σολωμού.

Ο καταζητούμενος ως δολοφόνος του Σολωμού Σολωμού 13 χρόνια μετά τα αιματηρά γεγονότα της Δερύνειας, λύνει τη σιωπή του στο «Θέμα» και δηλώνει προκλητικά «Πυροβόλησα τον Σολωμού, θα τον πυροβολούσα ξανά»!

Τον αμετανόητο «εκτελεστή της Δερύνειας», τον άνθρωπο που κατηγορείται ότι σκότωσε τον Κύπριο ήρωα στον ιστό της σημαίας του ψευδοκράτους και η Ιντερπόλ αδυνατεί επισήμως να εντοπίσει, βρήκε το «Θέμα» στα Κατεχόμενα, λίγες ημέρες μετά την απόφασή του να πολιτευτεί!

Είναι ο άνθρωπος που καταζητείται ως αυτός που σκότωσε εν ψυχρώ τον Κύπριο ήρωα Σολωμό Σολωμού, την ώρα που εκείνος ανέβαινε άοπλος στον ιστό της σημαίας. Αναγνωρίστηκε από τις φωτογραφίες των ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων να σημαδεύει και να πυροβολεί τον Σολωμού. Καταζητείται από την Ιντερπόλ και τα διεθνή ποινικά δικαστήρια και έχει επικηρυχθεί με το ποσό των 460.000 ευρώ.

Συνέντευξη στον Φρίξο Δρακοντίδη

Ζει στα Κατεχόμενα και η Ιντερπόλ επισήμως δηλώνει ότι αδυνατεί να τον εντοπίσει. Πριν από λίγες ημέρες ανακοίνωσε την απόφασή του να πολιτευτεί, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων στην Κύπρο…

Ο Κενάν Ακίν, «ο εκτελεστής της Δερύνειας» όπως συνηθίζουν να τον αποκαλούν οι Κύπριοι, είναι ο άνθρωπος που 13 χρόνια τώρα δεν έχει καταστεί δυνατόν να εντοπιστεί και να συλληφθεί από την Ιντερπόλ ώστε να δικαστεί για τις πράξεις του. Τον εντόπισε το «Θέμα» και, για πρώτη φορά, ο άνθρωπος που καταζητείται ως εκτελεστής του Σολωμού – και υποψήφιος βουλευτής πλέον – λύνει την σιωπή του σε ελληνικό μέσο ενημέρωσης. Τα όσα λέει μόνο μεταμέλεια δεν δείχνουν. «Τον πυροβόλησα και θα τον πυροβολούσα και πάλι», δηλώνει με σιγουριά και υποστηρίζει ότι κατεβαίνει στις εκλογές γιατί, ούτε λίγο ούτε πολύ, οι τουρκοκύπριοι τον λατρεύουν σαν εθνικό ήρωα! Ο 67χρονος σήμερα Ακίν υποστηρίζει ότι πυροβόλησε μεν, αλλά δεν ήταν η δική του σφαίρα που σκότωσε τον Ελληνοκύπριο.

Επικαλείται μάλιστα την ύπαρξη βαλλιστικής έκθεσης – δημιούργημα των αστυνομικών αρχών του ψευδοκράτους -, το περιεχόμενο της οποίας, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, αναφέρει ότι η σφαίρα που σκότωσε τον Σολωμό δεν έφυγε από το δικό του περίστροφο. Υποστηρίζει δε πως οι ελληνοκυπριακές αρχές γνωρίζουν το περιεχόμενό της.

Δηλώνει, τέλος, πως είναι έτοιμος σε περίπτωση που εκλεγεί, να βοηθήσει και την ελεύθερη Κύπρο, φέρνοντας νερό από την Τουρκία για να λύσει το πρόβλημα λειψυδρίας! Εξιστορεί τα γεγονότα άνετος και χαλαρός, σαν να μην έχει συμβεί το παραμικρό, φανερώνοντας την επιθυμία του να απαλλαγεί από τον «μανδύα» του δολοφόνου. Δεν παραλείπει βέβαια να υπεραμυνθεί των εθνικιστικών του πεποιθήσεων.

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε η είδηση ότι κατεβαίνετε ως υποψήφιος στις εκλογές του ψευδοκράτους με το Κόμμα Ελευθερίας και Μεταρρύθμισης του Τουργκάι Αβτζί. Ποιος είναι ο λόγος που σας ώθησε να αναμιχθείτε εκ νέου στην πολιτική;

Γνωρίζω από πολιτική γι αυτό αποφάσισα και αυτή τη φορά να είμαι υποψήφιος. Υπήρξα άλλωστε βουλευτής και στο παρελθόν. Ο λαός έδειξε ότι έχει τη θέληση να με δει πάλι στην πολιτική, γιατί ξέρει ότι μπορώ να βοηθήσω άμεσα στα προβλήματά του.

Γιατί πιστεύετε ότι ο λαός, όπως λέτε, θα σας εμπιστευτεί με την ψήφο του;

Βλέπω την ανταπόκριση μέσα από τις τακτικές επισκέψεις που πραγματοποιώ σε διάφορα χωριά και έρχομαι σε επαφή με τον απλό κόσμο. Με αγκαλιάζουν, με φιλούν, μου λένε ότι με πιστεύουν και πως πρέπει να προσπαθήσω να πετύχω το καλύτερο για αυτούς. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που θα είμαι υποψήφιος.

Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι θα μπορούσατε να προσφέρετε;

Πιστεύω στον εαυτό μου και στον λαό μου. Θα προσπαθήσω να τον βοηθήσω με το που μπω πάλι στην πολιτική. Ξέρετε, έχω ένα μεγάλο όραμα και θέλω να το πραγματοποιήσω με το που θα μου δοθεί η ευκαιρία. Θέλω να φέρων νερό από την Τουρκία, όχι μόνο για εμάς, αλλά και για τους Κυπρίους. Θέλω να βοηθήσω ολόκληρο το νησί να λύσει μια για πάντα το πρόβλημα του νερού.

Δεν σας φοβίζει το γεγονός ότι καταζητείστε από την Ιντερπόλ και την Κυπριακή Δημοκρατία;

Πριν από πολύ καιρό είχα δηλώσει στο τουρκικό Τύπο ότι δεν πυροβόλησα εγώ τον Σολωμού. Σήμερα λοιπόν που μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω σε μία ελληνική εφημερίδα θέλω να επαναλάβω ότι είμαι αθώος. Πολλές σφαίρες έφυγαν από όπλα στρατιωτών τότε. Και εγώ πυροβόλησα, αλλά η βαλλιστική εξέταση έδειξε ότι η σφαίρα που χτύπησε τον Σολωμού δεν έφυγε από το δικό μου όπλο. Αν θέλετε, είναι στην διάθεσή σας. Νομίζω ότι κι εσείς οι Έλληνες έχετε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν ήμουν εγώ αυτός που σκότωσε τον Σολωμού.

Γιατί τότε δεν περνάτε τα σύνορα, από τη στιγμή που δηλώνετε αθώος;

Όχι, δεν έχω σκοπό να τα περάσω ή να ταξιδέψω, επειδή γνωρίζω ότι καταζητούμαι. Και επειδή πιστεύω ότι οι κατηγορίες προς το πρόσωπό μου δεν ευσταθούν και με θεωρούν ένοχο χωρίς να έχουν στα χέρια τους επαρκή στοιχεία, δεν πρόκειται να τους κάνω το χατίρι. Ξέρω ότι σε περίπτωση που δικαστώ δεν θα τύχω σωστής μεταχείρισης και ενδέχεται να καταδικαστώ αδίκως.

Πως αισθανθήκατε τότε, όταν συνέβη το αιματηρό αυτό επεισόδιο; Όλος ο κόσμος έδειχνε εσάς ως τον δολοφόνο του Σολωμού. Η κάμερα είχε εστιάσει τη στιγμή που είχατε προτεταμένο το περίστροφό σας, σημαδεύοντάς τον όταν ανέβαινε στον ιστό της σημαίας…

Αναρωτιέμαι κι εγώ γιατί όλα τα μάτια του κόσμου έπεσαν επάνω μου. Πιστεύω ότι ακόμη και η Ελληνική Αστυνομία δεν πιστεύει ότι ήμουν εγώ εκείνος που πυροβόλησε.

Πόσο άλλαξε η ζωή σας από εκείνη την ημέρα;

Ανησύχησα πολύ, αλλά τι μπορώ να κάνω; Ξέρω ότι με κατηγορούν άδικα και πως έψαχναν να βρουν ένα εξιλαστήριο θύμα για να του τα φορτώσουν όλα.

Έχετε δηλώσει παλαιότερα σε τουρκική εφημερίδα ότι μακάρι να ήσασταν εσείς αυτός που τράβηξε τη σκανδάλη, τονίζοντας χαρακτηριστικά «γιατί κάνετε το σκότωμα ενός σκύλου να ακούγεται τόσο σημαντικό;».

Πράγματι. Δεν μετανιώνω για όσα έχω πει. Το λέω και σήμερα αυτό, και ας έχουν περάσει τόσα χρόνια από εκείνη την μέρα. Αν ήμουν στη θέση εκείνου που πυροβόλησε, το ίδιο θα έκανα κι εγώ. Θα τον σκότωνα. Ακόμα κι εσύ, αν βρεθείς σε εκείνη τη στιγμή, μπορείς να κάνεις το ίδιο. Αν κάποιος προσπαθήσει να κατεβάσει την ελληνική σημαία, εσύ τι θα έκανες; Είναι καθήκον να κάνουν όλοι το ίδιο πράγμα!

Έχετε σκεφτεί ποτέ να παραδοθείτε στις ελληνικές αρχές για να αποδείξετε, όπως υποστηρίζετε εσείς, την αθωότητά σας;

Η ελληνική πλευρά με κατηγορεί ανοιχτά και φανερά. Για να παραδοθώ σημαίνει ότι παραδέχομαι το έγκλημα. Εγώ δεν το δέχομαι αυτό. Προσπάθησα μάλιστα κάποια στιγμή να βρω δικηγόρο από την ελληνική πλευρά, αλλά κανένας δεν δέχτηκε. Πώς λοιπόν να πάω να παραδοθώ; Για αυτή την υπόθεση δεν έγινε η έρευνα όπως έπρεπε να γίνει για να πάω μετά στο δικαστήριο.


Η ελληνική πλευρά για αυτά τα δύο εγκλήματα θα έπρεπε να κάνει περισσότερες έρευνες, τις οποίες και δεν έκανε. Και στη Τουρκία, για την ίδια υπόθεση, δεν ανακοινώνεται ποτέ τίποτα.

Ξέρω ότι και οι δυο πλευρές, προκειμένου να κλείσουν την υπόθεση, συνεργάζονται στενά. Εγώ πάντως είμαι διατεθειμένος να δεχτώ την επίσκεψη εισαγγελέα από την ελληνική πλευρά και να καταθέσω όσα γνωρίζω. Σας το δηλώνω ξεκάθαρα, είμαι έτοιμος να μιλήσω. Θα πήγαινα εγώ απέναντι για να τα όλα όσα ξέρω, και να αποδείξω ότι δεν λέω ψέματα, αλλά δεν μπορώ να πάω γιατί με έχουν κρίνει ένοχο πριν με δικάσουν.

Αν είχατε μπροστά σας την οικογένεια Σολωμού, τι θα τους λέγατε;

Θέλω να τους πω ότι δεν πυροβόλησα εγώ. Λυπάμαι για ό, τι έγινε, αλλά δεν έχω καμία σχέση με τον θάνατο του παιδιού.

Το ξέρετε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία σας έχει επικηρύξει με 250.000 λίρες;

Ναι το ξέρω.

Φοβάστε για τη ζωή σας;

Όχι. Έγινε ένα επεισόδιο, αλλά δεν έχει να κάνει με μένα. Βρέθηκα σε αυτό το σημείο και με κατηγορούν. Δεν πυροβόλησα όμως εγώ. Λυπάμαι και για τον Σολωμού και για τον Ισαάκ. Οι Κύπριοι όμως δεν πρέπει να σκέφτονται την εκδίκηση.

Θα θέλατε να στείλετε κάποιο μήνυμα στον λαό της Κύπρου;

Λυπάμαι, γιατί καμιά από τις δύο πλευρές δεν δείχνει να θέλει ειρήνη. Σε αυτό το μικρό νησί υπάρχουν δύο χωριστές κοινότητες.

Στη τουρκική πλευρά πάντως όσοι Έλληνες διαμένουν δεν παθαίνουν ποτέ τίποτα. Μόνο οι Κύπριοι σκοτώνουν ο ένας τον άλλον. Και οι δύο πλευρές πρέπει να κάνουν ό, τι χρειαστεί ώστε να έρθει η ειρήνη ανάμεσά μας και να έρθουν καλύτερες μέρες.

Έχετε οικογένεια;

Έχω δύο αγόρια και μία κόρη.

Ξέρουν ότι ο πατέρας τους είναι καταζητούμενος για φόνο;

Ναι ,ξέρουν τι έχει συμβεί και γιατί κατηγορούμαι. Πιστεύουν όμως στην αθωότητά μου και μου συμπαραστέκονται. Περνούν μάλιστα πολλές φορές στην ελληνική πλευρά και δεν αντιμετωπίζουν το παραμικρό πρόβλημα.

Έχει γραφτεί κατά καιρούς στο παρελθόν ότι είστε μέλος της οργάνωσης των Γκρίζων Λύκων και πως είχατε διατελέσει πράκτορας των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών.

Όχι, δεν έχω καμία σχέση με αυτό. Το μόνο κλαμπ στο οποίο ανήκω είναι αυτό της ποδοσφαιρικής μου αγάπης, της Γαλατασαράι. Ούτε υπήρξα ποτέ μυστικός πράκτορας. Αυτά είναι τα αποκυήματα της φαντασίας ορισμένων που θέλουν να περιπλέκουν τα πράγματα και να δημιουργούν θέμα χωρίς να υπάρχει.

Ο αξιωματικός του Τουρκικού Στρατού που έγινε υπουργός του ψευδοκράτους.

Ο Κενάν Ακίν υπήρξε πρώην αξιωματικός του Τουρκικού Στρατού, υπουργός του ψευδοκράτους και, σύμφωνα με πληροφορίες, πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών. Σήμερα είναι ένας από τους υποψηφίους στο ψηφοδέλτιο του Κόμματος Ελευθερίας και Μεταρρύθμισης του ψευδοϋπουργού Εξωτερικών Τουργκάι Αβτζί για τις λεγόμενες βουλευτικές εκλογές που θα διεξαχθούν στις 19 Απριλίου στο ψευδοκράτος.

Το κόμμα του Αβτζί συνεργάζεται στενά με το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία και μετέχει με δύο «υπουργούς». Ο Κενάν Ακίν λίγες μέρες μετά τα θλιβερά γεγονότα της Δεύνειας με τις δολοφονίες των Ισαάκ και Σολωμού, αποσύρθηκε από το πολιτικό προσκήνιο προκειμένου να μη ρίξει περισσότερο λάδι στη φωτιά. Σύμφωνα με πληροφορίες, κινούνταν μεταξύ ψευδοκράτους και Τουρκίας αποφεύγοντας να ταξιδέψει στο εξωτερικό, προκειμένου να μη συλληφθεί και δικαστεί.


Είναι επικυρυγμένος από την Κυπριακή Δημοκρατία με το ποσό των 460.000 ευρώ, ενώ καταζητείται και από την Ιντερπόλ με ερυθρό δελτίο.



[Πηγή]:Πρώτο Θέμα
αρ.φυλ. 209
σελ.40-41

Assyrians for Genocide. Brussels 4 Oct. 2009

Assyrians to go the Distance!Assyrians run a marathon in Brussels to send a message to their fellow Assyrians and to the world. Yesterday Assyrians ran a marathon in Brussels, Europe’s capital under the slogan: ‘Assyrians to go the Distance’ for the future of the Assyrian people.


The Brussels marathon took place on Sunday 4th of October. Around 70,000 people enjoyed the event. The vast majority of the 10,000 runners were Assyrian.

Unfortunately, we often receive bad news from our homeland. Assyrians are killed almost every day in Iraq. Many of them are forced to leave their homes in fear of their safety thus leaving their homeland under very difficult circumstances. Those who have to leave their country continue living in refugee camps.

Currently Turkey, Syria, Iran and especially Iraq do not recognize national rights for the Assyrians. Particularly, the constitutions of some of these countries do not recognise the national rights of the Assyrian people. Therefore Assyrians are either forced or encouraged to leave their own countries in which they have lived for millennia upon millennia.

The persecution of the Assyrians in the Middle East is a known fact and bad news is received in newspapers and on the internet on a daily basis. In order to gain publicity towards Assyrian-related issues, the Assyrian Genocide Research Centre, namely the Seyfo Center together with the Assyrian Youth Federations (of Europe), have organised marathons in the past years in Netherlands and other European states. This year we ran in the heart of Europe; Brussels. The marathon took place yesterday amongst thousands of runners and drew large crowds of spectators. A large number of people who ran the marathon were Assyrians.

The marathon was a vigorous and a vibrant one. It was followed by adults and children wearing colourful t-shirts, waving Assyrian flags and other festivities accompanied by Assyrian music.

This year we ran for the future of the Assyrian people. One of the messages we intended to give was an awakening to our own people.

Unfortunately, a large number of our people remain onlookers with regard to our ethnic and human rights issues and do not want assume any responsibility. That’s why only a handful of us in a respected manner take on the responsibility. Every individual is accountable to the society s/he lives in. They are not accountable to others but to themselves. This account is to live in honour!

Today we live in the U.S., Canada, Australia and Europe as well as in our homeland. We have great opportunities to solve our issues and challenges ahead of us if we unite our strength. The onlookers need to assume responsibility. In this way we can overcome a difficult struggle. Only as Assyrians can we nurture our future with our own hands. There is no point in talking with pride about our past if we do not realise who we are today and how we can move ahead!

In brief our message for our people is this: where ever you may be in the world or which ever part of the world you may live, you should stand up against racism, fascism or any kind of national and human oppression! Our place is there. The path of history’s greats like Dr. Fraydon Atouraya is our way also.

The one who dares to fight may lose ... but the one who does not has already lost!

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, οι S-300 και «Tο θωρηκτό Αβέρωφ». Του Λάζαρου Μαύρου

Του Λάζαρου Μαύρου

Όταν ο Ελληνισμός είχε Ηγέτη τον νικηφόρο Ελευθέριο Βενιζέλο, οραματιστή και δεξιοτέχνη της στρατηγικής (γι’ αυτό και μετέφρασε ο ίδιος, από τα αρχαία, τον Θουκυδίδη), η Ελλάς είχε τα κότσια να παραλαμβάνει στο Φάληρο το φθινόπωρο του 1911, το τότε υπερόπλο της, το Θωρηκτό «Αβέρωφ». Αντίθετα: Όταν ο Ελληνισμός είχε χεσμένους και δειλούς ηγέτες, π.χ. τους Κ. Σημίτη και Γλ. Κληρίδη, ταπεινωνόταν «εξορίζοντας» το 1999 τους S-300 στην Κρήτη...


Π Ρ Ω Τ Ι Σ Τ Η έγνοια της Ανορθωτικής Κυβερνήσεως Βενιζέλου, αφ’ ότου ανέλαβε το 1910 την εξουσία στη μικρή Ελλαδίτσα «της Μελούνας», η πρόσκτηση στρατιωτικής ισχύος και η οικονομία. Ο ίδιος ο Βενιζέλος ανέλαβε προσωπικά και το υπουργείο Στρατιωτικών. Για να καταστήσει την Ελλάδα ΙΣΧΥΡΗ, ικανή να διεκδικήσει διά της Ισχύος την απελευθέρωση του τότε υπόδουλου Ελληνισμού. Ο «Αβέρωφ» στοίχισε 950.750 λίρες Αγγλίας, εκ των οποίων οι 300.000 πληρώθηκαν από το κληροδότημα του εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ (1818-1899).

Η Δ Η παραλαμβάνονταν από τον Ελληνικό Στρατό τα καλύτερα, τότε, στον κόσμο επαναληπτικά τυφέκια Μάνλιχερ - Σονάουερ, με περιστροφικό γεμιστήρα πέντε φυσιγγίων, διαμετρήματος 6,5 χιλ. της αυστριακής Στάγερ, προς 79 χρυσά φράγκα έκαστο, για την αντικατάσταση των παλιών μονόβολων Γκράδων, 11 χιλ., του 1874. Αυξάνοντας τις δαπάνες για την άμυνα, στις 19.12.1911 ο Βενιζέλος έλεγε στη Βουλή και για την αναγκαία κατ’ έτος κατανάλωση 5 εκατομμυρίων φυσιγγίων πεζικού, «ίνα και η εκγύμνασις των ανδρών γίνηται καλυτέρα διά της χρησιμοποιήσεως πολύ περισσότερων βολών ή εις το παρελθόν και όπως ανανεώνται διαρκώς αι αποθήκαι των πυρομαχικών εντός του αναγκαίου χρόνου».

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΧΗ του «Αβέρωφ», το ελληνικό ναυτικό κατέστη το κύριο «διαβατήριο» με το οποίο έγινε δεκτός στη Βαλκανική Συμμαχία κατά της Τουρκίας ο Βενιζέλος. Εξασφάλιζε την κυριαρχία στο Αιγαίο, εμποδίζοντας τη μεταφορά τουρκικών ενισχύσεων στα θέατρα του πολέμου. Ρόλος καθοριστικός στις περίλαμπρες νίκες των απελευθερωτικών Βαλκανικών Πολέμων του 1912-13, που διπλασίασαν την ελλαδική επικράτεια

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, 5η Οκτωβρίου του 1912, που η Ελλάς εισερχόταν στον πόλεμο, ο Ελευθέριος Βενιζέλος έσπευσε στον φαληρικό όρμο για να κατευοδώσει τον στόλο. Επί της ναυαρχίδος «Αβέρωφ» εκφώνησε την ακόλουθη προσταγή στον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και στους 550 ναύτες του: «Η πατρίς αξιοί από υμάς όχι απλώς να αποθάνητε υπέρ αυτής. Αυτό θα ήταν το ολιγώτερον. Αξιοί να νικήσετε». Και το έκαμαν. Με τις ναυμαχίες της «Έλλης» 3.12.1912 και της «Λήμνου» 5.1.1913 το Αιγαίο κατέστη άβατο για τους Τούρκους. Οι σύγχρονοί μας ηγετίσκοι του παρακμάζοντος Ελληνισμού, απλώς «οραματίζονται»… αποστρατιωτικοποιήσεις! Όχι της Τουρκίας, βέβαια, αλλά της Κύπρου…

Εφημερίδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ

The Pontic Greek Dialect by Sam Topalidis

Development of the Pontic Greek Dialect

Sam Topalidis 2009

History of the Greek Language

According to Encyclopaedia Britannica (2005), the form of Greek written and spoken today evolved in four phases; Ancient Greek, Koine (also called Hellenistic Greek), Byzantine Greek and Modern Greek. [Others may consider there were no breaks in the continuous historical development of the Greek language.]

Encyclopaedia Britannica (2005) states Ancient Greek is divided into Mycenaean Greek (14th–13th century BC) and Archaic and Classical Greek (8th–4th century BC), which date from the adoption of the alphabet. The development of five letters to signify vowel sounds was the principal innovation of the Greek alphabet.

The language of the Archaic and Classical periods consisted of a number of dialects as a result of the Dorian invasions [which began around 1100 BC] of Greece and later of overseas Greek colonisations. These dialects comprised a West group (including Doric), an Aeolic group, an Ionic-Attic group, and an Arcade-Cypriot group.

Koine was spoken from the 4th century BC to the 4th century AD and it arose from the establishment of Alexander the Great's empire. Its main basis was the Attic dialect, with some Ionic features. Koine unified the formerly fragmented local dialects and simplified Greek grammar in the course of its expansion throughout the non-Greek-speaking areas of the Hellenised world. The Atticists, who urged that the Classical language be used for all writing, dismissed Koine as ‘impure’. Their suggestion was adopted, and thus the written form, known as Byzantine Greek (5th–15th century AD), stayed rooted in the Attic tradition while the spoken language continued to develop. A chasm between the written and spoken languages opened and gradually widened. [Mackridge (1985), states Greek became the official language of the Byzantine Empire in the 6th century AD.]

Modern Greek ‘could be considered’ to date from the 15th century and is of two kinds. One includes all the local dialects. The other is Standard Modern Greek, which is the official written and spoken language of Greece. Standard Modern Greek emerged from the convergence of two historical varieties of modern Greek - Demotic, which was understood by almost everyone; and Katharevousa, the ‘pure’, archaizing written language used in administration and other areas of public life. In 1976, Demotic was declared the official language of the state, replacing Katharevousa in government documents, newspapers and education.

Distribution of Pontic Greek in Asia Minor

The north-east corner of Asia Minor, which borders the Black Sea (see Map 1), is known as the Pontos. Greeks colonised this region from the 7th century BC and lived there until the last Christian was forcibly expelled in 1923. These Pontic Greeks spoke a dialect called Pontic Greek.

Mackridge (2007) in Topalidis (2007) states that:
Pontic Greek is a dialect of the Greek language that is largely derived, like almost all the other modern Greek dialects, from the Koine (common) Greek of Hellenistic and Roman times (4th century BC – 4th century AD). It probably began to become markedly distinct from the rest of the modern Greek dialects after the Seljuk invasions of Asia Minor [in the 11th century AD], which split Pontus from the other regions of the Byzantine Empire. However, some older features of the Greek language that disappeared from other Greek dialects were retained in Pontic, while some innovations seem to have taken place in Pontic under the influence of other Greek dialects even after the medieval period. In its vocabulary, Pontic has been influenced by Persian and Caucasian languages, and in recent centuries it has taken on a large number of loanwords from Turkish.

Mackridge (1991) states that when Pontic Greeks moved into Russian speaking areas, Pontic Greek also acquired a large number of Russian words. He also states that although many Pontic Greeks believe their language stems from the ancient Ionic dialect, the linguist Hatzidakis (1892 and 1930) demonstrated that only a couple of undoubtedly Ionic words could be found in Pontic Greek.

The Greek linguist Triandafyllidis (1981 [1938], p. 290) in Nicholas (1999) divided Pontic Greek into three groups. ‘Oinountiac in the western, non-contiguous part of the Pontos from Inepolis to Oinoe. Trapezuntiac on the eastern shore of the Pontos, from Kerasounta [Giresun] to Ophis [Of], Chaldiot was spoken in the Chaldia region, south of the eastern shore, and including Gumushane and its surrounding villages, as well as the southern mining colonies and the coastal town of Kotyora [Ordu]. Dawkins (1937) established that the printed Pontic of Rostov on Don (see Map 1) is also Chaldiot. Nicholas (1999) agrees with Papadopoulos (1955) who limits himself to a two-way distinction between Oinountiac and Trapezuntiac-Chaldiot, given that Oinountiac tends to pattern more closely with mainstream Greek. Nicholas refers to these two variants as Western and Eastern Pontic.

Hionides (1996) believes that the Pontic dialect remained so remote from the other modern Greek idioms that to the ear of the rest of Greece, it sounds like a foreign language.



Map 1 The Black Sea (King 2004, p. xvii)

Pontic Greek Dialect in Of

Dawkins (1937) states the most archaic form of Pontic Greek survived among the Moslems of Of (east of Trabzon, see Map 1). Hionides (1996) states Pontic Greek is spoken by the Turkish people of the provinces of Of and Tonya [south-west of Trabzon]. In 1985, he counted eight villages in the province of Tonya, 21 villages in the province of Of and five villages in the province of Surmene where the Turkish population spoke Pontic Greek. He also mentions that many Turks in Trabzon also fluently spoke Pontic Greek. However, Asan (1996) states that 60 villages in the Trabzon region with 40 of these villages in the Of region speak Pontic Greek.

Mackridge (n.d.) at: www.omerasan.com/eng/home.html accessed on 28 December 2008, describes Ömer Asan’s important 1996 work:
ever since their conversion to Islam, the Greek-speaking Pontic Muslims have not been exposed to any other kind of Greek than their own; nor did they have much close contact even with their Christian neighbours in Pontus. This means that their speech has preserved many archaic features that have now almost or completely disappeared from the Pontic spoken in Greece. (It should be said that their speech has also lost a large number of words that have been replaced by items of Turkish origin.) Ömer Asan's village, like the village where I have carried out my own linguistic fieldwork, is situated in the district of Of, east of Trebizond, which is home to the largest concentration of Greek-speakers in Pontus today. The Of district is the easternmost area in which Greek has been continuously spoken without interruption since ancient times. If Pontic is a peripheral dialect of Greek, then the sub-dialect of Of is a peripheral version of Pontic. Like most peripheral dialects, the speech of Of preserves an exceptional number of ancient words and grammatical features. For this reason the study of the sub-dialect of Of can throw fascinating light on the historical development of the Greek language.

… it has been fascinating to compare the vocabulary and grammar of Çoruh, as he [Asan] records them, with the linguistic material that I and others have collected from other villages in the Of district and from other parts of Pontus both before and after 1922. The variety in vocabulary and grammar between one village and another just a few miles away is extraordinary, and we would ideally like to have such a study of every Greek-speaking village in Pontus.

Ömer Asan’s article, ‘Trabzon Greek: a language without a tongue’ at: www.omerasan.com/eng/home.html accessed on 27 June 2009 (updated 2005), states that:
it was in the Greek language [Pontic Greek] that the inhabitants of the Solaki Valley [near Of] (apart from the late comers) were introduced to Islam and in which the imams in question were educated. … Actually, there is no more natural and logical a way of learning any sort of unfamiliar thought, doctrine or religion than through the mother tongue.

… Of the various Greek dialects in existence at the present day, Trabzon Greek, the language closest to ancient Greek … has been sacrificed to religious, national and political intrigue and impotence. Although there is no prohibition of any kind in place, Trabzon Greek, labelled by religious bigots as a ‘giaour’ [outside the Islamic faith] language, by nationalists as an ‘enemy’ language and by bureaucrats and politicians as a ‘separatist’ language, has the misfortune of being listed at the head of merely local, not national, languages.

Asan’s (1996) ‘courageous’ work in Turkish on the culture of a minority group has been criticised in Turkey, where the government prefers to pasteurise its cultural past. Asan should be congratulated, not condemned for his work. We should all embrace and respect our cultural diversity as an essential part of our identity.

Revithiadou and Spyropoulos (2006) have also studied Pontic Greek spoken by people from Of who had settled in the village of Nea Trapezounta in northern Greece. Drettas (1999) in Bortone (2009) estimated that 300,000 people in Greece speak Pontic Greek.

Romayka

Bortone (2009) states Muslim Pontic Greek spoken around the villages of Of, has no history, especially for its speakers. They have no written records and many of their speakers do not even know that the language is related to Greek. Some do not know which parts of their speech is Turkish and which is their local ‘other language’. Many call it Romayka, but never Pondiaká or Eliniká. Romayka is not formally taught and has no standard of any kind.

Bortone (2009) states that many Pontic Muslims report that they did not learn Turkish until they went to school. He also believes that Romayka will probably ultimately disappear. Interesting to note, from an email I received from a Trabzon local, that in 2008, five and six year olds in a school in a village of the town of Hayrat, near Of, were observed by their teacher to speak Pontic Greek (Romayka) as their native tongue.

Bortone (2009, p.83) states,
Greek peripheral dialects have archaic traits; but the Greek of the Of region has traits lost everywhere else.
… we would do well to emphasize the archaic nature of Romayka, if only because of the implicit irony: its archaic character is due to the very fact that Romayka has been isolated from the Greek tradition.

Pontic Greek in the Soviet Union

Pontic Greeks had been emigrating to the Soviet Union, including Georgia, in significant numbers from the 18th century.

The first census of Imperial Russia, based solely on the criteria of language, suggested that 186,925 Greek-speaking Greeks (105,169 in the southern Caucasus) lived within the borders of the empire in 1897 (Agtzidis (1997) in Sideri (2006)).

Dawkins (1937) states the number of Greek speakers in Russia was considerable. Correspondence he received from Professor Semenov of Rostov on Don (see Map 1) stated that there were 60,000 Greeks at Mariupol (south-eastern part of Ukraine, on the coastal region of the Sea of Azov) and 100,000 at Rostov on Don (the latter all speaking Pontic Greek). Sergievsky (1934) believes there were around 97,000 Mariupol Greeks, of whom some 82,000 spoke Greek. Mackridge (1991) states the Greek dialect spoken by the Mariupol Greeks differs markedly from Pontic Greek, though the two may be distantly related.

Dawkins (1937) states the Pontic Greek dialect of the Gumushane district (south of Trabzon) agrees with the Greek of Rostov on Don. He believes the great mass of the Rostov population came over to Russia from this district in the Pontos.

At the time of the October Revolution in Russia, Karpozilos (1999) estimated that the Pontic population in Russia to have been more than 350,000 concentrated in 34 urban centres and in about 287 villages. He also states that between the two World Wars in Southern Russia and Caucasus that it was a serious issue in which form of Greek would books and Newspapers be written. Formal Greek (Katharevousa), Demotic Greek or Pontic Greek. Karpozilos (1999, p. 148) states:
to raise the Pontic dialect to the level of a language for the Greek minority posed great problems. The dialect had never been systematically written; it had a rather limited vocabulary that lacked the words and idioms to convey abstract and sophisticated ideas; it also lacked the proper words for several new political and social concepts. …

In schools, it was agreed that the children should be taught demotic Greek, but for the instruction of the masses it was thought best to use both dialects - in newspapers, pamphlets and various other publications. This important decision was taken … on 10 May 1926.

Joseph (2003) states, in the 1970 Soviet census, 336,869 citizens claimed Greek ethnicity but only 39%, gave Greek as their native language. In the 1979 census, 344,000 declared Greek as their ethnic status. Hionides (1996) was of the view most of these 344,000 spoke Pontic Greek.

Conclusion

As human beings first, and nationalists a distant second, we should embrace our cultural history and revel in its diversity and not pasteurise it for the benefit of national conformity. With this embrace, we can also learn to respect other people's languages and cultures.

The history of Pontic Greek (and how it probably began to become markedly distinct from the other Greek dialects from 11th century AD) and the Greek language is fascinating and should be documented and studied.

Will Pontic Greek continue to be spoken? Bortone (2009) believes Pontic Greek spoken in the Pontos in Asia Minor today will probably disappear. The challenge is to keep the Pontic Greek dialect alive. The more recent work of researchers like Emeritus Professor Peter Mackridge, Assistant Professor Pietro Bortone, Dr Theofanis Malkidis, Ömer Asan, Dr Anthi Revithiadou and Dr Vassilios Spyropoulos have increased our knowledge of the dialect.

Pontic Greek is still spoken today in Asia Minor, and by the Pontic diaspora in Greece and at least in countries like Georgia, Russia, Ukraine, Germany, Canada, Australia and the USA. Drettas (1999) estimated 300,000 speakers exist in Greece. Who could estimate how many Pontic Greek speakers actually exist worldwide today? Are you one of them?



References

Agtzidis, V 1997, Parefxinios diaspora. I Ellenikes egkatastasis stis vorioanatolikes periokhes tou Efxinou Pontou, [in Greek, Black Sea diaspora. The Greek settlements in the northeastern Black Sea], Kiriakidis Brothers, Thessaloniki, Greece.

Asan, O 1996, Pontos kültürü (in Turkish), Baski Istanbul, Belge Yayinlari.

Bortone, P 2009, ‘Greek with no models, history, or standard: Muslim Pontic Greek’, in Standard languages and language standards: Greek, past and present, (eds) A. Georgakopoulou and M. Silk, Publication 12 of the Centre for Hellenic Studies, King’s College London, Ashgate, Surrey UK, pp. 67-89.

Dawkins, RM 1937, ‘The Pontic dialect of modern Greek in Asia Minor and Russia’, Transactions of the Philological Society, pp. 15-52.

Drettas, G 1999, ‘To ελληνο-ποντιακó διαλεκτικó σύνολο’, [in Greek] in Χριστίδης, A.-Φ. et al. (eds) Διαλεκτικοί θύλακοι της ελληνικής γλώσσας, Athens, pp. 15-24.

Hatzidakis, GN 1892, Einleitung in die neugriechische Grammatik, [in German] Breitkopf & Hartel, Leipzig.

Hatzidakis, 1930, ‘Einiges über das pontische Griechisch’, [in German] Byzantinisch-Neugriechische Jahrbücher, no. 7, pp. 383-7.

Hionides, C 1996, The Greek Pontians of the Black Sea, Boston, Massachusetts.

Joseph, BD 2003, ‘Some reflections on Greek in a Slavic context, in both academia and the real world, with an overview of Greek in the former Soviet Union’, in Balkan and Slavic Linguistics, in Honour of the 40th Anniversary of the Department of Slavic and east European Languages and Literatures (Ohio State Working papers in Slavic Studies 2) ed. by D. Collins & A. Sims (2003), Columbus Ohio State University, pp. 93-101.

Karpozilos, A 1999, ‘The Greeks in Russia’, in The Greek Diaspora in the twentieth century, (ed. Clogg), St Martins Press, New York, pp. 137-57.

King, C 2004, The Black Sea: a history, Oxford University Press, Oxford.

Mackridge, P 1985, The modern Greek language- a descriptive analysis of standard modern Greek, Oxford University Press, Oxford.

Mackridge, P 1991, ‘The Pontic dialect: a corrupt version of ancient Greek?’, Journal of Refugee Studies, vol. 4, no. 4, pp. 335-9.

Mackridge, P 2007, Personal email.

Nicholas, N 1999, The story of pu: the grammaticalisation in space and time of a modern Greek complementiser, PhD thesis, University of Melbourne, Australia.

Papadopoulos, AA 1955, Ιστορική Γραμματική της Ποντικής Διαλέκτου (in Greek, Historical Grammar of the Pontic Dialect), The Committee for Pontic Studies, Athens, supplement 1.

Revithiadou, A and ‘Ofitika Pontic: a report on the dialect and its people’,
Spyropoulos, V 2006, e-posted paper at: www.revithiadou.gr/files/reports_on_dialects/Report_OP.pdf viewed June 2009.

Sergievsky, 1934, ‘The Mariupol Greek dialects: an attempt at a brief description’, Bulletin de l’ Académie des Sciences de l’ U.R.S.S., Classe des sciences sociales, no. 7.

Sideri, E 2006, The Greeks of the former Soviet Republic of Georgia: memories and practices of diaspora, unpublished PhD thesis, Department of Social Anthropology, School of Oriental & African Studies, University of London.

Topalidis, S 2007, A Pontic Greek History, Canberra, Australia. (Available by emailing author at: sam.topalidis@bigpond.com).

Triandafyllidis, M 1981, Νεοελληνική Γραμματική: Ιστορική Εισαγωγή, (in Greek,
(1938), Modern Greek Grammar: Historical Introduction), Salonika, Aristotle University.

I warmly thank Assistant Professor Pietro Bortone for sending me an early copy of his 2009 paper.

Για την Κύπρο. Σωματείο Αδούλωτη Κερύνεια

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΗΣ

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ- 1960-2009

• Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η ασπίδα μας
• Την λαβώσαμε με την εμφύλια διαμάχη μας από το 1960 μέχρι το 1974.
• Την προδώσαμε το 1974 με το πραξικόπημα.
• Την αφήσαμε ανοχύρωτη στο έλεος του Αττίλα το 1974 ο οποίος την διαμέλισε και μολύνει τα εδάφη της από τότε, μέχρι σήμερα
• Τα τελευταία 35 χρόνια απετέλεσε την ασπίδα μας ενάντια στις προσπάθειες του Αττίλα και των συνοδοιπόρων του Βρετανών και Αμερικανών, να νομιμοποιήσουν το Παράνομο Καθεστώς στα κατεχόμενα.
• Η ασπίδα μας, η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, κινδυνεύει σοβαρά μέσα από τις επιλογές της Ηγεσίας μας για λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.
• Η οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας υπονομεύεται από τη στιγμή που η εισβολή και η κατοχή έχουν παραμερισθεί και το Κυπριακό έχει αναχθεί σε διακοινοτική διαφορά, μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων κατοίκων του νησιού.
• Η οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας υπονομεύεται:
 όταν στις συνομιλίες προσέρχονται ο Πρόεδρος με τη σημαία της Δημοκρατίας στο προεδρικό όχημα και ο Τταλάτ με τη σημαία του παράνομου Καθεστώτος στο όχημα του
 όταν και έστω ανεπίσημα γίνονται κάθε λογής συναλλαγές με το παράνομο Καθεστώς των κατεχομένων.
 από τη στιγμή που δόθηκε η συγκατάθεση της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας για απευθείας επαφές ξένων παραγόντων με τον παράνομο Πρόεδρο του Παράνομου Καθεστώτος και αντίστροφα από τη στιγμή που δόθηκε η συγκατάθεση για απευθείας επαφές των παράνομων παραγόντων του παράνομου καθεστώτος, στα σαλόνια της Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών.
 από τη στιγμή που στις συνομιλίες συζητούνται επιλογές που υπονομεύουν και μειώνουν την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκχωρούν Κρατικά δικαιώματα στο προϊόν της εισβολής και κατοχής αναγνωρίζοντας του την ιδιότητα του Συνεταιρικού Συνιστώτος Κράτους, έστω και αν θα αποκαλείται Ομόσπονδο.
 ΚΆΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΠΕΡΙΣΚΕΠΤΑ ΕΙΣΕΡΧΟΜΑΣΤΕ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΝΑ ΑΣΚΕΙ ΕΞΟΥΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΕΣ, ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ Ο ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ.
• Πρέπει να αντισταθούμε σε αυτή την εξέλιξη .
• Πρέπει να θωρακίσουμε τη Δημοκρατία μας.
• Πρέπει να διαφυλάξουμε και να ζητήσουμε να τερματιστεί άμεσα η διαδικασία υπονόμευσης της.
• Πρέπει να απαιτήσουμε κατάργηση της Τουρκικής κατοχής και αποκατάστασης της Κυριαρχίας και της εξουσίας της Κυπριακής Κυβέρνησης πάνω σε ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου, χωρίς όρους και περιορισμούς.
• Πρέπει σε αυτό να παραμένουμε ανένδοτοι διότι αν χαθεί η ασπίδα μας που ονομάζεται Κυπριακή Δημοκρατία θα χαθούμε μαζί της.
• Αυτήν την επιλογή υπαγορεύει και επιβάλλει το Διεθνές Δίκαιο , οι Ευρωπαϊκές αρχές και ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ.
• ΟΧΙ στην διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
• Να τεθεί τέρμα στην υπονόμευση της, με επανατοποθέτηση του Κυπριακού.
• Τα πιο πάνω ας γίνουν αίτημα του καθενός μας ξεχωριστά και όλων μας μαζί ως Κυπριακού Λαού. Για να μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα γιορτάσουμε και άλλα τέτοια γενέθλια.
Από το Σωματείο Αδούλωτη Κερύνεια

Θράκη και εκλογές

Ο λόγος για τα φερέφωνα του τουρκικού προξενείου στη Δυτική Θράκη, που οργανώνουν ταξίδια «ετεροδημοτών» στη Ροδόπη και στην Ξάνθη, ώστε να υποστηριχθούν οι μουσουλμάνοι υποψήφιοι.
Σε δημοσίευμα της τουρκόφωνης εφημερίδας «Birlik», η οποία εκδίδεται στην Κομοτηνή, αναφέρονται τα κάτωθι:
«Οι "Τούρκοι" της Δυτικής Θράκης, που διαμένουν στην Τουρκία, θα έχουν τη δυνατότητα να ψηφίσουν στις Εκλογές που θα διεξαχθούν στις 4 Οκτωβρίου 2009 στην Ελλάδα. Ο "Σύλλογος Αλληλεγγύης των Τούρκων Δυτικής Θράκης" ανακοίνωσε ότι, για όσους επιθυμούν, στις 2 Οκτωβρίου 2009 θα αναχωρήσουν από τη Σμύρνη για την Ελλάδα οκτώ λεωφορεία. Οι "Τούρκοι" καταβάλλουν προσπάθειες ώστε να εισέλθουν στο κοινοβούλιο τρεις εκπρόσωποί τους και στην κυβέρνηση ένας υπουργός»...
Μάλιστα, στο «ρεπορτάζ» φιλοξενούνται και δηλώσεις του επικεφαλής του παραρτήματος του εν λόγω «Συλλόγου» στη Σμύρνη, Aydin Ozcan, ο οποίος επισημαίνει ότι είναι πολύ σημαντικό, «οι ψήφοι των συμπολιτών μας να χρησιμοποιηθούν υπέρ των "Τούρκων" υποψηφίων, προκειμένου να επιλυθούν το συντομότερο τα προβλήματα των "Τούρκων" της Δυτικής Θράκης». Ο ίδιος τύπος, αφού επισημαίνει ότι αναμένεται η εκλογή τριών "Τούρκων" βουλευτών, τονίζει ότι στην περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης συνασπισμού, οι ψήφοι των "Τούρκων" θα διαδραματίσουν ρόλο-κλειδί στο σχηματισμό της κυβέρνησης (σ. σ. θέλουν να καταστούν ρυθμιστές) και ενδέχεται να τους δοθεί και ένα... υπουργείο!
Θέλουν υπουργείο(!), γιατί...
Και πετάει και τη βλακεία του ο Ozcan: το γεγονός αυτό (σ. σ. δηλαδή η υπουργοποίηση μουσουλμάνου) θα ενισχύσει την ελληνοτουρκική φιλία, θα βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών στο Αιγαίο και ενδέχεται να διευκολύνει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ! Και είπε και άλλα «χαριτωμένα»: «Οι αρμόδιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις θα ενημερώσουν τους συμπολίτες μας και θα τους κατευθύνουν σ' ό,τι αφορά στις υποψηφιότητες των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, Τσετίν Μαντατζί και Αχμέτ Χατζηοσμάν και του υποψήφιου της ΝΔ, Ιλχάν Αχμέτ. Τέλος, μας πληροφορεί ότι στην Τουρκία υπάρχουν 20.000-30.000 ψηφοφόροι, εκ των οποίων μόνον οι 10.000 θα μεταβούν στην Ελλάδα».
Και όλα αυτά εν μέσω πληροφοριών ότι ο Giorgos σκοπεύει να τοποθετήσει στη θέση του περιφερειάρχη της περιοχής... μουσουλμάνο! Δηλαδή κάποιον, που θα «επιτηρεί» τους αιρετούς νομάρχες και δημάρχους της περιοχής, θα έχει πρόσβαση σε άκρως απόρρητα έγγραφα του ελληνικού κράτους (τα οποία θα πηγαίνουν «πακέτο» στο τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής, του οποίου δεν ηγείται διπλωμάτης, αλλά πράκτορας της ΜΙΤ) και θα ελέγχει την περιοχή για λογαριασμό της Άγκυρας. Δηλαδή, συνδιοίκηση! Αλήθεια, από πού πηγάζουν οι πληροφορίες του τουρκόφωνου Τύπου; Τι τους έχουν υποσχεθεί από το ΠΑΣΟΚ; Γιατί αυτά δεν έχουν κοινοποιηθεί στον ελληνικό λαό; Ποια είναι η κρυφή ατζέντα του ΠΑΣΟΚ για τη Δυτική Θράκη; Μήπως είναι ανάλογη με εκείνη για το σκοπιανό, που ξεδίπλωσε, ψαρεύοντας σε πολύ θολά νερά είναι η αλήθεια, ο υποψήφιος για το πόστο του ΥΠΕΞ, Ανδρέας Λοβέρδος;
Απόπειρα δημιουργίας έντασης
Την ίδια ώρα, σε δημοσίευμα της ίδιας τουρκόφωνης εφημερίδας, με αφορμή μια πρωτοβουλία της συντακτικής ομάδας της εφημερίδας «Αντιφωνητής» της Κομοτηνής, χύνονταν μπόλικα κροκοδείλια δάκρυα. Φαίνεται όμως ότι δεν ξέρουν τι συμβαίνει στη χώρα, στην οποία ζουν και την οποία πρακτόρικα προδίδοyν. Διαβάστε:
«Λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή Εκλογών στην Ελλάδα, στο στόχαστρο βρέθηκε το τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής στη Δυτική Θράκη. Στις 13 Σεπτεμβρίου 2009, ομάδα οκτώ ατόμων ανάρτησε ένα πανό, στο οποίο αναγραφόταν "Να κλείσει το τουρκικό προξενείο". Την ίδια ημέρα, ύστερα από τρεις ώρες, το πανό κατέβηκε και στη θέση του αναρτήθηκε πανό σχετικό με ποδοσφαιρικό αγώνα που επρόκειτο να διεξαχθεί στην Κομοτηνή. Στο μεταξύ, σε κατοικία γύρω από το γήπεδο, όπου θα διεξαγόταν ο αγώνας, αναρτήθηκε πανό, στο οποίο αναγραφόταν, "Κόκκινη κάρτα στο τουρκικό προξενείο", για το οποίο δεν έγινε καμία παρέμβαση, παρά το γεγονός ότι απαγορεύεται η ανάρτηση πανό με φυλετικό ή άλλου παρόμοιου χαρακτήρα περιεχόμενο.
Εκείνο που συμπεραίνουμε από τα γεγονότα είναι ότι οι "επιθέσεις" με πανό άρχισαν 24 ώρες μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Προέδρου του ΛΑΟΣ στο νομό Ροδόπης, οι οποίες, καθώς φαίνεται, θα συνεχισθούν. Οι "Τούρκοι" της Δυτικής Θράκης, οι οποίοι παρακολουθούν ενδελεχώς τις εξελίξεις από τον Τύπο, εκφράζουν τις ανησυχίες τους για τις προκλήσεις κάποιων ομάδων λίγες μόλις ημέρες πριν από τις εκλογές».

Η πολιτική της Τουρκίας στον Έβρο

Αντιπερισπασμός ή αλλαγή σχεδίων;


Αρκετές φορές έχουμε επισημάνει την τουρκική κινητικότητα που είναι ιδιαίτερα αυξημένη (κυρίως σε επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού) στην περιοχή του Έβρου. Μάλιστα, οι προ εξαμήνου περίπου μεταφορά ειδικών πλωτών μέσων (γεφυροφόρων αρμάτων) για μετακινήσεις στρατιωτικών μονάδων μέσω ποταμών, στάθηκε αφορμή για την αναβάθμιση του σχεδιασμού και της Ελληνικής πλευράς, η οποία ενέτεινε την ούτως ή άλλως άγρυπνη παρακολούθηση των κινήσεων της γείτονος.
Πρόσφατα, διαπιστώθηκε μία ιδιαίτερη αύξηση της κινητικότητας των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων ανατολικά του Έβρου ποταμού, οι οποίες εκτιμούνται φυσικά ανάλογα από τα στρατιωτικά επιτελεία της Ελλάδας.
Τα σημεία που κάνουν τα Επιτελεία μας να βρίσκονται σε επιφυλακή είναι τα κάτωθι:
1. Για πρώτη φορά μετά το 1974, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αλλάζουν τακτική και παρατάσσονται επιθετικά στα σύνορα του Έβρου. Το 3ο και 5ο Σώμα Στρατού της 1ης Στρατιάς έχουν εγκαταλείψει τη γραμμή προκάλυψης και μεταφέρονται ανατολικότερα.
Στη γραμμή προκάλυψης έχουν απομείνει μονάδες λιγότερες μάχιμες που περιλαμβάνουν μεθοριακούς φρουρούς σύνθεσης, καθώς και μειονοτικούς (Κούρδους, Αλεβίτες κλπ).
Η μεταφορά αυτών ανατολικότερα, όπως και η διάταξή τους, αρχικά δίνει την εντύπωση μιας ακίνδυνης κίνησης που όμως στη πραγματικότητα κρύβει κινδύνους και επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις αν δεν εκτιμηθεί σωστά. Και αυτό γιατί, οι μονάδες μεταφέρονται 50 περίπου χιλιόμετρα όταν θέλουν να προετοιμαστούν για επιχειρήσεις. Αυτή τη στιγμή, μόνο δύο ταξιαρχίες, η μια στο βορρά και η άλλη στο νότο, έχουν απομείνει από τις κύριες μονάδες.
2. Έχουν δημιουργηθεί από τους Τούρκους 2 νέα Συντάγματα Μηχανικού. Οι «γέφυρες πολέμου» που στήνονται στον Έβρο είναι καθαρά επιθετικές κινήσεις που στην Ελλάδα περνάνε στα «ψιλά», λόγω της προεκλογικής εκστρατείας αλλά και της πάγιας τακτικής ύπνωσης των Ελλήνων πολιτών από τα ΜΜΕ.
Προ τριών μηνών περίπου είχε τονιστεί πως πέρα από τον επιχειρησιακό χαρακτήρα έχουν και βαθιά πολιτικό, αυτές οι κινήσεις, που ακόμα δεν έχει μπει στην ατζέντα των διμερών σχέσεων. Πρόκειται καθαρά για μια επιθετική κίνηση από την πλευρά της Άγκυρας.
3. Η δήθεν «εκπαιδευτική» στρατιά του Αιγαίου έπαψε και επίσημα να είναι εκπαιδευτική. Μετονομάστηκε και επίσημα σε «Διακλαδικό Επιχειρησιακό Σχηματισμό Ειδικών Αποστολών» και εντάσσονται σε αυτόν, εκτός από τις πέντε ταξιαρχίες του Στρατού, μονάδες της Αεροπορίας Στρατού, πλωτά μέσα και σε επίπεδο Σχηματισμού υπάγονται και αεροπορικές μονάδες αιγίς υποστήριξης!
Η 11η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού, που εδρεύει στο Ντενιζλί, αναβαθμίζεται, όπως και η 19η Πεζικού και η 3η εκπαιδευτική με έδρα την Αντήλια.

* Πληροφορίες πάρθηκαν από το περιοδικό "Στρατηγική"

Το Ιστορικό των Ιμίων

Η πολιτική ανικανότητα έφερε την ντροπή


Παρά το γεγονός ότι τα πιο δραµατικά περιστατικά συνέβησαν το τελευταίο διήµερο του Ιανουαρίου 1996, εντούτοις η απαρχή της κρίσης θα πρέπει να τοποθετηθεί αρκετά νωρίτερα, και για την ακρίβεια τα Χριστούγεννα του 1995. Το χρονικό που ακολουθεί αποτελεί µια προσπάθεια συνολικής καταγραφής τους.
∆ευτέρα-Τρίτη, 25-26 ∆εκεµβρίου 1995
Το βράδυ της ∆ευτέρας το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκέν Ακάτ» προσάραξε στη βραχονησίδα Ίµια, που βρίσκεται ανατολικά της Καλύµνου και νοτιοανατολικά της νησίδας Καλόλιµνος, στα στενά ∆ωδεκανήσου και µικρασιατικών ακτών. Καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας τουρκικές µηχανότρατες προσπαθούσαν να το αποκολλήσουν αλλά χωρίς αποτέλεσµα. Όταν το επόµενο πρωί (Τρίτη) το Λιµεναρχείο Καλύµνου ειδοποίησε τον πλοίαρχο ότι θα αποσταλούν ρυµουλκά για να τον βοηθήσουν, αυτός απάντησε ότι βρίσκεται εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, άρα θα αναµείνει τη βοήθεια της τουρκικής πλευράς. Με την υπόθεση ασχολούνται τα υπουργεία Εξωτερικών και Εµπορι-κής Ναυτιλίας.
Τετάρτη, 27 ∆εκεµβρίου 1995
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ενηµερώνει την ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα, ώστε να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Η επικοινωνία στελέχους της πρεσβείας µε τη ∆ιεύθυνση Αεροναυτικών Υποθέσεων καταλήγει στον ισχυρισµό -για πρώτη φορά- της τουρκικής πλευράς ότι τα Ίµια αποτελούν τουρκικό έδαφος.
Πέµπτη, 28 ∆εκεµβρίου 1995
Προς στιγµήν προκαλείται η εντύπωση ότι η κρίση ανάµεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία µπορεί να αποφευχθεί καθώς το ελληνικό ρυµουλκό «Μάτσας Σταρ», που απέπλευσε από τον Πειραιά, αποκολλά το «Φιγκέν Ακάτ» και το οδηγεί στο απέναντι τουρκικό λιµάνι Κιουλούκ. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα δεν είχε λόγο να αντιµετωπίσει ένα θέµα ήσσονος σηµασίας, στο οποίο εµπλεκόταν ένας ιδιώτης που προέβη σε έναν ισχυρισµό, ως θέµα που άπτεται των διµερών σχέσεων µε την Τουρκία. Αν µη τι άλλο, η συγκεκριµένη ενέργεια θα µπορούσε να ερµηνευθεί είτε ως αδυναµία είτε ως προσπάθεια «κατασκευής» του ζητήµατος. Και στις δύο περιπτώσεις προκαλείται η αντίδραση της Τουρκίας.
Παρασκευή, 29 ∆εκεµβρίου 1995
Οι Τούρκοι εκµεταλλεύθηκαν το περιστατικό και προέβησαν στην ενέργεια που ξεκίνησε ουσιαστικά την υπόθεση σε νοµική τουλάχιστον βάση, και η οποία απέδειξε την επιθυµία αξιοποίησης, εάν όχι την ηθική αυτουργία στην πρόκληση του περιστατικού. Με ρηµατική διακοίνωση προς την ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών διατύπωσε και επισήµως τη θέση του ότι τα Ίµια αποτελούσαν «εσωτερικό τµήµα της τουρκικής επικράτειας». Ισχυρίζονται δε ότι οι βραχονησίδες Ίµια, η ∆υτική, που είναι και η µεγαλύτερη µε µήκος ακτών 613 µέτρα και έκταση 25 στρέµµατα, και η Ανατολική, µε µήκος ακτών 499 µέτρα και έκταση 14 στρέµµατα, είναι εγγεγραµµένες στο τουρκικό κτηµατολόγιο της περιφέρειας Κουγκλά της νοµαρχίας Αλικαρνασσού (Bodrum).
Ακολουθεί µια σύντοµη περίοδος χωρίς ιδιαίτερη δραστηριότητα. Η Πρωτοχρονιά έδωσε την ευκαιρία για ένα σχεδόν 10ήµερο «διάλειµµα», κατά τη διάρκεια του οποίου η ελληνική πλευρά ευελπιστούσε να υπάρξει εκτόνωση του θέµατος και να υπάρξει η συνήθης διπλωµατική ανταλλαγή εγγράφων, χωρίς να υπάρξει κίνδυνος κλιµάκωσης της κρίσης στο στρατιωτικό επίπεδο.
Ωστόσο την Πέµπτη, 4 Ιανουαρίου 1996 δηµοσιοποιήθηκε επιστολή του Αµερικανού Προέδρου Μπιλ Κλίντον προς την ελληνοαµερικανική οµογένεια, που αναφερόταν σε ένταση στο Αιγαίο.
Τρίτη, 9 Ιανουαρίου 1996
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αποστέλλει απάντηση στη ρηµατική διακοίνωση της Άγκυρας, αναπτύσσοντας την επιχειρηµατολογία της ελληνικής πλευράς, βάσει της οποίας προκύπτει η ελληνική κυριαρχία στις βραχονησίδες. Στο κείµενο, η ελληνική πλευρά διατυπώνει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η Τουρκία προβαίνει για πρώτη φορά σε αµφισβήτηση ελληνικού εδάφους και προειδοποιεί πως η συνέχιση αυτής της πρακτικής θα επηρεάσει αναπόφευκτα τις διµερείς σχέσεις. Ας επισηµανθεί ότι η ελληνική απάντηση άργησε εντυπωσιακά. Ούτε λίγο ούτε πολύ, χρειάστηκαν 11 ολόκληρες ηµέρες!
∆ευτέρα, 15 Ιανουαρίου 1996
Παραιτείται ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος νοσηλευόταν σοβαρά άρρωστος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, καθώς δεν µπορούσε να ασκήσει τα καθήκοντά του.
Τρίτη, 16 Ιανουαρίου 1996
Ο υπουργός Εξωτερικών Κάρολος Παπούλιας ενηµερώνει τον υπουργό Εθνικής Άµυνας Γεράσιµο Αρσένη για τη διαµορφωθείσα κατάσταση. Το υπουργείο Εξωτερικών ζητεί από το υπουργείο Εθνικής Άµυνας να λάβει µέτρα αυξηµένης στρατιωτικής επιτήρησης της περιοχής των Ιµίων. Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άµυνας (ΓΕΕΘΑ) κινητοποιείται άµεσα. Με αυτό τον τρόπο και εξαιτίας της ανυπαρξίας δοµής και µεθοδολογίας χειρισµού κρίσεων η κατάσταση κλιµακώνεται. Αντί να διαταχθεί το Λιµενικό Σώµα χωρίς τυµπανοκρουσίες να αυξήσει την επιτήρηση στην περιοχή, εµπλέκονται τµήµατα των Ενόπλων ∆υνάµεων.
Πέµπτη, 18 Ιανουαρίου 1996
Μετά τη διεξαγωγή αρχαιρεσιών στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόµµατος (ΠΑΣΟΚ) εκλέγεται ο Κώστας Σηµίτης για να αντικαταστήσει τον Ανδρέα Παπανδρέου στην ηγεσία του κόµµατος και στη θέση του πρωθυπουργού της Ελλάδας.
Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 1996
Το υπουργείο Εθνικής Άµυνας δίνει εντολές στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ) να αναλάβει την επιτήρηση της περιοχής. Το ΓΕΕΘΑ αυξάνει τα µέτρα επιτήρησης στην περιοχή και ετοιµάζεται, µε την ενεργοποίηση και δοκιµή, για την εκτέλεση σχεδίου ανακατάληψης βραχονησίδας.
Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 1996
Η τουρκική πρόκληση στα Ίµια και οι ανταλλαγές ρηµατικών διακοινώσεων ανάµεσα στα υπουργεία Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας διαρρέουν στα ελληνικά Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης (ΜΜΕ) µέσω του ενηµερωτικού δελτίου «Εµπιστευτικό Γράµµα». Στο δελτίο σηµειωνόταν, ορθώς, ότι πρόκειται για την πρώτη αµφισβήτηση ελληνικού εδάφους από την Τουρκία. Από τη στιγµή που διαρρέει σε «ανοιχτή πηγή» µια πρόκληση µε τόσο σοβαρά χαρακτηριστικά συνολικής κλιµάκωσης της τουρκικής στάσης απέναντι στην Ελλάδα στο πλαίσιο των διµερών σχέσεων, ο χειρισµός της υπόθεσης περιπλέκεται, καθώς η ενηµέρωση του ευρύτερου κοινού µέσω κάποιου Μέσου Μαζικής Ενηµέρωσης είναι λογικά θέµα χρόνου.
∆ευτέρα, 22 Ιανουαρίου 1996
Ορκίζεται η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ υπό τον Κώστα Σηµίτη. Νέος υπουργός Εξωτερικών αναλαµβάνει ο Θεόδωρος Πάγκαλος που διαδέχεται τον Κάρολο Παπούλια. Αντίθετα παραµένει στη θέση του ως υπουργός Εθνικής Άµυνας ο Γεράσιµος Αρσένης. Την ίδια ηµέρα ο δήµαρχος της Καλύµνου ∆ηµήτρης ∆ιακοµιχάλης, δύο κάτοικοι του νησιού (ο ένας ήταν ο ιερέας) και ο διοικητής του τοπικού αστυνοµικού τµήµατος µεταβαίνουν στα Ίµια και προχωρούν σε έπαρση της ελληνικής σηµαίας στην ανατολική βραχονησίδα του συµπλέγµατος.
Τρίτη, 23 Ιανουαρίου 1996
Ο πρωθυπουργός Κώστας Σηµίτης συγκαλεί σύσκεψη στο πολιτικό του γραφείο, στην οποία συµµετέχουν µεταξύ άλλων ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος και ο υπουργός ∆ηµόσιας Τάξης Κώστας Γείτονας. Αν και δεν υπήρξε ανακοίνωση περί του αντικειµένου της σύσκεψης, παρά µόνο ότι αφορούσε «σηµαντικό εθνικό θέµα», η εξέταση της διαµορφωθείσας κατάστασης προβάλλει ως η πλέον λογική ερµηνεία.
Ένα δεύτερο ζήτηµα συζήτησης ήταν η εξέταση της πιθανότητας δηµιουργίας επεισοδίων στη Θράκη, υποκινούµενων από κύκλους της Άγκυρας, καθώς η ελληνική κυβέρνηση είχε απορρίψει το αίτηµα επίσκεψης στην περιοχή τριών µουφτήδων, που όµως είχαν κληθεί από ιδιώτες και όχι από τους Έλληνες οµολόγους τους.
Επιβαρυντικό στοιχείο της όλης κατάστασης ήταν και η εγγύτητα της 29ης Ιανουαρίου, ηµέρας που -σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των ελληνικών Αρχών ασφαλείας- υπήρχε περίπτωση εξτρεµιστικά στοιχεία της µουσουλµανικής µειονότητας να αποπειραθούν να εορτάσουν την «επέτειο» των ταραχών του 1988. Τότε, επί προεδρίας Τουργκούτ Οζάλ, είχαν σηµειωθεί στην Κοµοτηνή σοβαρότατα επεισόδια που προκάλεσαν µεγάλες φθορές σε επιχειρήσεις τόσο χριστιανών όσο και µουσουλµάνων.
Τετάρτη, 24 Ιανουαρίου 1996
Εκτεταµένο ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθµού Αntenna (ΑΝΤ1) αποκαλύπτει το περιστατικό στα Ίµια και το περιεχόµενο των ρηµατικών διακοινώσεων που αντάλλαξαν οι δύο πλευρές. Παράλληλα, και σε συνέχεια της σύσκεψης της 23ης Ιανουαρίου, οι αστυνοµικές Αρχές στη Θράκη αύξησαν τα µέτρα επιτήρησης, προσπαθώντας όµως για τη µέγιστη δυνατή διακριτικότητα.
Παρασκευή, 26 Ιανουαρίου 1996
Ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος παραδέχεται εµµέσως το περιστατικό στα Ίµια, επιβεβαιώνοντας την αποστολή ρηµατικής διακοίνωσης από την Τουρκία και την απάντηση της ελληνικής πλευράς. Επίσης δηλώνει ότι «το θέµα έχει κλείσει» και ότι δεν το θεωρεί ζήτηµα ικανό για δηµιουργία ατµόσφαιρας κρίσης, αλλά «εξωφρενική απαίτηση».
Η τουρκική εφηµερίδα «Τζουµχουριέτ» αναφέρει ότι το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών και το γενικό επιτελείο άρχισαν τη χαρτογράφηση νησίδων στο Αιγαίο, και ότι µετά το πέρας της η Τουρκία θα καλέσει την Ελλάδα για διαπραγµατεύσεις, όπου και θα την «στριµώξει». Μάλιστα χαρακτηρίζει την κίνηση αυτή ως απάντηση σε σχετική ελληνική νοµοθετική πρωτοβουλία που εκδηλώθηκε πριν τρεις µήνες και προέβλεπε τον «εποικισµό» των βραχονησίδων (για την ακρίβεια, την οικονοµική αξιοποίησή τους).
Από αυτό το χρονικό σηµείο ξεκινάει η διαδικασία κατακόρυφης κλιµάκωσης της κρίσης. Οι δύο χώρες παγιδεύονται σε µια σειρά ενεργειών που οδηγούν σταδιακά στα πρόθυρα πολεµικής εµπλοκής.
Σάββατο, 27 Ιανουαρίου 1996
Το περιστατικό που συνέβη την ηµέρα αυτή µπορεί να χαρακτηριστεί η κορυφαία πράξη κλιµάκωσης. ∆ηµοσιογράφοι της τουρκικής εφηµερίδας «Χουριέτ», από το γραφείο της εφηµερίδας στη Σµύρνη, µεταβαίνουν µε ιδιωτικό ελικόπτερο, που απογειώθηκε στις 13.00΄ από το αεροδρόµιο «Αντνάν Μεντερές» της Σµύρνης, στην Ανατολική Ίµια, όπου και προσγειώνονται στις 14.10΄. Εκεί, σπάζοντας τον ιστό, κατεβάζουν την ελληνική σηµαία και ανυψώνουν στη θέση της την τουρκική. Αποχωρούν, παίρνοντας µαζί τους την ελληνική σηµαία. Η ενέργειά τους µαγνητοσκοπείται και παρουσιάζεται σε τηλεοπτική εκποµπή τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου. ∆ύο εκ των µελών της αποστολής είναι άτοµα που τους έχει απαγορευθεί η είσοδος στην Ελλάδα, καθώς εµπλέκονται στην πρόκληση επεισοδίων στη Θράκη και θεωρούνται ενεργούµενα των τουρκικών µυστικών υπηρεσιών. Η πράξη τους εµφανίζεται ως «ιδιωτική πρωτοβουλία» και, αρχικώς τουλάχιστον, αποδοκιµάζεται από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.
Κυριακή, 28 Ιανουαρίου 1996
Το ελληνικό παράκτιο περιπολικό «ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΙΙ» P70 κατά τη διάρκεια περιπολίας του στην περιοχή των Ιµίων στις 08.10΄, νωρίς το πρωί, εντοπίζει την τουρκική σηµαία. Ενηµερώνεται το υπουργείο Εθνικής Άµυνας και δίνει εντολή για την άµεση υποστολή της. Για τις ενέργειες αυτές ενηµερώνεται η Κυβερνητική Επιτροπή. Περί τις 10.30΄ το περιπολικό «ΑΝΤΩΝΙΟΥ» P286 υποστέλλει την τουρκική σηµαία, αλλά και την αντικαθιστά µε την ελληνική. Τα δύο ελληνικά περιπολικά παρέµειναν στην περιοχή. Μια µεγάλη µονάδα του Στόλου έσπευσε στην ευρύτερη περιοχή (η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461).
Περίπου την ίδια χρονική περίοδο ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Βούλγαρης, ο αρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος Ιωάννης Στάγκας και ο αρχηγός ΓΕΑ αντιπτέραρχος Αθανάσιος Τζογάνης συσκέπτονταν στο γραφείο του Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχου Χρήστου Λυµπέρη για την εκτίµηση της κατάστασης και την ανάγκη αποστολής τµήµατος στην Ανατολική Ίµια, καθώς ήταν πλέον αυτονόητο ότι οι συνθήκες επέβαλλαν τη φύλαξη της σηµαίας που είχε αναρτηθεί.
Για τη συγκεκριµένη σύσκεψη, που στην ουσία ήταν ένα άτυπο ΣΑΓΕ (Συµβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων), ο ναύαρχος Λυµπέρης αναφέρει στο βιβλίο του («Πορεία σε ταραγµένες θάλασσες», σελ. 560): «Ζητάω από τον Α/ΓΕΣ να διαθέσει οµάδα ειδικών δυνάµεων για τη φύλαξη της σηµαίας στα Α. Ίµια. Ο Α/ΓΕΣ στρατηγός Βούλγαρης δεν ανταποκρίνεται θετικά. Προβάλλει αντιρρήσεις για ανάληψη της αποστολής, επικαλούµενος αδυναµίες και ελλείψεις σε σχέση µε υποχρεώσεις [σε άλλο σηµείο του βιβλίου (σελ. 548) αναφέρεται ότι ο Α/ΓΕΣ επικαλέστηκε «προβλήµατα διαθεσιµότητας προσωπικού»]. Η φύλαξη εδάφους της ελληνικής επικράτειας (βραχονησίδας) είναι ευθύνη του ΓΕΣ/ΑΣ∆ΕΝ (Ανωτάτη Στατιωτική ∆ιοίκηση Εσωτερικού Νήσων). Ο διοικητής ΑΣ∆ΕΝ αντιστράτηγος Σπυρίδων, ο υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ αντιστράτηγος Σταµπουλής και ο διευθυντής Ειδικών ∆υνάµεων του ΓΕΣ υποστράτηγος Νικολαΐδης είχαν αντίθετη άποψη µε τον Α/ΓΕΣ. Απευθύνοµαι στον Α/ΓΕΝ και του ζητάω να διαθέσει βατραχανθρώπους. Ο Α/ΓΕΝ ανταποκρίνεται θετικά. Με προφορική µου εντολή προς Α/ΓΕΣ και Α/ΓΕΝ διέταξα να έρθουν σε άµεση ετοιµότητα δύο οµάδες βατραχανθρώπων και να µεταφερθούν µε ελικόπτερο του ΣΞ (Στρατός Ξηράς) από την Κω ή την Κάλυµνο, καθώς και να έρθει σε ετοιµότητα τµήµα Ειδικών ∆υνάµεων νήσου περιοχής».
Ουδείς είναι σε θέση να γνωρίζει µε ασφάλεια αν η κρίση θα είχε περαιτέρω κλιµακωθεί, αν η εντολή αφορούσε µόνο στην υποστολή της τουρκικής σηµαίας και την κατόπιν ανταλλαγή της µε την ελληνική σηµαία που είχαν πάρει µαζί τους οι «απεσταλµένοι» της «Χουριέτ» στα Ίµια. Σύµφωνα µε τις υπάρχουσες πληροφορίες, η εντολή του Γεράσιµου Αρσένη ήταν ακριβώς αυτή, απλά και µόνο η υποστολή της τουρκικής σηµαίας, ώστε να αποφευχθεί η κλιµάκωση της κρίσης. Τέτοια όµως εντολή θα µπορούσε να ερµηνευθεί και ως αποδοχή ότι η κυριαρχία επί της βραχονησίδας τελεί «υπό αµφιβολία». Σαφώς το υπουργείο Εθνικής Άµυνας επιθυµούσε την αποτροπή περαιτέρω κλιµάκωσης, ωστόσο η ανύψωση της ελληνικής σηµαίας µπορεί να ερµηνευθεί ως ένα είδος υπόµνησης της ελληνικότητας της βραχονησίδας.
Ο υπουργός Εθνικής Άµυνας ζητάει το λόγο από τον Α/ΓΕΝ αντιναύαρχο Ιωάννη Στάγκα, στον οποίο είχε δώσει σαφείς εντολές τηλεφωνικά, το πρωί της ίδιας ηµέρας. Ο Α/ΓΕΝ θέτει την παραίτησή του στη διάθεση του υπουργού. Η κατάσταση εξετάζεται σε συνεδριάσεις του ΣΑΓΕ, που έγινε στις 10.30΄ το πρωί, και του Συµβουλίου Άµυνας (ΣΑΜ) που ακολούθησε. Σε αυτό, που συνεδρίασε στις 14.30΄, συµµετείχαν ο υπουργός Γεράσιµος Αρσένης, ο υφυπουργός, πτέραρχος εν αποστρατεία, Νικόλαος Κουρής και οι αρχηγοί των τεσσάρων Επιτελείων.
Στο διάστηµα που µεσολάβησε από τη λήψη της διαταγής του ΓΕΕΘΑ µέχρι και την έγκρισή της από το ΣΑΜ, το ΓΕΝ διατάζει τη Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών (ΜΥΚ) να προετοιµάσει ένα στοιχείο της (14 άντρες). Σύµφωνα µε πληροφορίες, υπήρξε κινητοποίηση και των Ειδικών ∆υνάµεων του Ελληνικού Στρατού. Ο τότε διοικητής ΑΣ∆ΕΝ αντιστράτηγος ∆ηµήτριος Σπυρίδων ανέφερε ότι µέχρι τις 13.15΄ υπήρχαν έτοιµες δύο οµάδες καταδροµέων στην Κω µε δύο ελικόπτερα UH-1H Huey, έτοιµες για µεταφορά στα Ίµια. Στο µεταξύ από το µεσηµέρι ξεκινάει «µπαράζ» ναυτικών επεισοδίων στην περιοχή των Ιµίων µε την επαναλαµβανόµενη παραβίαση των ελληνικών χωρικών υδάτων από δύο τουρκικές ακταιωρούς, οι κυβερνήτες των οποίων αρνούνται να υπακούσουν στις διαταγές των κυβερνητών ελληνικών πολεµικών πλοίων που είχαν πλησιάσει στην περιοχή, εγκαταλείποντας εκ των πραγµάτων τη «διακριτική παρακολούθηση» της κατάστασης, σύµφωνα µε τις εντολές που ίσχυαν µετά την ενηµέρωση του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άµυνας για την κατάσταση από το υπουργείο Εξωτερικών.
Νωρίς το βράδυ της ίδιας ηµέρας αποστέλλεται η οµάδα των βατραχανθρώπων της ΜΥΚ στη νησίδα για φύλαξη της ελληνικής σηµαίας. Συγκεκριµένα µε ελικόπτερο CH-47C Chinook οι βατραχάνθρωποι µεταφέρθηκαν στην Κάλυµνο πριν από τη δύση του ηλίου και από εκεί επιβιβάστηκαν στην κανονιοφόρο «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ» P61 που κατευθύνθηκε στην περιοχή των Ιµίων. Το στοιχείο διαιρέθηκε σε δύο υποστοιχεία των 7 αντρών το καθένα και ανέλαβε την εκτέλεση της αποστολής. Το πρώτο στοιχείο θα αποβιβαζόταν στην Ανατολική Ίµια, ενώ το δεύτερο θα παρέµενε σε ετοιµότητα επί της κανονιοφόρου. Η αποβίβαση στη βραχονησίδα επρόκειτο να γίνει µε ελαστική λέµβο, η οποία θα προσέγγιζε µε κωπηλασία και όχι µε τη χρήση εξωλέµβιου κινητήρα, ώστε η όλη ενέργεια να γίνει όσο το δυνατόν πιο αθόρυβα. Τελικά περί τις 20.45΄ η αποβίβαση πραγµατοποιήθηκε χωρίς -όπως αργότερα αποδείχτηκε- να γίνει αντιληπτή από τον εχθρό.
[Στο σηµείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι µαρτυρία ατόµου (που παρουσιάσθηκε ως µέλος του συγκεκριµένου στοιχείου στην τηλεοπτική εκποµπή «Φάκελοι» του Αλέξη Παπαχελά) αναφέρει ότι λόγω περιορισµένου χρόνου η ενηµέρωση και σχεδίαση της αποστολής ήταν ελλειµµατική, µε αποτέλεσµα αρχικά το στοιχείο να προσεγγίσει και αναγνωρίσει λάθος βραχονησίδα. Όταν διαπιστώθηκε το λάθος, η διαδικασία επαναλήφθηκε και τελικά το υποστοιχείο αποβιβάστηκε στην Ανατολική Ίµια.]
Το υπουργείο Εξωτερικών αναλαµβάνει να ενηµερώσει για την κατάσταση τους πρεσβευτές των Ηνωµένων Πολιτειών, των χωρών-µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας.
∆ευτέρα, 29 Ιανουαρίου 1996
Στις 05.30΄, οι βατραχάνθρωποι αφήνουν την Ανατολική Ίµια και επιστρέφουν στον «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ». Η ενέργεια έγινε κατόπιν πολιτικής εντολής που έβρισκε αντίθετο τον Α/ΓΕΕΘΑ.
Στις 09.00΄ συσκέπτεται το ΣΑΓΕ και οι αρχηγοί συµφωνούν µε την άποψη του Α/ΓΕΕΘΑ περί αποστολής και πάλι των βατραχανθρώπων στη βραχονησίδα. Κατόπιν ο ναύαρχος Λυµπέρης µεταφέρει την άποψή του στον υπουργό, και στις 10.00΄ το υποστοιχείο βατραχανθρώπων που είχε παραµείνει στην κανονιοφόρο αποβιβάζεται στην Ανατολική Ίµια. Η ενέργεια πραγµατοποιείται υπό το φως της ηµέρας. Για πέντε ώρες περίπου η σηµαία και η νησίδα είχαν παραµείνει αφύλακτες. Το πρωί σηµειώνεται και αεροπορικό επεισόδιο, όταν τουρκικό ελικόπτερο που ίπταται στην περιοχή, εντός του ελληνικού εναέριου χώρου, αναχαιτίζεται από ελληνικό µαχητικό F-4E Phantom II.
Λόγω της κλιµακούµενης έντασης, ο Α/ΓΕΕΘΑ «αποδεσµεύει» τους κανόνες εµπλοκής για κάθε είδους αποβατική ενέργεια. Το σήµα που εξέδωσε στις 10.25΄ το ΓΕΕΘΑ προς τα Γενικά Επιτελεία ανέφερε: «Επιτρέπεται η χρήση βίας για αυτοάµυνα και, σε περίπτωση µη συµµόρφωσης των επιχειρούντων αποβίβαση, να αποτραπεί προσέγγιση τουρκικού ελικοπτέρου στη νησίδα Ίµια. Εγκρίνεται η χρήση προειδοποιητικών βολών». Η αναφορά σε «νησίδα» µπορεί να θεωρηθεί ότι επικεντρώνει όλο το ενδιαφέρον της ελληνικής πλευράς στην Ανατολική Ίµια όπου υπήρχε η σηµαία.
Η συγκεκριµένη ενέργεια του Α/ΓΕΕΘΑ θεωρείται ότι αποτελούσε υπέρβαση των αρµοδιοτήτων του, καθώς η αποδέσµευση ανήκει στις αποκλειστικές αρµοδιότητες του ΚΥΣΕΑ. Ωστόσο ελάχιστοι στην κυβέρνηση έδειχναν να γνωρίζουν τη σηµασία του όρου «κανόνες εµπλοκής». Εικάζεται πως ο Α/ΓΕΕΘΑ φοβήθηκε αποβατική ενέργεια την οποία θα παρακολουθούσαν αµέτοχες οι ελληνικές δυνάµεις µη έχοντας εξασφαλίσει την απαραίτητη άδεια να αµυνθούν.
Στο μεταξύ, από τα ξηµερώµατα το ∆΄ Σώµα Στρατού στον Έβρο τίθεται σε επιφυλακή, ενώ ξεκινά και η εθνική διακλαδική άσκηση επί χάρτου (ΤΑΑΣ) «Αλέξανδρος», που διευθύνεται από τον Α/ΓΕΕΘΑ και συµµετέχουν τα Γενικά Επιτελεία, οι µεγάλοι σχηµατισµοί και των τριών Κλάδων των Ενόπλων ∆υνάµεων, υπουργεία και δηµόσιοι Οργανισµοί. Το µεσηµέρι καλείται στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ο Έλληνας πρεσβευτής στην Άγκυρα ∆ηµήτρης Νεζερίτης, όπου του επιδίδεται νέα ρηµατική διακοίνωση στην οποία αµφισβητείται ευθέως η ελληνικότητα των βραχονησίδων Ίµια και διατυπώνεται η τουρκική «πρόταση απεµπλοκής», σύµφωνη µε την πάγια τουρκική πολιτική στο Αιγαίο: προτείνεται η διεξαγωγή διαπραγµατεύσεων για την οροθέτηση των θαλασσίων συνόρων µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η συγκεκριµένη ενέργεια φαίνεται πως δικαιώνει όσους ερµηνεύουν την κρίση ως τµήµα της τουρκικής στρατηγικής για την αποτροπή της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 ναυτικά µίλια στα 12, σύµφωνα µε τις προβλέψεις της ∆ιεθνούς Συνθήκης για το ∆ίκαιο της Θάλασσας, όπως αυτή συµφωνήθηκε το 1982 στο Μοντέγκο Μπέι της Τζαµάικα και τέθηκε σε ισχύ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, µετά την επικύρωσή της από τον αριθµό των κρατών που προβλεπόταν. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι υπάρχουν στο Αιγαίο και άλλα νησιά, νησίδες και βραχονησίδες των οποίων το νοµικό καθεστώς είναι ασαφές.
Το απόγευµα διατυπώνεται η πρώτη έκφραση ανησυχίας των Ηνωµένων Πολιτειών, ιδίως λόγω της συσσώρευσης δυσανάλογα ισχυρών ναυτικών δυνάµεων σε πολύ περιορισµένη γεωγραφικά περιοχή. Όντως, ο αριθµός των ελληνικών ναυτικών µονάδων στην περιοχή, πέραν των δύο παράκτιων περιπολικών («ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΙΙ» P70, «ΑΝΤΩΝΙΟΥ» P289), αυξήθηκε µε την προσθήκη του επίσης παράκτιου περιπολικού «ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΙΙΙ» P96, των πυραυλακάτων «ΜΥΚΟΝΙΟΣ» P22, «ΞΕΝΟΣ» P27 και «ΣΤΑΡΑΚΗΣ» P29, καθώς και των κανονιοφόρων «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ» P57 και «ΠΟΛΕΜΙ-ΣΤΗΣ» P61, που έχουν αναπτυχθεί στην ευρύτερη περιοχή.
Αντίστοιχα µονάδες κρούσης του τουρκικού στόλου κινήθηκαν από τα ∆αρδανέλια και το ναύσταθµο του Ακσάζ προς τα ∆ωδεκάνησα. Στην επίµαχη περιοχή υπήρχαν τέσσερις ακτοφυλακίδες (οι SG-67 και SG-62 τύπου SAR-33 που έχουν ως βάση τους τη Σµύρνη, η SG-56 που ναυλοχεί στην Αλικαρνασσό, και η SG-32 τύπου SG-21 που ναυλοχεί στο Ακσάζ). Επιπρόσθετα στην Κω η οµάδα των αµφίβιων καταδροµέων και τα δύο ελικόπτερα Huey πα-ρέµεναν σε ετοιµότητα 15 λεπτών.
Στις 14.00΄ το ΓΕΕΘΑ διέταξε τη συγκρότηση δύο οµάδων αµφίβιων καταδροµέων στην Κω, «µε δυνατότητα ανάληψης αποστολής αποτροπής/αναχαίτισης ενέργειας αποβίβασης σε βραχονησίδες Ίµια και για άµυνα διατήρησής τους».
Στις 15.23΄ αποπλέουν από το ναύσταθµο του Ακσάζ οι πυραυλάκατοι τύπου Dogan «GOURBET» P346 και «FIRTINA» P347 (εξοπλισµένες µε κατευθυνόµενα βλήµατα επιφανείας-επιφανείας Harpoon). Παρατηρήθηκε σηµαντική κινητοποίηση τουρκικών δυνάµεων στη Θράκη και στη νοτιοανατολική Τουρκία µε ταυτόχρονο τριπλασιασµό των παραβιάσεων του ελληνικού εναερίου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη. Το βράδυ συνεδριάζει το Συµβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας. Σύµφωνα µε τις ανακοινώσεις που ακολούθησαν από την πρωθυπουργό Τανσού Τσιλέρ, ζητείται η άµεση αποχώρηση των ελληνικών αγηµάτων επί των βραχονησίδων και η υποστολή-αποµάκρυνση της ελληνικής σηµαίας.
Ένα σκοτεινό σηµείο που, αν φωτιζόταν, πιθανόν να έδινε κάποιες απαντήσεις στην υπόθεση είναι και το έγγραφο της ΕΥΠ µε αριθµό πρωτοκόλλου 115/24/40 το οποίο περιείχε συνοµιλίες Τούρκων αξιωµατικών της αντικατασκοπίας και υπεκλάπησαν το βράδυ της ∆ευτέρας, 29 Ιανουαρίου.
Το εν λόγω έγγραφο της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών προειδοποιούσε το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού για τις προθέσεις των Τούρκων να καταλάβουν τη βραχονησίδα 24 ώρες πριν από την κατάληψή της.
Το έγγραφο είχε δηµοσιευτεί σε περιοδικό ποικίλης ύλης µεταξύ 20 και 22 Φεβρουαρίου του 1996, αλλά στις 23 του ίδιου µήνα το ΥΕΘΑ σε επίσηµη ανακοίνωσή του ανέφερε ότι «κατά τη διάρκεια της κρίσης στα Ίµια, υπήρχε ροή άλλων πληροφοριών για τις δραστηριότητες των δυνάµεων της Τουρκίας. Από την ανάλυση των πληροφοριών αυτών δεν προέκυπτε καµία ένδειξη για τις προθέσεις της Άγκυρας».
Τις επόµενες ηµέρες ο τότε υφυπουργός Άµυνας Νίκος Κουρής ισχυρίσθηκε ότι δεν υπήρξε ποτέ το συγκεκριµένο έγγραφο, δηλώνοντας πως «ουδέποτε το ΓΕΝ, το ΓΕΕΘΑ ή το υπουργείο έλαβε έγγραφη αναφορά της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών».
Τρίτη, 30 Ιανουαρίου 1996
Από τα µεσάνυχτα διαπιστώνεται αυξηµένη δραστηριότητα στους τουρκικούς ναυστάθµους της Σµύρνης και του Ακσάζ.
Στις 00.55΄ αποπλέουν από τη Σµύρνη τα περιπολικά τύπου HISAR (PC 1638) «SULTAN HISAR» P111 και «DEMIR HISAR» P112 µε κατεύθυνση την περιοχή Σάµου - Ικαρίας.
Στις 02.50΄ αποπλέει από το ναύσταθµο του Ακσάζ η φρεγάτα «EGE» F256 τύπου Knox κατευθυνόµενη προς τη Χάλκη - νοτιοανατολικά της Τήλου.
Στις 04.00΄ σημαίνει συναγερμός στο ΕΘΚΕΠΙΧ καθώς τουρκικές ναυτικές δυνάµεις αναπτύσσονται στο Αιγαίο.
Περί τις 04.10΄ εντοπίζεται, κινούµενη προς την περιοχή των Ιµίων, µια τουρκική φρεγάτα MEKO-200 Track 1, η «YAVUZ» F240 (είχε αποπλεύσει από το ναύσταθµο του Ακσάζ), συνοδευόµενη από πυραυλάκατους, αυξάνοντας περαιτέρω την τουρκική ισχύ πυρός στην περιοχή.
Στις 05.00΄ κατά τη διάρκεια σύσκεψης της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άµυνας, επαναβεβαιώνεται η εντολή αυξηµένης ετοιµότητας και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων ∆υνάµεων, ανακαλούνται οι άδειες του προσωπικού, και οι αεροπορικές δυνάµεις τίθενται σε κλιµακωτές ετοιµότητες 2, 5, 10 και 15 λεπτών.
Στη βάση αυτών των αποφάσεων η Ελλάδα απαντάει µε την προσέγγιση στην περιοχή και άλλων πολεµικών πλοίων. Η συνολική ναυτική ισχύς της στην περιοχή είναι, έστω οριακά, ισχυρότερη από την αντίστοιχη τουρκική, σύµφωνα µε δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άµυνας Γεράσιµου Αρσένη. Η κατάσταση κλιµακώνεται και στον αεροπορικό τοµέα µε τις συνεχείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου µεταξύ Σάµου και Κω από 17 (εκ των οποίων πέντε οπλισµένα) τουρκικά µαχητικά (F-16C Fighting Falcon, F-4E Phantom II και RF-4E Phantom II σε εννέα σχηµατισµούς) και δύο ελικόπτερα. Για την αναχαίτισή τους έγιναν 14 έξοδοι ελληνικών µαχητικών και δύο από τις αναχαιτίσεις κατέληξαν σε εµπλοκές. Σε δηλώσεις του ο Γεράσιµος Αρσένης απορρίπτει τα «αιτήµατα» της Τσιλέρ, όπως αυτά προέκυψαν µετά τη σύσκεψη του τουρκικού Συµβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Στις 07.20΄ η τουρκική φρεγάτα φθάνει στα Ίµια και προβαίνει σε παραβίαση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Την ίδια ώρα (07.16΄) εντοπίζεται δεύτερη τουρκική φρεγάτα τύπου Knox, η «TRAKYA» F254, προερχόµενη από τα Στενά, που κατευθύνεται επίσης προς τα Ίµια.
Στις 08.00΄ ελικόπτερο απονηώνεται από την τουρκική φρεγάτα και εκτελεί υπέρπτηση των Ιµίων.
Στις 09.00΄ λέμβος, προερχόμενη από τις µικρασιατικές ακτές µε περίπου 6-7 επιβαίνοντες, προσπαθεί να προσεγγίσει τα Ίµια, αλλά παρεµποδίζεται και τελικά απωθείται από ελληνικό περιπολικό.
Στις 09.00΄ το πρωί ο Α/ΓΕΕΘΑ αναλαµβάνει την επιχειρησιακή διοίκηση των Ενόπλων ∆υνάµεων. Υπάρχει σκέψη για συγκρότηση ειδικού τµήµατος ειδικών δυνάµεων µικτής σύνθεσης, τόσο από καταδροµείς - αλεξιπτωτιστές όσο και από άντρες του Ειδικού Τµήµατος Αλεξιπτωτιστών (ΕΤΑ). Τελικά αποφασίζεται να συγκροτηθεί δύναµη ταχείας ενίσχυσης από µονάδες ειδικών δυνάµεων της Αττικής, τον πυρήνα της οποίας θα αποτελούσαν οµάδες της εδρεύουσας στον Ασπρόπυργο 2ης Μοίρας Αλεξιπτωτιστών-2 ΜΑΛ και του ΕΤΑ. Η τυχόν προώθησή τους ως «ενίσχυση της αµυντικής ικανότητας νησιωτικών χώρων στα ∆ωδεκάνησα» θα υλοποιόταν µε ελικόπτερα ή µεταφορικά αεροσκάφη C-130 Hercules.
Τις πρωινές ώρες ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Βούλγαρης υποβάλλει ερώτηµα προς το διοικητή του 1ου Τάγµατος Επιθετικών Ελικοπτέρων (1 ΤΕΕΠ), που εδρεύει στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας και επιχειρεί τα επιθετικά ελικόπτερα AH-64A Apache, εάν η νεοσύστατη µονάδα του µπορεί να εκτελέσει πολεµική αποστολή. Η απάντηση είναι θετική, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης εσπευσµένης εκτέλεσης βολών σε ελληνικό έδαφος. Η άδεια δίνεται και δύο ελικόπτερα εκτέλεσαν βολές πυραύλων AGM-114 Hellfire και ρουκετών στο πεδίο βολής αρµάτων Λιτοχώρου.
Στις 10.00΄ λαμβάνει χώρα η πρώτη τηλεφωνική συνοµιλία του πρωθυπουργού Κώστα Σηµίτη µε τον Αµερικανό Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον, και του υπουργού Εθνικής Άµυνας Γεράσιµου Αρσένη µε τον Αµερικανό οµόλογό του Ουίλιαµ Πέρι. Η Ελλάδα εµφανίζεται πρόθυµη να αποσύρει το άγηµα της ΜΥΚ που φύλαγε τη
βραχονησίδα Ανατολική Ίµια, όχι όµως και τη σηµαία. Ο Ουίλιαµ Πέρι αναφέρει στον Γεράσιµο Αρσένη ότι οι ΗΠΑ αποσύρονται διότι δεν µπορούν να βοηθήσουν, σε µια προσπάθεια να δηµιουργήσουν στην Ελλάδα την πεποίθηση ότι δεν µπορούν να αποτρέψουν τους Τούρκους εάν επιλέξουν τη χρήση στρατιωτικής βίας. Παρόµοιο είναι το µήνυµα που µεταφέρει προς τον Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Λυµπέρη ο αρχηγός των Αµερικανικών Ενόπλων ∆υνάµεων στρατηγός Τζον Σαλικασβίλι.
Λίγο μετά τις 10.30΄ το πρωί, συγκαλείται σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κώστα Σηµίτη για την εξέταση της κατάστασης, µε τη συµµετοχή των υπουργών Εξωτερικών Θεόδωρου Πάγκαλου, Εθνικής Άµυνας Γεράσιµου Αρσένη, Εσωτερικών Άκη Τσοχατζόπουλου, Εθνικής Οικονοµίας Γιάννου Παπαντωνίου, Τύπου ∆ηµήτρη Ρέππα και του Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχου Χρήστου Λυµπέρη. Μετά το πέρας της σύσκεψης παραχωρείται από τους υπουργούς Εξωτερικών και Εθνικής Άµυνας -Θεόδωρο Πάγκαλο και Γεράσιµο Αρσένη- συνέντευξη Τύπου στην οποία απορρίπτονται µε τον πλέον επίσηµο τρόπο οι τουρκικές προκλητικές απαιτήσεις. Ωστόσο έχει ήδη διαφανεί η ασυνεννοησία µεταξύ του πρωθυπουργικού γραφείου, του υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Εθνικής Άµυνας.
Στις 11.00΄ δίνεται εντολή για τον απόπλου του Στόλου. Μέχρι το µεσηµέρι το ΓΕΕΘΑ θα διατάξει τη διατήρηση των οµάδων αµφίβιων καταδροµών στην Κω σε δεκαπεντάλεπτη ετοιµότητα, την αύξηση της ετοιµότητας των οµάδων του ΕΤΑ και της 2ης ΜΑΛ στην Αττική σε 30 λεπτά και θα θέσει την 2η ΜΑΛ και το 575 Τάγµα Πεζοναυτών (575 ΤΠΝ) σε ετοιµότητα δύο ωρών.
Στις 12.00΄ τουρκική φρεγάτα επιχειρεί αβλαβή διέλευση από τα ελληνικά χωρικά ύδατα µεταξύ Λέρου και Λειψών και κατόπιν επιστρέφει στα τουρκικά χωρικά ύδατα. Όλη η κίνηση γίνεται υπό την παρακολούθηση του ελληνικού αντιτορπιλικού «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ» D221.
Στις 13.00΄ μεγάλο μέρος του ελληνικού στόλου, υπό τη συνεχή τηλεοπτική κάλυψη από ελικόπτερο τηλεοπτικού σταθµού (Σκάι), εγκαταλείπει το ναύσταθµο της Σαλαµίνας και οδεύει προς την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της κρίσης. Η Τουρκία από την πλευρά της στέλνει περισσότερες φρεγάτες στην περιοχή.
Αργά το μεσημέρι παραδίδεται non-paper σε διπλωµατικούς υπαλλήλους Ελλάδας και Τουρκίας στην Ουάσινγκτον, από το βοηθό υπουργό Εξωτερικών των Ηνωµένων Πολιτειών Ρίτσαρντ Χόλµπρουκ, το οποίο προωθείται στα υπουργεία Εξωτερικών των δύο χωρών. Κεντρική ιδέα είναι η προσπάθεια αποκλιµάκωσης σε επίπεδο ναυτικών δυνάµεων, καθώς εκεί εντοπιζόταν ο κίνδυνος απότοµης - κάθετης κλιµάκωσης που θα οδηγούσε σε στρατιωτική σύγκρουση µεταξύ των πολεµικών ναυτικών Ελλάδας και Τουρκίας, µε ορατό - άµεσο τον κίνδυνο να ξεσπάσει συνολικός πόλεµος.
Το µεσηµέρι όµως, ο Έλληνας πρεσβευτής στην Άγκυρα ∆ηµήτρης Νεζερίτης είχε µεταβεί στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών όπου και λαµβάνει χώρα συνάντηση µε τον υφυπουργό Ονούρ Οϊµέν. Ο κ. Νεζερίτης προειδοποιεί την Άγκυρα για τον κίνδυνο θερµού επεισοδίου εάν δεν σταµατήσουν οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων. Ο κ. Οϊµέν θέτει ως προϋπόθεση την επιστροφή στο status quo ante, περιγράφοντάς το ως «την αποχώρηση των πλοίων, στη συνέχεια του προσωπικού και τέλος των σηµαιών». Είναι η πρώτη φορά που γίνεται λόγος για το «συµβιβασµό απεµπλοκής», που τελικά υιοθετήθηκε. Αυτό πιθανότατα υποδηλώνει είτε προηγούµενη συνοµιλία και αποδοχή του από τους Αµερικανούς είτε προσπάθεια πειθαναγκασµού της Ελλάδας να τον αποδεχθεί µέσω της τήρησης από την τουρκική ηγεσία σκληρής γραµµής, πάντα υπό την απειλή της στρατιωτικής σύγκρουσης. Σύµφωνα µε την τουρκική «ανάγνωση», ο «συµβιβασµός» αυτός αποδεικνύει ότι και η Ελλάδα συναινεί στον αµφισβητούµενο χαρακτήρα του νοµικού καθεστώτος της περιοχής.
Στις 14.30΄ το μεσημέρι, στη θαλάσσια περιοχή γύρω από τα Ίµια έχουν αναπτυχθεί σηµαντικές ναυτικές δυνάµεις και των δύο χωρών. Από ελληνικής πλευράς στην ευρύτερη περιοχή βρισκόντουσαν:
• Bόρεια των Ιµίων, η φρεγάτα τύπου Standard «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461, που η κρίση τη βρήκε να εκτελεί καθήκοντα πλοίου «σκοπούντος» στο δυτικό Αιγαίο. Ο κυβερνήτης της αντιπλοίαρχος Ι. Λιούλης ανέλαβε καθήκοντα τοπικού διοικητή,
• Nότια των Ιµίων, το αντιτορπιλικό τύπου Charles F. Adams «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ» D221, που επίσης εκτελούσε καθήκοντα «σκοπούντος» στο Κρητικό,
• Tρεις πυραυλάκατοι, οι «ΜΥΚΟΝΙΟΣ» P22 (στην Ψέριµο), «ΞΕΝΟΣ» P27 (στην Καλόλιµνο) και «ΣΤΑΡΑΚΗΣ» P29 (στην Κάλυµνο), καθώς και
• Oι κανονιοφόροι «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ» P57 και «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» P61.
Λόγω των άσχηµων καιρικών συνθηκών τα µικρότερου εκτοπίσµατος περιπολικά αποσύρθηκαν καθώς δεν µπορούσαν να επιχειρούν πλέον. Από τουρκικής πλευράς είχαν αναπτυχθεί τρεις φρεγάτες, δύο πυραυλάκατοι, δύο κανονιοφόροι και τέσσερα περιπολικά. Οι ναυτικές αυτές µονάδες δεν έµελλε να διαφοροποιηθούν κατά τη διάρκεια των επόµενων κρίσιµων 18 ωρών. Στο κεντρικό Αιγαίο είχε εντοπιστεί και παρακολουθείτο τουρκική ναυτική δύναµη αποτελούµενη από δύο φρεγάτες, ένα αντιτορπιλικό συνοδείας και δύο πυραυλακάτους. Το Πολεµικό Ναυτικό είχε ήδη αναπτύξει τρεις φρεγάτες, ένα αντιτορπιλικό και τέσσερις πυραυλακάτους.
Οι Τούρκοι προέβησαν επίσης σε κινητοποιήσεις χερσαίων δυνάµεων στην ανατολική Θράκη, στη δυτική, νότια και νοτιοανατολική Τουρκία. Επίσης µεταστάθµευσαν στα δυτικά τουρκικά αεροδρόµια περί τα 40 ως 50 µαχητικά αεροσκάφη. Τη χρονική αυτή περίοδο σε συνεδρίαση του τουρκικού Συµβουλίου Εθνικής Ασφαλείας αποφασίζεται η διεξαγωγή της επιχείρησης «∆ελφίνι 1». ∆ύο οµάδες βατραχανθρώπων µεταφέρονται αεροπορικώς στην Αλικαρνασσό από τη βάση τους στο Βόσπορο. Ταυτόχρονα δύο ελικόπτερα Black Hawk µεταφέρουν τον οπλισµό τους και τις ελαστικές τους λέµβους.
Στις 14.56΄ το ΓΕΕΘΑ διατάζει την αύξηση της επιτήρησης και του ελέγχου των ελληνικών µικρονησίδων στο ανατολικό Αιγαίο µεταξύ των νήσων Σάµου και Κω.
Στις 15.20΄ το ΓΕΕΘΑ διατάζει την Ανώτατη Στρατιωτική ∆ιοίκηση Εσωτερικού Νήσων (ΑΣ∆ΕΝ) να αποβιβάσει στη νησίδα Καλόλιµνο οµάδα καταδροµέων που διατηρούνταν σε ετοιµότητα στην Κω. Αποστολή της οµάδας ήταν αφενός η αποτροπή αποβίβασης Τούρκων στη νησίδα και αφετέρου η επιτήρηση της ευρύτερης περιοχής.
Περίπου στις 16.00΄ δύο τουρκικά ελικόπτερα πετούν κοντά στις βραχονησίδες Ίµια σε µια προσπάθεια εντοπισµού των θέσεων των ελληνικών πλοίων.
Περί τις 18.00΄ τουρκική τορπιλάκατος πλησιάζει την Ίµια και παρεµποδίζεται από ελληνικό περιπολικό. Όµως το τουρκικό πλοίο, αντί να αποµακρυνθεί, επιχειρεί µε ελιγµούς να πλησιάσει τη βραχονησίδα κινούµενο πλαγιοµετωπικά. Παράλληλα εντοπίζεται ελαστική λέµβος µε στρατιωτικό προσωπικό και την τουρκική σηµαία, η οποία επιχειρεί επίσης να προσεγγίσει. Τα ελληνικά περιπολικά την απωθούν. Το απόγευµα αποφασίζεται η επιστροφή της φρεγάτας «Υ∆ΡΑ» F452 τύπου MEKO-200HN από την Αδριατική, όπου είχε διατεθεί στη ΝΑΤΟϊκή επιχείρηση αποκλεισµού της Σερβίας. Η «Υ∆ΡΑ» ήταν η νεότερη µονάδα του στόλου, η µόνη από τις τέσσερις υπό παραγγελία φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ που είχε µέχρι τότε παραδοθεί. Η κορύφωση της κρίσης βρήκε τη φρεγάτα να πλέει ολοταχώς κάπου στο νότιο Ιόνιο, στην προσπάθειά της να ενταχθεί έγκαιρα στη δύναµη του υπόλοιπου ελληνικού στόλου. Ο Α/ΓΕΕΘΑ προτείνει την αποστολή οµάδας καταδροµέων στο Φαρµακονήσι. Η πρόταση όµως δεν γίνεται αποδεκτή από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άµυνας (επιπρόσθετα το ΓΕΣ αδυνατούσε όµως να παραχωρήσει δυνάµεις για τη φύλαξη της βραχονησίδας). Ως εναλλακτική λύση διατάχθηκε η επιτήρηση µε ναυτική περιπολία.
Τις πρώτες νυχτερινές ώρες, δίδεται εντολή και δύο επιθετικά ελικόπτερα AH-64A Apache µετασταθµεύουν στη Σαντορίνη. Για άγνωστο λόγο δεν προωθούνται εγγύτερα στην περιοχή ενδιαφέροντος.
Στις 21.00΄ το βράδυ λαµβάνει χώρα τηλεφωνική επικοινωνία του Αµερικανού Προέδρου Κλίντον µε τον Τούρκο Πρόεδρο Σουλεϊµάν Ντεµιρέλ. Καταβάλλεται προσπάθεια αποκλιµάκωσης της έντασης.
Στις 21.36΄ παρέβαλε στην Αλικαρνασσό το τύπου Sarucabey αρµαταγωγό «KARAMURSELBEY» NL-124, που είχε αποπλεύσει νωρίτερα την ίδια ηµέρα από τη Σµύρνη.
Στις 23.30΄ τη νύχτα έχουµε νέες τηλεφωνικές επικοινωνίες του Αµερικανού υπουργού Άµυνας και του αρχηγού των Αµερικανικών Ενόπλων ∆υνάµεων µε τον Έλληνα υπουργό Εθνικής Άµυνας. Γνωστοποιήθηκε εκ νέου η αρνητική τουρκική θέση για την αποκλιµάκωση της κρίσης εάν δεν αποµακρυνθεί η ελληνική σηµαία από την Ανατολική Ίµια. ∆ιατάσσεται µε πρωτοβουλία του Α/ΓΕΕΘΑ η επιστράτευση των τοπικών εφεδρειών στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Στις 23.57΄, τρία λεπτά πριν από τα µεσάνυχτα, το ΓΕΝ διατάζει τον απόπλου του συνόλου των πλοίων του στόλου, σε εφαρµογή µέτρων ενισχυµένου συναγερµού.
Τετάρτη, 31 Ιανουαρίου 1996
Η κρίση έχει κορυφωθεί. Στη 01.00΄ µετά τα µεσάνυχτα πραγµατοποιείται στο γραφείο του πρωθυπουργού στη Βουλή σύσκεψη του Κυβερνητικού Συµβουλίου Εξωτερικών και Άµυνας (ΚΥΣΕΑ).
Συµµετέχουν, εκτός των τακτικών µελών, ο γραµµατέας του Υπουργικού Συµβουλίου Τάσος Μαντέλης και οι σύµβουλοι του πρωθυπουργού Ν. Θέµελης και ∆. Καραϊτίδης. Μεσολαβούν δύο τηλεφωνικές συνδιαλέξεις Πάγκαλου - Χόλµπρουκ, και στις 02.00΄ π.µ. ενηµερώνεται το ΚΥΣΕΑ για την κατάληψη της αφρούρητης βραχονησίδας στα Ίµια από Τούρκους κοµάντος. Στη σύσκεψη φθάνει µε καθυστέρηση µισής περίπου ώρας ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος, λόγω συµµετοχής του σε... τηλεοπτική εκποµπή! Ο διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) δεν καλείται να συµµετάσχει, παρότι βρίσκεται έξω από την αίθουσα της σύσκεψης...
Στην εν λόγω σύσκεψη, όταν ο Α/ΓΕΕΘΑ ζητάει την αποδέσµευση των κανόνων εµπλοκής, λαµβάνει την απάντηση ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε διαπραγµατεύσεις. Επίσης, όταν µετά από ερώτηση ο ναύαρχος Λυµπέρης απαντάει ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη απόφαση η απόσυρση της σηµαίας, καθότι «εκεί ορκίζονται οι αξιωµατικοί», λαµβάνει την... αποστοµωτική απάντηση «είστε υπερβολικός και συναισθηµατικός».
Λίγο μετά την 01.30΄ π.μ. ενηµερώνεται ο Α/ΓΕΕΘΑ µέσω σηµειώµατος που αναγκάστηκε να του αποστείλει ο υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ αντιστράτηγος Σταµπουλής, καθώς η σύσκεψη δεν γινόταν στο Κέντρο Επιχειρήσεων στα υπόγεια του Γενικού Επιτελείου, αλλά στη Βουλή(...), ότι η τουρκική φρεγάτα «YAVUZ» είχε απονηώσει δύο ελικόπτερα τα οποία κινούνταν προς τις βραχονησίδες Ίµια. Η αδυναµία εκτίµησης ότι πιθανότατα η αεροκίνηση αποτελούσε κίνηση παραπλάνησης επέτρεψε την αποβίβαση στη ∆υτική Ίµια Τούρκων κοµάντος µέσα σε δυσµενέστατες καιρικές συνθήκες. Την πληροφορία για την απονήωση των ελικοπτέρων είχε δώσει η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 στο ΓΕΝ στις 00.47΄. Εντός πέντε λεπτών απαντάει το ΓΕΝ, δίνοντας εντολή να αποτραπεί η τυχόν αποβίβαση τουρκικών δυνάµεων µε ελικόπτερα.
Συγκεκριµένα διατάχθηκε η ρίψη προειδοποιητικών βολών σε περίπτωση προσέγγισης και εφόσον αυτό δεν λειτουργήσει αποτρεπτικά και τα ελικόπτερα συνεχίσουν πορεία, τότε θα έπρεπε να καταρριφθούν. Ζητήθηκε επίσης από τις ελληνικές ναυτικές δυνάµεις να προστατέψουν τόσο τα Ίµια όσο και το Φαρµακονήσι.
Στη 01.00΄ τη νύχτα αποπλέει από το ναύσταθµο η φρεγάτα «ΕΛΛΗ» F450, επί της οποίας επιβαίνει ο αρχηγός Στόλου.
Στη 01.04΄ π.μ. το ΓΕΝ ενηµερώνεται από τη φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 ότι δύο τουρκικά ελικόπτερα τύπου Black Hawk βρίσκονται στην περιοχή. Το ένα αιωρείται πλησίον της τουρκικής φρεγάτας «YAVUZ» F240 τύπου MEKO-200 Track 1 σε απόσταση 1.000 µέτρων από τα Ίµια, ενώ ένα ακόµη υπερίπταται της «YAVUZ».
Στη 01.05΄ π.μ. πραγματοποιείται τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Άµυνας µε τον Αµερικανό οµόλογό του Ουίλιαµ Πέρι. Ο Έλληνας υπουργός ενηµερώνεται ότι επίκειται τουρκική επίθεση χωρίς να προσδιορίζεται ο τόπος και ο χρόνος.
Στη 01.25΄ π.μ. το ΓΕΝ ζητεί από τις φίλιες ναυτικές µονάδες τη στοχοποίηση κάθε τουρκικού πλοίου και διατάζει την πλήρη ετοιµότητα διά παν ενδεχόµενον.
Στη 01.37΄ π.μ. δίδεται νέα εντολή από το ΓΕΝ προς τη φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461. Συγκεκριµένα διατάχθηκε η κατ’ αρχήν ρίψη φωτοβολίδας στην περίπτωση που τα τουρκικά ελικόπτερα επιχειρήσουν να αποβιβάσουν προσωπικό σε ελληνική βραχονησίδα. Αν δεν αναστελλόταν η επιχείρηση, διατάχθηκε η ρίψη -σε δεύτερο χρόνο- προειδοποιητικών βολών, και ως τρίτη ενέργεια η κατάρριψη των ελικοπτέρων.
Στη 01.40΄ π.μ. ο Έλληνας πρωθυπουργός ενηµερώνεται ότι, σύµφωνα µε επίσηµη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης, Τούρκοι καταδροµείς κατέλαβαν τη δεύτερη νησίδα των Ιµίων.
Στη 01.55΄ π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι τα ελικόπτερα είναι κοντά στην τουρκική φρεγάτα, που πλέον βρίσκεται µόλις 500 µέτρα από τα Ίµια.
Στις 02.00΄ π.μ. τα τουρκικά ελικόπτερα αποµακρύνονται από την περιοχή και το ΓΕΝ εφιστά την προσοχή της φρεγάτας «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 για το ενδεχόµενο η αποµάκρυνση των ελικοπτέρων να είναι παραπλανητική ενέργεια προκειµένου στη συνέχεια να εκτελεστεί αποβίβαση στο Φαρµακονήσι.
Στις 02.17΄ π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» ενηµερώνει το ΓΕΝ: «Ο επικεφαλής της οµάδας των ΟΥΚ εκτιµά ότι, αν προσγειωθεί ελικόπτερο στο βράχο, ο αριθµός των αντρών είναι µικρός. Ζητάει ενισχύσεις. Προτείνει να αποβιβαστεί και η δεύτερη οµάδα».
Στις 02.50΄ π.μ. το ΓΕΝ απορρίπτει το αίτηµα.
Στις 03.00΄ π.μ. φθάνουν οι πρώτες πληροφορίες στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΘΚΕΠΙΧ) περί κατάληψης των ∆υτικών Ιµίων από Τούρκους καταδροµείς.
Στις 03.15΄ π.μ. το ΓΕΝ γνωστοποιεί στη «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 ότι ίσως κάτι γίνεται στα ∆υτικά Ίµια. Ζητά εξακρίβωση της κατάστασης και αναφορά.
Στις 03.16΄ π.μ. δίδεται εντολή από τον υφυπουργό Εθνικής Άµυνας στον Α/ΓΕΝ να σταλεί η δεύτερη διαθέσιµη τοπικά, επί της κανονιοφόρου «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» οµάδα επτά βατραχανθρώπων της ΜΥΚ στη συγκεκριµένη νησίδα. Το ΓΕΝ ζητά από τη «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 να διατάξει την κανονιοφόρο «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» P61 να αποβιβάσει άµεσα την οµάδα των βατραχανθρώπων στα ∆υτικά Ίµια. Πράγµατι, οι βατραχάνθρωποι κινούνται προς τα εκεί, αλλά καθυστερούν για λίγο προκειµένου να περάσουν πρώτα από τα Ανατολικά Ίµια για να πάρουν φορτισµένες µπαταρίες ασυρµάτων. Αν αυτό δεν συνέβαινε, τότε Έλληνες και Τούρκοι θα βρισκόντουσαν πρόσωπο µε πρόσωπο στο συγκεκριµένο νησάκι. Το ΓΕΝ ζητά επίσης αναφορά για την έναρξη και το πέρας της ενέργειας.
Στις 03.30΄ π.μ. το ΓΕΝ γνωστοποιεί στη «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 ότι υπάρχει πληροφορία περί ύπαρξης 30 περίπου ατόµων στα ∆υτικά Ίµια. ∆ιατάζει την προσέγγιση της νησίδας από την κανονιοφόρο «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» P61 πρώτα για διενέργεια ελέγχου µε τον προβολέα και στη συνέχεια για αποβίβαση των βατραχανθρώπων.
Στις 03.35΄ π.μ. η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) ενηµερώνει τον πρωθυπουργό για δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών περί αποβίβασης Τούρκων καταδροµέων στη ∆υτική Ίµια.
Στις 03.36΄ π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει έναρξη επιβίβασης της οµάδας των βατραχανθρώπων στη βάρκα που κατέβασε η κανονιοφόρος «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» P61. Ανέφερε επίσης ότι η ενέργεια θα ολοκληρωνόταν σε 30 λεπτά.
Στις 03.38΄ π.μ. το ΓΕΝ ζητά από τη «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 άµεση αναφορά περί ύπαρξης τουρκικού πλοίου κρατηµένου στα ∆υτικά Ίµια. Ζητούνται άµεσα πληροφορίες περί ύπαρξης ή µη προσωπικού στο νησί.
Στις 03.42΄ π.μ. το ΓΕΝ ζητά την απογείωση του ελικοπτέρου της «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» για να ελέγξει την τυχόν ύπαρξη προσωπικού στη νησίδα πριν επιχειρηθεί η αποβίβαση των αντρών της ΜΥΚ.
Στις 04.00΄ π.μ. ο Ρίτσαρντ Χόλµπρουκ επιβεβαιώνει την κατάληψη της βραχονησίδας, προκαλώντας σύγχυση στην ελληνική πλευρά. Παράλληλα διαβιβάζεται µέσω του ίδιου διαύλου τουρκικό τελεσίγραφο: Σε περίπτωση προσβολής των Τούρκων κοµάντος, αυτό θα σήµαινε αυτοµάτως ολοκληρωτικό πόλεµο. Λόγω της απουσίας του ΚΥΣΕΑ από το ΕΘΚΕΠΙΧ οι τελευταίες ενέργειες έγιναν εν αγνοία του πρωθυπουργού. Είναι προφανές ότι θα µπορούσε να είχε ξεσπάσει σύγκρουση, ενώ ο κ. Σηµίτης θα πίστευε ότι είχε τον έλεγχο της κατάστασης στα χέρια του.
Άραγε τι θα είχε συµβεί εάν η Ελλάδα είχε προβεί στη συγκεκριµένη ενέργεια χάραξης «κόκκινης γραµµής» νωρίτερα;
Προ της αποβίβασης των Τούρκων κοµάντος είχε αποφασισθεί η αποβίβαση δυνάµεων της ΜΥΚ, που βρισκόντουσαν στην περιοχή επάνω στην κανονιοφόρο «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ», στη ∆υτική Ίµια. Τότε διαπιστώθηκε πως οι µπαταρίες των ασυρµάτων που έφεραν οι Έλληνες βατραχάνθρωποι... απλώς δεν υπήρχαν, καθώς τις είχαν πάρει οι κοµάντος που φύλαγαν την Ανατολική Ίµια. Ένα απλούστατο, όσο και τυχαίο περιστατικό, το οποίο µάλλον έπαιξε καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις... Εάν είχαν αποβιβασθεί οι Έλληνες νωρίτερα, ίσως η τουρκική αποβίβαση να είχε αποτραπεί, ίσως να είχε αποκρουστεί από τους Έλληνες, ίσως όµως -εάν είχε στο µεταξύ προκύψει σύγκρουση και είχαν σκοτωθεί κοµάντος της µιάς ή της άλλης ή και από τις δύο πλευρές- να είχε ξεσπάσει σύγκρουση...
Ακολουθεί ένταση στο ΚΥΣΕΑ µεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, αλλά και µεταξύ των κυβερνητικών στελεχών για το χειρισµό. Μία ώρα αργότερα αποφασίζεται να γίνει αποδεκτή η «φόρµουλα απεµπλοκής» που πρότειναν οι Ηνωµένες Πολιτείες, µε την αποχώρηση πολεµικών πλοίων, στρατιωτών και τέλος των σηµαιών (no ships - no flags - no troops). Υπενθυµίζεται ότι η συγκεκριµένη φόρµουλα είχε αναφερθεί και στις 29 Ιανουαρίου, όταν οι Τούρκοι είχαν παραδώσει στον Έλληνα πρεσβευτή στην Άγκυρα ρηµατική διακοίνωση. Εγγυητής της διαδικασίας απεµπλοκής θα ήταν το State Department (Κρίστοφερ - Χόλµπρουκ), που µεσολαβούσε στην επικοινωνία µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι συµµετέχοντες στη σύσκεψη δεν πείθονται για την ύπαρξη Τούρκων κοµάντος στη ∆υτική Ίµια. Πώς να πεισθούν αφού εκεί που βρισκόντουσαν δεν υπήρχε δυνατότητα άµεσης διασταύρωσης των πληροφοριών. Ως αποτέλεσµα ζητείται η διαπίστωση µε φίλια µέσα του τι ακριβώς συµβαίνει...
Στις 04.25΄ π.μ. η «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι έχει ήδη απογειώσει το ελικόπτερο της AB-212ASW «ΠΝ21» που αυτή τη στιγµή βρίσκεται πάνω από τη νησίδα και αναµένει την αναφορά των αποτελεσµάτων της αναγνώρισης από το πλήρωµά του.
Στις 04.26΄ π.μ. η ίδια φρεγάτα αναφέρει ότι το ελικόπτερο δεν έχει εντοπίσει ακόµη τίποτα.
Στις 04.28΄ π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι βρέχει στην περιοχή, η ορατότητα είναι χαµηλή και το ελικόπτερο προσπαθεί να εντοπίσει οτιδήποτε.
Στις 04.29΄ π.μ. το ΓΕΝ γνωστοποιεί στη φρεγάτα ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναµένει την άµεση ενηµέρωσή του για τα αποτελέσµατα της αναγνώρισης του ελικοπτέρου.
Στις 4.47΄ π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι το ελικόπτερο έχει µέχρι στιγµής εκτελέσει τέσσερις διελεύσεις πάνω από τη νησίδα σε ύψος 40-50 µέτρων, µε αρνητικά αποτελέσµατα εντοπισµού ατόµων.
Στις 4.55 π.μ. η φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι το ελικόπτερο εντόπισε άτοµα πάνω στη ∆υτική Ίµια και ότι πρόκειται για 10 περίπου Τούρκους καταδροµείς.
Αµέσως µετά την επιβεβαίωση της παρουσίας Τούρκων στη νησίδα, ο Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Λυµπέρης εισηγήθηκε τρεις λύσεις στην πολιτική ηγεσία της χώρας. Η πρώτη λύση αφορούσε τον άµεσο ναυτικό βοµβαρδισµό της νησίδας, η δεύτερη προέβλεπε την προσβολή της από αέρος µε το πρώτο φως, και η τρίτη την ανάληψη επιχείρησης ανακατάληψης µε καταδροµείς. Ο πρωθυπουργός απέρριψε τις δύο πρώτες λύσεις και ζήτησε την άµεση ανάληψη ενέργειας αποβίβασης καταδροµέων στη νησίδα για σύλληψη των Τούρκων εντός 45 λεπτών. Η τρίτη λύση που ζητήθηκε δείχνει το µέγεθος της άγνοιας για τέτοιας µορφής επιχειρήσεις. Είναι σίγουρο ότι σε µια τέτοια ενέργεια θα υπήρχαν νεκροί και τραυµατίες. Το ιδιαίτερα µικρό χρονικό περιθώριο που τέθηκε στον Α/ΓΕΕΘΑ απέρρεε από τις δεσµεύσεις της ελληνικής πλευράς προς την αµερικανική. Αυτό αποδεικνύει ότι ο κ. Σηµίτης είχε συναίσθηση ότι το τουρκικό τετελεσµένο τον εξουδετέρωνε διαπραγµατευτικά. Ο Α/ΓΕΕΘΑ ανέφερε ότι δεν µπορούσε να ολοκληρώσει τέτοια επιχείρηση στον τεθέντα ελάχιστο χρόνο.
Στις 05.02΄ π.μ. το ΓΕΝ διατάζει τη µη αποβίβαση των Ελλήνων βατραχανθρώπων.
Στις 05.04΄ π.μ. το ΓΕΝ διατάζει τη «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 να ειδοποιήσει το ελικόπτερο να επιστρέψει.
Στις 05.05΄ π.μ. η «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 αναφέρει ότι έχει απώλεια επικοινωνίας µε το ελικόπτερο. Γνωστοποιεί ότι στην τελευταία επικοινωνία το ελικόπτερο ανέφερε κατάσταση έκτακτης ανάγκης («emergency») και βρισκόταν 1,5 µίλι βόρεια του σηµείου ενδιαφέροντος.
Στις 05.40΄ π.μ. επιτυγχάνεται συµφωνία απεµπλοκής µε τη διαµεσολάβηση του αµερικανικού παράγοντα και κοινή απόφαση για επαναφορά στην προηγούµενη της κρίσης κατάσταση («status quo ante»). Συµφωνήθηκε η αποχώρηση του συνόλου των ναυτικών µονάδων και των δύο χωρών από την επίµαχη περιοχή. Στη συµφωνία περιλήφθηκε επίσης και η αποµάκρυνση της ελληνικής σηµαίας από τη ∆υτική Ίµια.
Στις 05.58΄ π.μ. το ΓΕΝ διαβιβάζει οδηγίες προς τη φρεγάτα «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 σε εφαρµογή των συµφωνηθέντων σε διπλωµατικό επίπεδο. ∆ίδεται εντολή η κανονιοφόρος «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ» P61 να αποµακρυνθεί τελευταία από την περιοχή αφού παραλάβει τους Έλληνες βατραχανθρώπους και τη σηµαία από τη ∆υτική Ίµια.
Στις 06.10΄ π.μ. σημειώνεται η έναρξη αποµάκρυνσης των ναυτικών µονάδων από την περιοχή των Ιµίων. Η ελληνική πλευρά ισχυρίζεται ότι αποσύρει τη σηµαία «για να την προστατέψει από τη βεβήλωση», ενώ ο Ρίτσαρτ Χόλµπρουκ αναφέρει ότι η υποστολή αποτελεί µέρος της συµφωνίας απεµπλοκής.
Στις 07.12΄ π.μ. το ΓΕΝ ζητά από τον «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ» P61 να αρχίσει να επιβιβάζει τους βατραχανθρώπους. Ζητά επίσης επιβεβαίωση ότι οι τουρκικές ναυτικές µονάδες αποµακρύνονται σταδιακά από την περιοχή.
Περί τις 08.00΄ το πρωί στην περιοχή δυτικά της Ικαρίας, και συγκεκριµένα από Ψαρά µέχρι δυτικά της Πάτµου, είχαν αναπτυχθεί οι τουρκικές φρεγάτες «TURGUT REIS» F241 τύπου MEKO-200 Track I και «AKDENIZ» F278 τύπου Knox και τα αντιτορπιλικά «YUCETEPE» D345 τύπου FRAM και «PIYALE PASA» D350 τύπου FRAM εξοπλισµένο µε κατευθυνόµενα βλήµατα επιφανείας-επιφανείας Harpoon. Όλα είχαν εξέλθει τις βραδινές ώρες της 30ής Ιανουαρίου από τα Στενά του Ελλήσποντου.
Λίγο πριν ξεκινήσει η διαδικασία απεµπλοκής λοιπόν, περίπου στις 05.00΄ τα ξηµερώµατα, το ελικόπτερο «ΠΝ21» της φρεγάτας «ΝΑΒΑΡΙΝΟ» F461 καταπίπτει στη θάλασσα, κατά τη διάρκεια αποστολής πάνω από τα Ίµια, σε µια προσπάθεια οριστικής επιβεβαίωσης της κατάληψης της δεύτερης αφύλακτης βραχονησίδας από τους Τούρκους κοµάντος, όπως ζήτησε η πολιτική ηγεσία. Αποτέλεσµα, ο θάνατος των τριών µελών του πληρώµατος, του κυβερνήτη υποπλοίαρχου Χριστόδουλου Καραθανάση, του συγκυβερνήτη υποπλοίαρχου Παναγιώτη Βλα-χάκου, και του χειριστή ραντάρ αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψού...
Η συναισθηµατική φόρτιση των πληρωµάτων των παρακείµενων ελληνικών πολεµικών πλοίων, σε συνδυασµό µε το τακτικό πλεονέκτηµα που είχε πετύχει το Πολεµικό Ναυτικό και η στοχοποίηση του τουρκικού στόλου, έκαναν την κατάσταση να κρέµεται κυριολεκτικά από µία κλωστή...
Σύµφωνα µε τους υπολογισµούς που έγιναν εκ των υστέρων, σε περίπτωση που ξεκινούσε σύγκρουση, η Τουρκία θα έχανε επτά φρεγάτες και η Ελλάδα δύο ως τρεις. Το είδος της απάντησης της τουρκικής ηγεσίας, κυρίως της στρατιωτικής, σε ένα τόσο βαρύ πλήγµα στο γόητρο των τουρκικών Ενόπλων ∆υνάµεων δεν µπορεί να εκτιµηθεί εκ των υστέρων. Ο ολοκληρωτικός πόλεµος δεν µπορεί να αποκλειστεί ως πιθανότητα, του οποίου το τελικό αποτέλεσµα δεν θα ήταν εύκολο να προβλεφθεί. Ούτε το χρονικό σηµείο της νοµοτελειακά βέβαιης παρέµβασης των Ηνωµένων Πολιτειών για τον περιορισµό του αντίκτυπου που θα είχε η σύγκρουση στη συνοχή της Ατλαντικής Συµµαχίας (ΝΑΤΟ) µπορεί να προσδιοριστεί. Ως µόνη βεβαιότητα προβάλλουν οι καταστροφές και στις δύο χώρες και οι µεγάλες ανθρώπινες εκατέρωθεν.
Ακολουθεί πολιτική θύελλα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, όπου το πρωί ήταν προγραµµατισµένη η συζήτηση για την παροχή ψήφου εµπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση. Ο Έλληνας πρωθυπουργός από το βήµα της Βουλής ευχαρίστησε τους Αµερικανούς για τη διαµεσολάβησή τους, αναγνώρισε την τεράστια δυσκολία ελέγχου του χώρου του Αιγαίου και δήλωσε: «Η χώρα δεν έχει τη δύναµη που θα έπρεπε να έχει. Η εθνική ταπείνωση είναι η έλλειψη της δύναµης που έχουµε». Η αξιωµατική αντιπολίτευση αποχωρεί από την αίθουσα, ενώ χρησιµοποιούνται βαρύτατες εκφράσεις, κατηγορώντας τον Κώστα Σηµίτη και την κυβέρνηση για «προδοσία».
Σφοδρή αντιπαράθεση όµως έχει ξεσπάσει και στο εσωτερικό της κυβέρνησης... σε κάθε περίπτωση, η οµολογία του Έλληνα πρωθυπουργού από το βήµα της Βουλής περί έλλειψης της αναγκαίας δύναµης για επιβολή, και όχι µόνο για διεκδίκηση των κυριαρχικών µας δικαιωµάτων, υπήρξε η πικρή επιβεβαίωση, µε τον πλέον απόλυτο τρόπο, της αποτυχίας του δόγµατος της αποτροπής από ελληνικής πλευράς. Αυτό που δεν είχε κατανοήσει επαρκώς ο κ. Σηµίτης, και αρκετοί από τους πρωταγωνιστές της κρίσης, είναι ότι η έννοια της αποτροπής είναι συνολικότερη και συµπεριλαµβάνει όλα τα στοιχεία της εθνικής ισχύος. Μεταξύ αυτών είναι και η συµπεριφορά της πολιτικής ηγεσίας ως ο φυσικός ηγέτης των Ενόπλων ∆υνάµεων.
Κυριακή-∆ευτέρα, 4-5 Φεβρουαρίου 1996
Επανερχόµενη στο ζήτηµα, η τουρκική πλευρά εξέφρασε επίσηµα, µε ανακοινώσεις της, την άποψη ότι «η υπογραφείσα την 28.12.1932 συμφωνία µεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας δεν είναι Συνθήκη, εφόσον δεν είχε συζητηθεί στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση, ούτε είχε επικυρωθεί, αλλά είναι ένα πρακτικό συνεδρίασης αξιωµατούχων κατωτέρου επιπέδου των δύο χωρών, το οποίο δεν δεσµεύει νοµικά την Τουρκία. Εφόσον λοιπόν δεν υπάρχει κάποια συµφωνία, το Αιγαίο εισέρχεται σε µια φάση αλλαγής. Στο Αιγαίο υπάρχουν 3.000 αµφισβητήσιµα βράχια, νησίδες, ακόµη και νησιά, των οποίων η Τουρκία εξετάζει διεξοδικά την κατάσταση βάσει κάθε Συνθήκης».
Τρίτη, 6 Φεβρουαρίου 1996
Αντικρούοντας την τουρκική άποψη, το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι «η ιταλοτουρκική συµφωνία του 1932 είναι έγκυρη και παραµένει σε ισχύ».
Πέµπτη, 15 Φεβρουαρίου 1996
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο µε ψήφισµά του θεώρησε τις τουρκικές ενέργειες ως «παραβίαση εκ µέρους της Τουρκίας των κυριαρχικών δικαιωµάτων της Ελλάδας» και επεσήµανε ότι «η βραχονησίδα Ίµια ανήκει στο νησιωτικό σύµπλεγµα της ∆ωδεκανήσου, µε βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, το Πρωτόκολλο Ιταλίας-Τουρκίας του 1932 και τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947, καθώς ακόµη και τους τουρκικούς γεωγραφικούς χάρτες της δεκαετίας του 1960, όπου το εν λόγω νησιωτικό σύµπλεγµα εµφανίζεται ως τµήµα της ελληνικής επικράτειας».
Συνεχίζεται

Ένα ηχητικό από το Άγιο Όρος

http://thalassa-karadeniz.livepage.gr/file/2151_%CE%92%CE%A5%CE%96%CE%91%CE%9D%CE%A4%CE%99%CE%9D%CE%97_%CE%9C%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%99%CE%9A%CE%97_%CE%9A%CE%91%CE%99_%CE%A5%CE%9C%CE%9D%CE%9F%CE%99/first
Ο παραπάνω σύνδεσμος περιέχει 5 cd ( ορθρος,παρακλησις,αγνη παρθενε,ψαλτηριον τερπον, οσιος σιμων) από την Ιερά Μονή Σιμωνος Πετρα του Αγίου Όρους. Καλή ακρόαση.

Ο Γ. Μπαμπινιώτης για τα αντιδάνεια στην ελληνική γλώσσα (Βήμα 13/9/2009)

Ο «νόστος», η επιστροφή στην πατρίδα (από το ρήμα νέομαι «επιστρέφω»), δεν χαρακτήρισε μόνο «τη γλυκιά προσμονή τής επιστροφής στην πατρίδα» που κατέληξε στο νόστιμος, αλλά έδωσε και «τον ψυχικό πόνο που γεννάει αυτή η προσμονή», τη νοσταλγία. Και ήταν μάλιστα οι Γάλλοι που κατέφυγαν στις ελληνικές λεξιλογικές πηγές, πλάσσοντας πρώτοι αυτοί το άλγος τού νόστου, το nostalgie. Ετσι, από άλλο δρόμο, η λέξη επέστρεψε στη «λεξιλογική πατρίδα» της.

Η επιστροφή μιας λέξης ως δανείου στη γλώσσα από την οποία ξεκίνησε χαρακτηρίζεται ως αντι-δάνειο, ως επιστροφή δανείου, ως επιστροφή μιας λέξης στη γλώσσα στην οποία γεννήθηκε. Από τις πιο αποκαλυπτικές διαδικασίες λειτουργίας τής γλώσσας στο πεδίο συνάντησης των λαών και των πολιτισμών είναι τα αντιδάνεια. Συνιστούν μαρτυρίες τής περιπέτειας στη ζωή των λέξεων και μαζί παραδείγματα τού πόσο αυτά τα κατεξοχήν πνευματικά δημιουργήματα, που είναι οι λέξεις, εξελίσσονται εννοιολογικά περνώντας από γλώσσα σε γλώσσα, από λαό σε λαό, για να ξαναγυρίσουν συχνά στον τόπο καταγωγής τους πραγματοποιώντας έτσι τον «λεξιλογικό νόστο» τους.

Ποιος περίμενε λ.χ. ότι η σχολαστικότατη έννοια που δηλώνει η αρχαία ελληνική λέξη γραμματική θα επέστρεφε μετά από αιώνες στη σημερινή ελληνική γλώσσα ως γκλάμουρ! Με συνήθη γέφυρα τη λατινική γλώσσα η λέξη πέρασε από τα Ελληνικά στα παλαιά Γαλλικά κι από κει στην παλαιά Αγγλική, όπου η αρχική σημασία «γραμματική», ως γνώση των ολίγων μορφωμένων, πήρε τον χαρακτήρα «τής απόκρυφης γνώσης» και, κατ΄ επέκταση, «τής μαγείας», για να εξελιχθεί μέσω τής Σκωτικής (glammar) στη σημασία «μαγική ομορφιά» (19ος αι.) και κατόπιν- με τη μορφή glamour- σε «γοητεία, αίγλη» με την οποία και επανήλθε στην Ελληνική.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα εξέλιξη είχε η αρχαία ελληνική λέξη ποινή. Μέσω πάλι τής Λατινικής και τής παλαιάς Νορμανδικής, το ελληνικό ποινή κατέληξε στο αγγλ. penalty, για να επιστρέψει (ως αντιδάνειο) στην Ελληνική ως πέναλτι, όρος στο ποδόσφαιρο!

Δεν «θα ΄κοβε το κεφάλι του» κανείς ότι το ιταλικότατο πιάτσα δεν μπορεί να έχει σχέση με Ελληνικά; Ε, λοιπόν, το πιάτσα ξεκίνησε από το (ήδη αρχαίο) ελληνικό πλατεία (ενν. οδός ), θηλ. τού επιθέτου πλατύς, μέσω τού λατιν. platea («φαρδύς δρόμος» μέσα στην πόλη), πέρασε στην Ιταλική ως piazza (αρχικά plaza), απ΄ όπου ήδη στα μεσαιωνικά χρόνια επέστρεψε στην Ελληνική ως πιάτσα.

Η έκπληξη κορυφώνεται στην προέλευση τής λ. γόνδολα. Μεταφράζω τι γράφεται σχετικά στο εγκυρότερο λεξικό τής Αγγλικής, στο Random Ηouse Webster΄s College Dictionary, λήμμα gondola: «[εισήλθε στην Αγγλική το] 1540-50 από την Ιταλική, που πάει πίσω στα Βενετσιάνικα, πιθανόν από μεσαιωνικό ελληνικό κοντούρα «μικρό ακτοπλοϊκό σκάφος», θηλ. τού επιθ. κόντουρος «κοντός, κυριολ. σκάφος με ουρά» από το όψιμο ελληνικό κοντός + ελλ. -ουρος από το ελλην. ουρά ». Σκάφος, λοιπόν, με κοντή ουρά η ιταλ. gondola (γόνδολα) ξαναγύρισε στην Ελληνική ως γόνδολα!

Κι επειδή δεν νοείται καλοκαίρι χωρίς το γαλλικότατο πλαζ (γαλλ. plage), ας παρακολουθήσουμε την ετυμολογία τής λέξης. Ηλθε από το γαλλ. plage, δάνειο από ιταλ. piaggia «πλαγιά-ακρογιαλιά», που προήλθε από μεσαιωνικό λατινικό plagia «επικλινές έδαφος», το οποίο ανάγεται στο αρχ. ελλην. πλάγια (τα), «πλευρές» (κυρίως στρατιωτικός όρος), ουδ. τού επιθ. πλάγιος.

Και βέβαια δεν νοείται καλοκαίρι χωρίς τουρισμό και τουρ (ομόρριζα τα τουρνέ και τουρνουά ). Αλλά πόσο γνωστό είναι στους μη ειδικούς ότι όλες αυτές οι γαλλικές λέξεις (tour, tourisme, tourn e, tournoi) που πέρασαν στην Ελληνική (στην Αγγλική και σε άλλες γλώσσες) είναι προϊόν δανεισμού από την ελλην. λέξη τόρνος. Αυτή η αρχαία ελλην. λέξη, μέσω πάλι τής Λατινικής (tornus και ρ. tornare «γυρίζω τον τροχό, τον τόρνο»), έδωσε το γαλλ. tourner «περιστρέφω, γυρίζω» απ΄ όπου το tour. Ετσι ο τόρνος επέστρεψε στην Ελληνική ως τουρ.

Ο κατάλογος τέτοιων λέξεων (αντιδανείων) είναι μακρός και ο σχολιασμός θα έπαιρνε πολλές σελίδες. Εδώ θα δώσω μερικές νύξεις μόνο. Θα αναφέρω ότι το γάμπα και το ζαμπόν ξεκίνησαν από το ελλην. καμπή! Το γαρύφαλλο από το καρυόφυλλο, ο τζίρος από το γύρος, το μασίφ από το μάζα , το κάλμα από το καύμα, ο καναπές από το κωνώπιον ( κώνωψ ), το κανόνι από το κάννη, το καντίνα από το κανθός, το κορδόνι από το χορδή, το κουπόνι από το κόλαφος ( κόλαφος - όψιμο λατ. colaphus- παλ. γαλλ. colp - coup ), το κρετίνος από το Χριστιανός , τα λαζάνια από το αρχ. λάσανον («τρίποδας ως βάση αγγείων και δοχείων»), το λατέρνα από το λαμπτήρ , η μάντολα από το αμύγδαλο, η μαρμελάδα από το μελίμηλο, το μπαρούτι από το πυρίτις, τα μπόρα και μπουρίνι από το βορράς, τα μπαλλέτο - μπάλλος από το αρχ. βαλλίζω, το μπουάτ από το πυξίς («κουτί»), το μπουτίκ από το αποθήκη, ο συνδικαλισμός από το σύνδικος, το ταξί από το ταξίμετρο, το σενάριο από το σκηνή, η πόζα από το παύσις κ.λπ. Αυτά είναι μερικά ενδεικτικά μόνο παραδείγματα.

Επειδή υπάρχει κίνδυνος να σκεφθεί κανείς πως πρόκειται για «φτειαχτές ετυμολογίες» (παρετυμολογίες) κατά το πρότυπο τού Ελληνα πατέρα τής Βαρδάλου στο «Γάμος α λα Ελληνικά»!...-, σπεύδω να διασαφήσω ότι τα παραδείγματα προέρχονται από τον χώρο τής επιστημονικής ετυμολογίας και βρίσκονται σε όλα τα αξιόπιστα ετυμολογικά λεξικά ή ερμηνευτικά λεξικά με ετυμολογία. Για όσες λέξεις έχουν σχέση με την Αγγλική μια πρόχειρη ματιά στο Λεξικό που ανέφερα (Random Ηouse- Webster) ή άλλα συναφή Λεξικά θα πείσει τον αναγνώστη περί τής αληθείας των λεγομένων.

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.