Θράκη- Γενοκτονία- Προσφυγικό ζήτημα

Φάνης Μαλκίδης

«Η εφαρμογή μιας ελληνικής πολιτικής για τη Θράκη, δεν πρέπει να εξαρτάται από μια ξένη δύναμη η οποία αμφισβητεί την εθνική κυριαρχία»
«Ανάγκη δημιουργίας ενός μουσείου για τους πρόσφυγες που ήρθαν στην Ελλάδα το 1922»

Συνέντευξη στο Θανάση Πολυμένη. Εφημερίδα «Πρωινός Τύπος Δράμας» 17 Ιουνίου 2010.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ να δημιουργηθεί επιτέλους ένα μουσείο των προσφύγων που ήρθαν στην Ελλάδα το 1922, την πολιτική της Ελλάδας και της Τουρκίας στη Θράκη και την απουσία της Ελλαδικής πολιτείας από την παγκόσμια αναγνώριση της γενοκτονίας των, μιλάει στον «Πρωινό Τύπο» ο κ। Φάνης Μαλκίδης।

O Φάνης Μαλκίδης γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη από γονείς πρόσφυγες από την Αδριανούπολη της ανατολικής Θράκης.
Είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη των Γενοκτονιών, η οποία το 2007 αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Έχει τιμηθεί από το Συμβούλιο Τύπου των Εθνικών Κοινοτήτων του Καναδά για τη συνεισφορά του στην προαγωγή του πολιτισμού και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των εθνικών κοινοτήτων του Καναδά.

ΘΠ:. κ. Μαλκίδη. Σε πρόσφατη ομιλία σας με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων που οργάνωσε το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας, αναφερθήκατε στην ανάγκη δημιουργίας «ζωντανών μουσείων» για τον προσφυγικό ελληνισμό. Πώς ακριβώς θα μπορούσαν να δημιουργηθούν σήμερα τέτοια μουσεία και ποια είναι η προσφορά της Πολιτείας σ’ αυτό το ζήτημα;
Φ.Μ: Είναι γεγονός ότι δεν υπάρχει μουσείο των προσφύγων που ήρθαν στην Ελλάδα το 1922. Ουσιαστικά δεν υπάρχει ένα μουσείο για ένα μέρος του ελληνικού λαού, το οποίο έζησε για χιλιάδες χρόνια στη Μικρά Ασία, στην Καππαδοκία, στον Πόντο, στην ενιαία Θράκη, ένας πληθυσμός ο οποίος έχει σημαντική προσφορά στον ελληνικό και παγκόσμιο πολιτισμό. Μία προσφορά η οποία διακόπηκε βίαια με τη Γενοκτονία, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 1.000.000 Έλληνες, από τους 2.600.000 που ζούσαν στο οθωμανικό κράτος το 1914, και εξαφάνισε τα τεκμήρια της ελληνικής παρουσίας. Με εξαιρέσεις τις φιλότιμες προσπάθειες προσφυγικών σωματείων και άλλων φορέων – αναφέρω ενδεικτικά την Ένωση Σμυρναίων, το Κέντρο Θρακικών Μελετών, την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Κέντρο Σπουδής του Μικρασιατικού Ελληνισμού του Δήμου Νέας Ιωνίας Αττικής- τα οποία διέσωσαν ένα μεγάλο μέρος του Ελληνισμού, η ελλαδική πολιτεία δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για τη συγκρότηση μουσείων για τον Ελληνισμό της καθ΄ ημάς Ανατολής.
Στην απουσία και στην ολιγωρία αυτή φαίνεται ότι θα απαντήσουν οι πρόσφυγες, ήδη το κάνουν από τη Νέα Ορεστιάδα μέχρι την Κρήτη και από την Ευρώπη μέχρι την Αυστραλία και τις ΗΠΑ. Το ζωντανό μουσείο είναι πραγματικότητα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού, είναι η τέταρτη γενιά προσφύγων, είναι η μεγάλη ανάγκη για να βρει ο Έλληνας την ταυτότητά του.

Θ.Π:Τον τελευταίο καιρό βλέπουμε να αναπτύσσεται μια περίεργη κινητικότητα στη Θράκη. Έχουμε το περιστατικό της δασκάλας κας Χαράς Νικοπούλου στο Μεγάλο Δέρειο, έχουμε τα ζητήματα του τουρκικού Προξενείου και άλλα πολλά, που καθημερινά συνθέτουν ένα σκηνικό. Φαινομενικά, όλα μοιάζουν γνωστά και καθημερινά! Στο σύνολό τους όμως, κάτι αλλάζει στη Θράκη, όσον αφορά τη στάση της Τουρκίας. Πώς βλέπετε την εξέλιξη σ’ αυτή την περίεργη κατάσταση;
Φ.Μ:Όπως είχε πει ο παλιός πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν «αποτελεσματική πολιτική είναι η τέχνη της διαχείρισης των συμβόλων».
Η δημοσιοποίηση της επίσκεψης της τουρκικής αντιπροσωπείας δεν έπιασε απροετοίμαστη τη Θράκη και τους κατοίκους της, απλώς εξέπληξε με τη σημειολογία της. Για τους Θρακιώτες, η 14η Μαΐου είναι η ημέρα απελευθέρωσής τους το 1920, μετά από 600 (!) χρόνια. Η ημέρα αυτή επιλέχθηκε να επισκεφθεί την Ελλάδα ο πρωθυπουργός της Τουρκίας και μάλιστα είχε προετοιμασθεί και η επίσκεψή του και στη Θράκη. Αυτή αναβλήθηκε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του ίδιου του Ερντογάν, ως «χειρονομία καλής θέλησης» έναντι της Ελλάδας, λόγω της οικονομικής συγκυρίας και «για να μην παρεξηγηθεί η επίσκεψη».
Είναι γνωστό ότι έναν από τους κύριους μοχλούς πίεσης της τουρκικής πολιτικής προς την Ελλάδα, αποτελεί η Θράκη. Με μέσο το Τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής, επιχειρείται αρχικώς η χειραγώγηση των μουσουλμανικών μειονοτήτων, εκπέμποντας μηνύματα «συμβολικής και ουσιαστικής συνδιοίκησης» στην Θράκη.
Παράλληλα εκτός από την προφανή εξωτερική απειλή και την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Ελλάδας στη Θράκη, υπάρχει και μία εσωτερική πτυχή αφού η κοινωνική και πολιτική συγκρότηση στην περιοχή, έχει μεγάλη Τουρκική δραστηριότητα:
Α) οικονομική, ήδη έχει δοθεί στη δημοσιότητα η πρόθεση τουρκικών εταιρειών να αγοράσουν τα κουφάρια των βιομηχανιών στην Θράκη, Β) πολιτική με την διαχείριση της μειονοτικής ψήφου και Γ) κοινωνική- θρησκευτική, με την εκλογή των μουφτήδων και του μη διορισμού των ιμάμηδων από το ελληνικό κράτος, διαιωνίζοντας την εξάρτηση των θρησκευτικών λειτουργών από την Τουρκία.

Θ.Π:Ζήτημα Πομάκων. Οι ίδιοι οι Πομάκοι, επιμένουν να δηλώνουν ότι δεν είναι Τούρκοι μουσουλμάνοι, αλλά Έλληνες μουσουλμάνοι πολίτες. Διαμαρτύρονται προς το ελληνικό υπουργείο Παιδείας, ότι αναγκάζονται να διδάσκονται την τουρκική γλώσσα σε μειονοτικά σχολεία και όχι την ελληνική, όπως οι ίδιοι επιθυμούν. Από την άλλη πλευρά, η ελληνική Πολιτεία μοιάζει να κωφεύει στα αιτήματά τους. Σπρώχνει η Ελλάδα τους Πομάκους προς την Τουρκία ώστε αυτοί να τουρκοποιηθούν πλήρους; Προσφέρει η Ελλάδα στην Τουρκία μια μειονότητα για κάποιο λόγο; Τι ακριβώς συμβαίνει μ’ αυτό το ζήτημα;
Φ.Μ:Το σχέδιο που έχει σαν στόχο έχει την ομαδοποίηση της μειονότητας με βάση τη θρησκεία και η πολιτική της τουρκοποίησης των μουσουλμάνων πρέπει να σταματήσει.
Όπως πρέπει να λυθεί και το ζήτημα των σχολείων όπου διδάσκεται μόνο η τουρκική γλώσσα, καταπιέζοντας και εξαφανίζοντας τις άλλες μειονοτικές γλώσσες, την πομακική και τη Ρωμανί.
Το ζητούμενο για τη Θράκη σήμερα σε σχέση με την Τουρκία, είναι η απαλλαγή από τον εναγκαλισμό από ένα κράτος με φασιστικά- ρατσιστικά χαρακτηριστικά, ο εκδημοκρατισμός της κοινωνίας των μουσουλμανικών μειονοτήτων της Θράκης. Να αποκτήσει δηλαδή η μειονοτική κοινωνία πολυφωνία, αυτόνομη έκφραση, ταυτότητα και αυτοπροσδιορισμό, όπου έχει καταπιεσθεί και συμπιεσθεί (Πομάκοι-Ρωμά).
Η κατάρρευση των δομών του τουρκικού κράτους στη Θράκη, δομές που θυμίζουν Εργκενεγκόν, δηλαδή κράτος- παρακράτος, αποτελεί βήμα ενίσχυσης της εθνικής κυριαρχίας, παράδειγμα απελευθέρωσης και εκσυγχρονισμού των μουσουλμάνων, αποκόπτοντάς τους από τους εθνικιστές κεμαλικούς Τούρκους.
Η τουρκική πολιτική όπως αυτή εμφανίστηκε με την πρόσφατη επίσκεψη του Ερντογάν δεν πρέπει να συνεχιστεί άλλο για τη Θράκη. Η εφαρμογή μίας ελληνικής πολιτικής για την περιοχή, την πλειονότητα και τη μειονότητα, δεν πρέπει να εξαρτάται από μία ξένη δύναμη που εδώ και δεκάδες χρόνια αμφισβητεί την εθνική κυριαρχία. Για να πάνε μπροστά οι διμερείς σχέσεις οφείλουν να κοιτούν και πίσω, δηλαδή την ιστορία. Αυτή είναι η βασική θέση όλων των θεωριών των Διεθνών Σχέσεων.

Θ.Π:Από το 1908 έως και το 1923 οι ομαδικές σφαγές και εκτοπίσεις των Ελλήνων από τους Τούρκους, είχαν ως στόχο να αφανίσουν τον Ελληνισμό και να προωθήσουν το όραμα του Παντουρκισμού. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι σήμερα η Τουρκία, μέσω της επεκτατικής της πολιτικής έναντι της Ελλάδας, συνεχίζει να προωθεί το όραμα του Παντουρκισμού ή μήπως έχουν αλλάξει τα συμφέροντά της; Την ενδιαφέρει δηλαδή μόνο η οικονομική εκμετάλλευση του Αιγαίου ή μήπως ενδιαφέρεται και για κάτι περισσότερο από αυτό;
Φ.Μ:Η Τουρκία και οι μηχανισμοί της σε όλον τον κόσμο εφευρίσκουν διάφορα σενάρια προκειμένου να δικαιολογήσουν τις μαζικές εκτοπίσεις και τελικώς τις μαζικές δολοφονίες ενάντια στους Έλληνες. Προσπαθούν να δικαιολογήσουν τους Νεότουρκους, τους διδάξαντες το ρατσισμό και εθνικισμό στους Γερμανούς Ναζί, καθώς και τους Κεμαλικούς.
Στο εξωτερικό, η Τουρκία αφιερώνει ένα διαρκώς αυξανόμενο προϋπολογισμό σε προγράμματα που αποσκοπούν να δώσουν μια άσπιλη εικόνα για το παρελθόν της και να της εξασφαλίσουν καλές σχέσεις. Επίσης απειλεί για την οργάνωση εκδηλώσεων για τη Γενοκτονία και στοχοποιεί όσους ασχολούνται με την ανάδειξή της, παρεμβαίνοντας σε ξένες κυβερνήσεις για να αποτραπεί η είσοδος και η δραστηριότητα σε ακαδημαϊκούς και πολιτικούς που ασχολούνται με τη Γενοκτονία.
Στο εσωτερικό η Τουρκία προσπαθεί να συσπειρώσει το εθνικό συναίσθημα γύρω από γεγονότα, όπως τα μνημόσυνα των θυμάτων της Τουρκίας κατά την περίοδο 1915-1918, ή ημέρες μνήμης και τιμής ορισμένων υπευθύνων της γενοκτονίας (μεταξύ των οποίων οι Μουσταφά Κεμάλ, και οι ηγέτες των Νεότουρκων, ο Ταλάτ, ο Ενβέρ, Τζεμάλ, ή ο Τοπάλ Οσμάν), καθώς και με τη δημιουργία «ινστιτούτων» και άλλων «κέντρων τουρκικών μελετών».
Τίθεται το ερώτημα γιατί οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλικοί συνειδητά επεδίωξαν την εξόντωση των Ελλήνων; Ο κυριότερος λόγος ήταν χωρίς αμφιβολία τα εθνικιστικά αισθήματα, που ενισχύθηκαν μετά το 1908 και οπωσδήποτε μετά την επικράτηση του Μουσταφά Κεμάλ, ενώ δεν πρέπει να παραβλεφθούν οι ρατσιστικές θεωρίες που αναπτύχθηκαν από τα δύο αυτά εθνικιστικά κινήματα.
Όλες οι διαδοχικές κυβερνήσεις της Τουρκίας, αρνήθηκαν τη σχετική με τη γενοκτονία κατηγορία και δεν έπαψαν να αναπτύσσουν συντονισμένες προσπάθειες για να εμποδίσει κάθε αναγνώριση της γενοκτονίας, και κάθε έρευνα πάνω στα περιστατικά της γενοκτονίας.
Η αλήθεια όμως, η πραγματικότητα δεν μπορεί να εμποδιστεί. Αυτό γίνεται αντιληπτό και στην ίδια την Τουρκία όπου έχει ξεκινήσει μία μεγάλη προσπάθεια ανάδειξης των γενοκτονιών και των διώξεων που έχουν υποστεί οι μη μουσουλμανικές μειονότητες. Η Τουρκία δεν μπορεί να συνεχίσει αρνούμενη την ευθύνη της για τη γενοκτονία των Ελλήνων για αυτό στρέφει την δραστηριότητα στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στη Θράκη. Εκεί έχει το προνόμιο της δράσης. Στο ζήτημα της Γενοκτονίας όμως έχει την αντίδραση για αυτό και η ανασφάλειά της. Για αυτό και η βία που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, από τη δολοφονία του καθολικού ιερέα Αντρέα Σαντόρο στην Τραπεζούντα μέχρι τη δολοφονία του Αρμένιου δημοσιογράφου Χραντ Ντίνκ, και του καθολικού επισκόπου στον Εύξεινο Πόντο Λουίτζι Καντονέζε.

Θ.π: Ποια είναι η σημερινή κατάσταση σχετικά με τη γενοκτονία; Τι προοπτικές υπάρχουν σχετικά με την αναγνώρισή της;
Φ.Μ: Οι επιλογές της Ελλάδας μετά την Γενοκτονία – σύμφωνο ελληνοτουρκικής φιλίας, πρόταση από τον Ελ. Βενιζέλο για απονομή βραβείου Νόμπελ ειρήνης στον Κεμάλ (!), αποσιώπηση της ιστορίας – ώθησε τη δεύτερη και την τρίτη γενιά προσφύγων σε δυναμική προσέγγιση της κατάστασης. Οι παλιοί πρόσφυγες συνάντησαν τις νέες γενιές, οι οποίες αναζήτησαν μία νέα σχέση με την ιστορία και την παράδοση, περνώντας σε νέες οδούς αναζήτησης της ταυτότητας. Και εν μέρει το έχουν πετύχει αν αναλογιστούμε το πρόσφατο παρελθόν της λήθης και το συγκρίνουμε με το παρόν της ενεργοποίησης και του μέλλοντος της δημιουργικής και της παραγωγικής μνήμης και ειδικότερα με τη διεθνή ανάδειξη του ζητήματος.
Μέχρι σήμερα την γενοκτονία των Ελλήνων έχει αναγνωρίσει, το Σουηδικό Κοινοβούλιο, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, πολιτείες, δήμοι και άλλοι φορείς των ΗΠΑ και η βουλή της Νότιας Αυστραλίας.
Την υπόθεση έχει απασχολήσει το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ, και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη μετά από παρεμβάσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Η γενοκτονία τέθηκε στην Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (5 Σεπτεμβρίου 2006), με την κατάθεση της έκθεσης του Ολλανδού ευρωβουλευτή Camiel Eurlings, ο οποίος ανέφερε τις παρατηρήσεις τους για την πρόοδο της Τουρκίας, στην πορεία για την Ευρωπαϊκή της ένταξη.
Επίσης το Δεκέμβριο του 2007, η Διεθνής Ένωση Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών (International Association of Genocide Scholars –IAGS) αναγνώρισε με ψήφισμά της τη Γενοκτονία των Ασσυρίων και των Ελλήνων στο διάστημα 1914-1923, ψήφισμα στο οποίο κατέληξε μετά από ψηφοφορία μεταξύ των μελών της.
Παρά την απουσία της ελλαδικής πολιτείας, διαπιστώνεται ότι Έλληνες κυρίως της Διασποράς και Φιλέλληνες, έχουν αναδείξει το ζήτημα και έχουν πετύχει σημαντικά αποτελέσματα, εάν αναλογιστούμε, ότι είναι μόνοι.
Ωστόσο η προσπάθεια συνεχίζεται, έχει αποτελέσματα και το επόμενο διάστημα θα είμαστε σε θέση να δούμε ότι η δικαίωση των θυμάτων και των απογόνων τους, θα γίνει πράξη.
Ο ελληνικός λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την αναγνώριση των εγκλημάτων και αδικιών που διαπράχτηκαν σε βάρος του. Μάλιστα όσο μεγαλύτερη είναι η αδικία, όταν σχεδόν το 50% των Ελλήνων εξαφανίσθηκαν όσο περισσότερο χρόνο αποκρύφτηκαν τα γεγονότα, τόσο πιο έντονη είναι η επιθυμία για μια τέτοια αναγνώριση. Αναγνώριση η οποία είναι ένας ουσιαστικός τρόπος πάλης ενάντια στο έγκλημα της γενοκτονία, αναγνώριση που αποτελεί μία επιβεβαίωση του δικαιώματος ενός λαού να γίνει σεβαστή η ύπαρξή του σύμφωνα με το δίκαιο και την ιστορική αλήθεια.

Παρουσίαση βιβλίου για την Αδριανούπολη

Παρουσίαση βιβλίου για μία από τις σημαντικές πόλεις της Θράκης, την Αδριανούπολη θα γίνει στην Αλεξανδρούπολη.
Η παρουσίαση του βιβλίου των Δημήτρη Κιηγμά και Γιώργου Ρυζιώτη «Αδριανούπολη- Κάραγατς- Νέα Ορεστιάδα μία πόλη» θα γίνει την Κυριακή 20 Ιουνίου 2010 και ώρα 8 μμ, στο ξενοδοχείο Grecotel Εγνατία, παρουσίαση η οποία γίνεται στα πλαίσια των εκδηλώσεων της Νομαρχίας Έβρου «Τρένο του Πολιτισμού» .

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι συγγραφείς και ο Φάνης Μαλκίδης, ενώ την εκδήλωση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Δημήτρης Κολλιός

Από τον πρόλογο του βιβλίου :

«Το βιβλίο αυτό είναι αποτέλεσμα μιας προηγηθείσης πολύχρονης έρευνας και ενασχόλησης των συγγραφέων με την ιστορία του τόπου.
Αφού έγινε μια μεγάλη συγκέντρωση σχετικών πηγών, δημιουργήθηκε η ανάγκη να γραφεί ένα βιβλίο που να περιλαμβάνει οργανωμένα όλα εκείνα τα στοιχεία που καταδεικνύουν την ιστορική συνέχεια των κατοίκων της Νέας Ορεστιάδας.
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου γίνεται καταρχάς μια προσπάθεια να αναδειχτεί η σημαντικότητα της Θράκης για όλο τον Ελληνισμό και τους γειτονικούς λαούς, και στη συνέχεια να γίνει φανερή η ιστορική και πολιτιστική καταγωγή των κατοίκων της Νέας Ορεστιάδας από το Καραγάτς, την Αδριανούπολη, τα υπόλοιπα προάστιά της, αλλά και τα άλλα χωριά της ευρύτερης περιοχής και ακτινοβολίας της...»

Θράκη

Παρουσίαση βιβλίου για την Αδριανούπολη- Κάραγατς- Νέα Ορεστιάδα।

Στην κατάμεστη αίθουσα του Πολιτιστικού Πολύκεντρου του Δήμου Νέας Ορεστιάδας πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου των Δ. Κιηγμά και Γ. Ρυζιώτη «Αδριανούπολη- Κάραγατς- Νέα Ορεστιάδα. Μία πόλη
Νέα Ορεστιάδα 2010».
Η εκδήλωση έγινε στα πλαίσια των «Ορέστειων» των εκδηλώσεων που γίνονται κάθε χρόνο για να τιμηθούν οι ιδρυτές της πόλης της Νέας Ορεστιάδας, όταν διωκόμενοι έφυγαν το 1923 από τις εστίες τους.
Την εκδήλωση άνοιξε η πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής Ανάπτυξης Νέας Ορεστιάδας Γ. Ροροπούλου η οποία καλοσώρισε τους παρευρισκόμενους και τις παρευρισκόμενες. Στη συνέχεια ο συντονιστής της εκδήλωσης δημοσιογράφος της ΕΡΑ Γ. Σκερλίδης έδωσε το βήμα για χαιρετισμούς, στο Μητροπολίτη Νέας Ορεστιάδας, Διδυμοτείχου και Σουφλίου κ. Δαμασκηνό, στο Δήμαρχο της Νέας Ορεστιάδας Δ. Μουζά, στο Νομαρχιακό Σύμβουλο Θ. Γκουγκουσκίδη και στον πρόεδρο του συλλόγου απογόνων Αδριανουπολιτών-Καραγατσιανών Χ. Κούκλατζη, σύλλογος ο οποίος έχει δημιουργήσει το ερευνητικό κέντρο «Η Αδριανούπολις» για τη μελέτη της ιστορίας της πόλης.
Οι συγγραφείς με τη βοήθεια σημαντικού φωτογραφικού υλικού εξήγησαν τους λόγους για τους οποίους έγραψαν το βιβλίο και ευχαρίστησαν όλους αυτούς που συνέβαλλαν στην έκδοσή του, καθώς και τους συμπατριώτες τους που κατέκλυσαν το Πολιτιστικό Πολύκεντρο.
Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι «το βιβλίο αυτό είναι αποτέλεσμα μιας προηγηθείσης πολύχρονης έρευνας και ενασχόλησης των συγγραφέων με την ιστορία του τόπου. Αφού έγινε μια μεγάλη συγκέντρωση σχετικών πηγών, δημιουργήθηκε η ανάγκη να γραφεί ένα βιβλίο που να περιλαμβάνει οργανωμένα όλα εκείνα τα στοιχεία που καταδεικνύουν την ιστορική συνέχεια των κατοίκων της Νέας Ορεστιάδας. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου γίνεται καταρχάς μια προσπάθεια να αναδειχτεί η σημαντικότητα της Θράκης για όλο τον Ελληνισμό και τους γειτονικούς λαούς, και στη συνέχεια να γίνει φανερή η ιστορική και πολιτιστική καταγωγή των κατοίκων της Νέας Ορεστιάδας από το Καραγάτς, την Αδριανούπολη, τα υπόλοιπα προάστιά της, αλλά και τα άλλα χωριά της ευρύτερης περιοχής και ακτινοβολίας της...»
Την παρουσίαση του βιβλίου έκανε ο Φάνης Μαλκίδης, ο οποίος έλκει την καταγωγή από την Αδριανούπολη, ο οποίος ανέφερε τα εξής: «Το βιβλίο αποτελεί μία πολύτιμη καταγραφή της ιστορίας της Αδριανούπολης, του προάστιού της του Κάραγατς και της συνέχειάς της τη Νέα Ορεστιάδα. Αποτελεί σημαντική συμβολή στην ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της Θράκης και της πιο κεντρικής ίσως πόλης της, της Αδριανούπολης.
Η Αδριανούπολη εάν και είχε κατοικηθεί από τους Θράκες, έχοντας το όνομα «Ουσκουδάμα», στη ρωμαϊκή περίοδο έγινε κέντρο συγκοινωνιών και εμπορίου. Την ίδια εποχή εξωραΐστηκε (υδραγωγεία, λουτρά, αγορά κλπ.) με δαπάνες του αυτοκράτορα Αδριανού, που της έδωσε το όνομά του και το οποίο διατήρησε. Μέχρι το 1453 ήταν πρωτεύουσα του Οθωμανικού κράτους. Από την εποχή αυτή σώζονται τεμένη, λουτρά, ανάκτορα, ιδρύματα κ.α. που κτίστηκαν με το υλικό των ρωμαϊκών και βυζαντινών κτιρίων. Στη διάρκεια της εποχής που αναφερόμαστε ήταν κέντρο του Ελληνισμού, όταν δεινοπάθησαν πολύ οι κάτοικοι με την κήρυξη της επανάστασης.Στους βαλκανικούς πολέμους την κατέλαβαν οι Βούλγαροι, ενώ την περίοδο 1920- 1922 ανήκε στην Ελλάδα και μάλιστα ήταν κέντρο της Γενικής Διοίκησης Θράκης.
Μετά το 1922 οι Έλληνες κάτοικοι αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν, όταν με τη Συνθήκη της Λωζάννης η Αδριανούπολη περιήλθε στη Τουρκία. Στη Λωζάνη οι Άγγλοι, οι Γάλλοι και οι Ιταλοί, υπέκυψαν στην απαίτηση του Ισμέτ πασά ( μετέπειτα Ινονού), βουλευτή Αδριανούπολης, που ζητούσε αποζημίωση από την Ελλάδα 4 δισεκατομμύρια χρυσά φράγκα, το μισό πολεμικό και εμπορικό ελληνικό στόλο, να φύγει το Πατριαρχείο από την Κωνσταντινούπολη και να γίνει δημοψήφισμα στη Δυτική Θράκη. Ο Βενιζέλος τελικά δέχθηκε να θυσιασθεί η περιοχή για να σωθεί η Ελλάδα, για αυτό και ο Δήμος της Νέας Ορεστιάδας έχει σαν σύμβολο την Ιφιγένεια.
Στις 4 Ιουνίου 1923, επιτροπή που σχηματίστηκε την προηγούμενη μέρα σε σύσκεψη των κατοίκων της παλιάς Ορεστιάδας-Κάραγατς, πήγε 17 χιλιόμετρα νοτιότερα, στην αγροτική τοποθεσία Κουμ-Τσιφλίκ (Αμμώδες Τσιφλίκι), για να δει αν μπορεί να δημιουργηθεί μια καινούρια πόλη.
Ο τόπος κρίθηκε κατάλληλος και αρχικά μεταφέρθηκαν 900 οικογένειες. Στις 12 Αυγούστου 1923, έγιναν τα εγκαίνια της νέας πόλης που ονομάστηκε Νέα Ορεστιάς και αργότερα Νέα Ορεστιάδα για να θυμίζει την παλιά Ορεστιάδα, το Καραγάτς».

H παρουσίαση του βιβλίου έκλεισε με τις αφηγήσεις παλιών Αδριανουπολιτών και με τις μελωδίες που χάρισαν οι Ασνίν Τιγκαριάν και ο Τ. Φουλίδης.
Επίσης ανακοινώθηκε ότι το βιβλίο των Δ. Κιηγμά και Γ. Ρυζιώτη θα παρουσιασθεί στο κοινό της Αλεξανδρούπολης την Κυριακή 20 Ιουνίου 2010 και ώρα 8 μμ, στο ξενοδοχείο Grecotel Εγνατία, παρουσίαση η οποία γίνεται στα πλαίσια των εκδηλώσεων της Νομαρχίας Έβρου «Τρένο του Πολιτισμού» και με τη στήριξη των Συλλόγων Αδριανουπολιτών και Ορεστιαδιτών της πόλης.

Παρουσίαση βιβλίου για την Νέα Ορεστιάδα

Κιηγμάς Δημήτριος – Ρυζιώτης Γεώργιος
Αδριανούπολη- Κάραγατς- Νέα Ορεστιάδα. Μία πόλη
Νέα Ορεστιάδα 2010.

Το βιβλίο αποτελεί μία πολύτιμη καταγραφή της ιστορίας της Αδριανούπολης, του προάστιού της του Κάραγατς και της συνέχειάς της την Νέα Ορεστιάδα,। της νεώτερης ελλαδικής πόλης।

Το βιβλίο των Δ Κιηγμά και Γ Ρυζιώτη θα παρουσιασθεί την Κυριακή 13 Ιουνίου 2010 στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο του Δήμου Νέας Ορεστιάδας και ώρα 8 το βράδυ, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του Δήμου της Νέας Ορεστιάδας "Ορέστεια" από τους συγγραφείς και το Φάνη Μαλκίδη.

Η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία

ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ
- του Χ. Κίτσου - Οι ελληνοδιδάσκαλοι της Βορείου Ηπείρου έχουν κάνει προσπάθειες και αγώνες για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού φρονήματος.Ιδιαίτερα γνωστή είναι η δράση αυτών των παλαιών δασκάλων επί Τουρκοκρατίας, που λειτουργούσαν οι μοναστηριακές σχολές, όπως του Διβροβουνίου, του Θεολόγου, της Λεσινίτσας, της Μονής Δρυάνου και αλλού. Επίσης στα νεότερα χρόνια, μετά την ίδρυση του Αλβανικού κράτους, οι διδάσκαλοι βρέθηκαν μπροστά στις εθνικιστικές αλβανικές προκαταλήψεις, που προσπαθούσαν να εξαφανίσουν τα ελληνόγλωσσα σχολεία της Βορείου Ηπείρου. Μπροστά σ’ αυτό τον κίνδυνο το 1934 οργανώνεται η μεγάλη σχολική απεργία και στάλθηκε μυστική διαμαρτυρία με χιλιάδες υπογραφές στην Κοινωνία των Εθνών. Σαν αποτέλεσμα τα αιτήματα δικαιώθηκαν και το 1935 ξαναλειτούργησαν τα σχολεία στην ελληνική γλώσσα. Τότε εξορίστηκαν 12 ελληνοδιδάσκαλοι.Οι Έλληνες διδάσκαλοί και οι Έλληνες επιστήμονες ήταν στο στόχαστρο των διώξεων. Αμέσως μετά την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού, οι Ιταλοί έκαναν εκτεταμένες συλλήψεις δασκάλων, διανοούμενων και πατριωτών που τους φυλάκισαν στον Καλιά του Αργυροκάστρου.Οι διώξεις συνεχίστηκαν κατά την περίοδο του αντιστασιακού κινήματος και εντάθηκαν μετά την εφαρμογή της κομμουνιστικής δικτατορίας. Ο Ενβέρ Χότζα κατανοούσε ότι δεν θα μπορούσε να δαμάσει την Εθνική Ελληνική Μειονότητα, αν δεν έπαιρνε δραστικά μέτρα κατά των διανοούμενων, που τους θεωρούσε επικίνδυνούς για τον σοσιαλισμό. Χρειάζονταν πολιτική εκφοβισμού. Μ’ αυτή την ταχτική οι Αλβανοί σιγά-σιγά πέρασαν στην τελική σχεδόν αλβανοποίηση των ελληνόγλωσσων σχολείων.Κατάλογος εκπαιδευτικών και επιστημόνων που διώχτηκαν και μαρτύρησαν την περίοδο 1943-1990.1. Ανδρέας Ανδρεάδης - Καλογοραντζή, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 2. Ευθύμιος Γκίκας – Σωπική , διδάσκαλος , εκτελέστηκε. 3. Παναγιώτης Ζέρβας- Χλωμό, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 4. Θεοδόσης Λαζάκης, Κλεισάρι, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 5. Ευθύμιος Τάταρης, Δρόβιανη, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 6. Γεώργιος Λίτσας, Κ. Λεσινίτσα, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 7. Λευτέρης Χαρμπάτσης, Δίβρη, διδάσκαλος, εκτελέστηκε. 8. Χριστάκης Γκίνης, Βάνιστα, δικηγόρος, εκτελέστηκε. 9. Γρηγόρης Λαμποβιτιάδης, Δούβιανη, οδοντίατρος, εκτελέστηκε. 10. Βασίλης Σαχίνης, Δούβιανη, ταξιδ. Πράκτορας. εκτελέστηκε. 11. Νίκος Λέζος, Κ. Λεσινίτσα, Χημικός, εκτελέστηκε. 12. Πέτρος Νάκος, Σμήνετση, ιατρός, δολοφονήθηκε. 13. Μιχάλης Βράνος, Βουλιαράτες, διδάσκαλος, κάθειρξη. 14. Νικόλας Γκαζίκας, Βουλιαράτες, διδάσκαλος, κάθειρξη. 15. Μιχάλης Γκιώκας, Πέπελη, διδάσκαλος, κάθειρξη. 16. Γιάννης Ζώης, Τεριαχάτι, διδάσκαλος, κάθειρξη. 17. Κώστας Θάνος, Γορίτσα, διδάσκαλος, κάθειρξη . 18. Αριστείδης Κυρούσης, Πολύτσιανη διδάσκαλος, κάθειρξη. 19. Χρήστος Λιάκος, Δερβιτσιάνη, διδάσκαλος, κάθειρξη. 20. Κώστας Λώλης, Βόδριστα, διδάσκαλος, κάθειρξη. 21. Θοδωρής Μάλλιος, Δερβιτσιάνη, διδάσκαλος, κάθειρξη. 22. Σπύρος Μάσσιος, Δερβιτσιάνη, διδάσκαλος, κάθειρξη. 23. Λάμπης Μπέκας, Λόγγος, διδάσκαλος, κάθειρξη. 24. Γιώργος Τσιάμης, Τεριαχάτι, διδάσκαλος, κάθειρξη. 25. Θωμάς Φωτίου, Τεριαχάτι, διδάσκαλος, κάθειρξη 26. Σπύρος Σακελλάρης, Δίβρη, διδάσκαλος, κάθειρξη. 27. Δημήτριος Οικονόμου, Δίβρη, ιατρός, κάθειρξη. 28. Νικόλαος Κώτσης, Δίβρη, διδάσκαλος, φυγάς. 29. Σπύρος Θωμάς, Αρδάσοβα, διδάσκαλος, φυγάς. 30. Γιάννης Παππάς, Αλίκο, διδάσκαλος, φυγάς.31. Λευτέρης Γκουβέλης, Δρόβιανη, διδάσκαλος, φυγάς. 32. Λευτέρης Τάλλιος, Χαντήραγα, διδάσκαλος, δολοφονημένος.

Θράκη

Θράκη και Τουρκία
Φάνης Μαλκίδης
Εφημερίδα Αδέσμευτος Τύπος της Κυριακής 6ης Ιουνίου 2010

Τα δεδομένα

Η πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού της Τουρκίας και της πολυπληθούς του συνοδείας, η οποία μας θύμισε παλαιότερες εποχές, άνοιξε ένα νέο κύκλο στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Κύκλος ο οποίος θα έχει μεγάλη διάρκεια, αν κρίνουμε, από τα μνημόνια που υπογράφτηκαν- συνολικά 21- τη σύσταση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και από τις εκατέρωθεν δηλώσεις, ειδικά από την Τουρκική πλευρά.
«Ο αριθμός και το βάθος των συμφωνιών που υπογράψαμε είναι ένδειξη της ιστορικότητας της συνάντησης», είπε ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, ενώ ο Τούρκος ομόλογός του δήλωσε ότι «το casus belli που έχει κηρύξει η Τουρκική Εθνοσυνέλευση σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, δεν μπορεί να αρθεί μονομερώς και ότι κάτι τέτοιο συναρτάται προς την πορεία των διερευνητικών συνομιλιών για την υφαλοκρηπίδα». Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η υφαλοκρηπίδα ανήκει σ΄ αυτήν, αν και μπορεί να συζητηθεί η διευθέτησή της, από τρίτους, εν προκειμένω από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Οι σχετικές δηλώσεις προετοιμασίας του εσωτερικού ακροατηρίου έχουν ήδη γίνει.
Ο Ερντογάν σχετικά με τις παραβιάσεις στο Αιγαίο πρότεινε «τον αφοπλισμό των ελληνικών και τουρκικών αεροσκαφών όταν εκτελούν πτήσεις», ενώ για το Κυπριακό, δήλωσε πως «η Τουρκία είναι αποφασισμένη να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις από το σημείο που τις άφησαν οι προηγούμενοι πρόεδροι πριν την «εκλογή» Έρολγου στα κατεχόμενα». Η δήλωσή του ότι μέχρι το τέλος του χρόνου «θα πετύχουμε το στόχο μας», εκτός από ευσεβείς τουρκικούς πόθους, προφανώς θα αποτελεί μία προτεινόμενη λύση, στη βάση μίας νέας έκδοσης του σχεδίου Ανάν.
Για την Ελλάδα, είναι γεγονός ότι αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα η επαναλειτουργία της Θεολογικής σχολής της Χάλκης καθώς και την απόδοση του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ζητήματα για τα οποία ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε «έτοιμος να πράξει τα αυτονόητα, συνδέοντας όπως συμβαίνει πάντα, τις «παραχωρήσεις» αυτές με την εκλογή των μουφτήδων στη Δυτική Θράκη, και με το θέμα των ιμάμηδων, ώστε να υπάρξει, παραλληλισμός με τα ισχύοντα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου η κυβέρνηση, έδωσε το δικαίωμα στους υποψήφιους πατριάρχες να αποκτούν τουρκικής υπηκοότητα».
Οι 21 συμφωνίες, μνημόνια και διακηρύξεις, που υπεγράφησαν αποτελούν στην πραγματικότητα, μία σημαντική εξέλιξη στις διμερείς σχέσεις. Μεταξύ των άλλων συμφωνήθηκαν και υπογράφτηκαν τα εξής: η Κοινή Πολιτική Διακήρυξη για την σύσταση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, το Πρωτόκολλο για τακτικές πολιτικές διαβουλεύσεις μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών, η Συμφωνία σχετικά με την επικερδή απασχόληση των εξαρτώμενων μελών των διπλωματικών αποστολών, η Δήλωση για την άρση των περιορισμών που ισχύουν στους μεθοριακούς σταθμούς Καστανέων-Παζαρκουλέ, το Μνημόνιο Κατανόησης για την προώθηση της συνεργασίας σε θέματα επενδύσεων, η Διακήρυξη για την προώθηση της οικονομικής και επιχειρηματικής συνεργασίας, το μνημόνιο Κατανόησης για θέματα προστασίας δασών, για την συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, το μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία σε θέματα επιστήμης και τεχνολογίας, και για τη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης, το Μνημόνιο για την ανάπτυξη των σιδηροδρομικών και συνδυασμένων μεταφορών, η Διακήρυξη στους τομείς των Τεχνολογιών Πληροφορικής, Επικοινωνιών και των Ταχυδρομικών Υπηρεσιών, η Διακήρυξη για την ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα των οδικών μεταφορών, η διακήρυξη για την κατάργηση της υποχρέωσης θεώρησης για τους κατόχους τουρκικών ειδικών διαβατηρίων, η διακήρυξη συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού και του τουρισμού, το πρωτόκολλο συνεργασίας των δύο κρατικών ειδησεογραφικών πρακτορείων, το μνημόνιο Κατανόησης για την Τεχνική Συνεργασία μεταξύ των Οργανισμών Τυποποίησης, το Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία μεταξύ της Ελληνικής και της Τουρκικής Ένωσης Τραπεζών. Αυτό που έχει πολύ ενδιαφέρον είναι η Διακήρυξη επί θεμάτων παράνομης μετανάστευσης, ασύλου, οργανωμένου εγκλήματος, διακίνησης ναρκωτικών και προστασίας του πολίτη, η οποία η Τουρκία θα δέχεται τους λαθρομετανάστες που διέρχονται από το έδαφός της προκειμένου να έλθουν στην Ελλάδα.
Κάτι που θα έπρεπε να γίνεται χωρίς περαιτέρω διαπραγμάτευση ήδη με τη συμφωνία επαναπροώθησης, η οποία όμως δεν εφαρμόζεται με αποτέλεσμα να εντείνεται το ζήτημα εδώ και χρόνια. Επίσης η συγκυρία της επίσκεψης συνδυάστηκε με την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, για την οποία ο υπουργός εξωτερικών εκφράστηκε με απαξίωση, μία βοήθεια που μπορεί να σχολιαστεί ποικιλοτρόπως….

Ο Ερντογάν και η Θράκη
Όπως είχε πει ο παλιός πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν «αποτελεσματική πολιτική είναι η τέχνη της διαχείρισης των συμβόλων».
Η δημοσιοποίηση της επίσκεψης της τουρκικής αντιπροσωπείας δεν έπιασε απροετοίμαστη τη Θράκη και τους κατοίκους της, απλώς εξέπληξε με τη σημειολογία της. Για τους Θρακιώτες, η 14η Μαΐου είναι η ημέρα απελευθέρωσής τους το 1920, μετά από 600 (!) χρόνια. Η ημέρα αυτή επιλέχθηκε να επισκεφθεί την Ελλάδα ο πρωθυπουργός της Τουρκίας και μάλιστα είχε προετοιμασθεί και η επίσκεψή του και στη Θράκη. Αυτή αναβλήθηκε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του ίδιου του Ερντογάν, ως «χειρονομία καλής θέλησης» έναντι της Ελλάδας, λόγω της οικονομικής συγκυρίας και «για να μην παρεξηγηθεί η επίσκεψη». Επίσης η έλευση της τουρκικής αντιπροσωπείας έγινε σε μία περίοδο όπου ανά την Ελλάδα και τον κόσμο, οι προσφυγικής καταγωγής Θρακιώτες, Πόντιοι, Μικρασιάτες, τιμούν τη Γενοκτονία 1.000.000 προγόνων τους. Για το ζήτημα το οποίο υποβαθμίστηκε, αν όχι εξαφανίστηκε, οφείλουμε να πούμε περισσότερα και μάλιστα πιο συγκεκριμένα στο μέλλον, αφού κάθε Μάιο οι τουρκικές ενέργειες ακύρωσης της ημέρας μνήμης της Γενοκτονίας, έχουν αποκτήσει χαρακτήρα εθίμου…..
Είναι γνωστό ότι ένας από τους κύριους μοχλούς πίεσης της τουρκικής πολιτικής προς την Ελλάδα, αποτελεί η Θράκη. Με μέσο το Τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής, επιχειρείται αρχικώς η χειραγώγηση των μουσουλμανικών μειονοτήτων, εκπέμποντας μηνύματα «συμβολικής και ουσιαστικής συνδιοίκησης» στην Θράκη.
Παράλληλα εκτός από την προφανή εξωτερική απειλή και την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Ελλάδας στη Θράκη, υπάρχει και μία εσωτερική πτυχή αφού η κοινωνική και πολιτική συγκρότηση στην περιοχή, έχει μεγάλη Τουρκική δραστηριότητα.
Α) οικονομική, ήδη έχει δοθεί στη δημοσιότητα η πρόθεση τουρκικών εταιρειών να αγοράσουν τα κουφάρια των βιομηχανιών στην Θράκη, Β) πολιτική με την διαχείριση της μειονοτικής ψήφου και Γ) κοινωνική- θρησκευτική, με την εκλογή των μουφτήδων και του μη διορισμού των ιμάμηδων από το ελληνικό κράτος, διαιωνίζοντας την εξάρτηση των θρησκευτικών λειτουργών από την Τουρκία.
Το σχέδιο που έχει σαν στόχο έχει την ομαδοποίηση της μειονότητας με βάση τη θρησκεία και η πολιτική της τουρκοποίησης των μουσουλμάνων πρέπει να σταματήσει.
Όπως και πρέπει να λυθεί το ζήτημα των σχολείων όπου διδάσκεται μόνο η τουρκική γλώσσα, καταπιέζοντας και εξαφανίζοντας τις άλλες μειονοτικές γλώσσες, την πομακική και τη Ρωμανί.
Το ζητούμενο για τη Θράκη σήμερα σε σχέση με την Τουρκία, είναι η απαλλαγή από τον τουρκικό εναγκαλισμό, ο εκδημοκρατισμός της κοινωνίας των μουσουλμανικών μειονοτήτων της Θράκης να αποκτήσει η μειονοτική κοινωνία πολυφωνία, αυτόνομη έκφραση, ταυτότητα και αυτοπροσδιορισμό, όπου έχει καταπιεσθεί και συμπιεσθεί (Πομάκοι-Ρωμά).
Η κατάρρευση των δομών του τουρκικού κράτους στη Θράκη, δομές που θυμίζουν Ερεκνεγκόν, δηλαδή κράτος- παρακράτος, αποτελεί βήμα ενίσχυσης της εθνικής κυριαρχίας, παράδειγμα απελευθέρωσης και εκσυγχρονισμού των μουσουλμάνων, αποκόπτοντάς τους από τους εθνικιστές κεμαλικούς Τούρκους.
Η τουρκική πολιτική όπως αυτή εμφανίστηκε με την πρόσφατη επίσκεψη του Ερντογάν δεν πρέπει να συνεχιστεί άλλο για τη Θράκη. Η εφαρμογή μίας ελληνικής πολιτικής για την περιοχή, την πλειονότητα και τη μειονότητα, δεν πρέπει να εξαρτάται από μία ξένη δύναμη που εδώ και δεκάδες χρόνια αμφισβητεί την εθνική κυριαρχία. Για να πάνε μπροστά οι διμερείς σχέσεις οφείλουν να κοιτούν και πίσω, δηλαδή την ιστορία. Αυτή είναι η βασική θέση όλων των θεωριών των Διεθνών Σχέσεων.

Γενοκτονία

Φάνης Μαλκίδης

Η κατάρρευση του κεμαλισμού και η αναγνώριση

Μέρος της ομιλίας στην εκδήλωση του Συλλόγου Ποντίων Θάσου «Διογένης ο Σινωπεύς».

Είναι πολλά τα ερωτηματικά που απασχολούν τον Έλληνα και την Ελληνίδα ιδιαίτερα το τελευταίο χρονικό διάστημα που βομβαρδίζονται από «ειδήσεις» ανασφάλειας για το μέλλον του.
Ταυτόχρονα έρχεται σαν σωτηρία του ελληνικού λαού η έλευση των ξένων επιχειρηματιών, ανάμεσά τους και Τούρκοι, οι οποίοι με επικεφαλής τον πρωθυπουργό τους επισκέφθηκαν την Ελλάδα το Μάιο.
Ένα μήνα, όπου η Ελλάδα με απόφαση του κοινοβουλίου της έχει ορίσει την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων. Μάλιστα η φετινή κίνηση από πλευράς της Τουρκίας και η αποδοχή της εισόδου των Τούρκων στην Ελλάδα ήρθε σαν συνέχεια της ετήσιας πράξης ακύρωσης της 19ης Μαΐου που γίνεται με τη συμβολή των Ελλαδιτών από το 1994. Από τη συναυλία Ρουβά Κούτ το 1995 στην Κύπρο μέχρι την απόπειρα αποστολής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών για να συμμετάσχει στη γιορτή του «Ατατούρκ» την 19η Μαΐου!
Ταυτόχρονα υπάρχουν και οι σχετικές ανακοινώσεις από το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών για να μην γίνονται εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία (!) και να μην συμμετέχουν εκλεγμένοι εκπρόσωποι του ελληνικού λαού.
Η Ελλάδα, όπως και κάθε κράτος που έχει αναδυθεί μέσα από τη στάχτη των πολιτών του και μη που θυσιάστηκαν για να υπάρχει αυτό και οι μελλοντικές γενιές, θα περίμενε κάποιος να κινηθεί αναλόγως. Δηλαδή με αξιοπρέπεια. Εδώ όμως συμβαίνει το αντίθετο. Από την ανυπαρξία της ελληνικής πολιτικής και διπλωματίας σε διεθνές επίπεδο, όπου θα τοποθετούσε το ζήτημα περάσαμε στη συνενοχή με το βασικό υπεύθυνο της Γενοκτονίας. Αυτό δηλώνει άλλωστε η τιμή στον Μουσταφά Κεμάλ από την πολιτική μέχρι την εκπαίδευση, μία τιμή που προσβάλλει νεκρούς και ζωντανούς.
Η υπόθεση όμως, ευτυχώς, έχει φύγει από την επίσημη πολιτική, έστω και εάν αυτή σαν το σαλιγκάρι εμφανίζεται κάθε 19η Μαΐου για να καρπωθεί την νίκη των Ελλήνων και των Φιλελλήνων. Η νίκη και η δικαίωση είναι μπροστά μας και μαζί με τη αναγνώριση θα γίνει και η αποκαθήλωση του φασισμού. Παρά το γεγονός ότι οι οπισθοφυλακές του κεμαλισμού αντιστέκονται ακόμη στην Ελλάδα, ο κεμαλισμός και η φασιστική του ιδεολογία θα καταρρεύσει.

Εκδήλωση για τη Γενοκτονία στη Θάσο

Ο Σύλλογος Ποντίων Θάσου σας προσκαλεί στην εκδήλωση με τίτλο
Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ: ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ομιλητές:

Γιάννης Κουριαννίδης αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θρακικών Σωματείων.

Φάνης Μαλκίδης, μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών

Κυριακή 6 Ιουνίου 2010
«Καλογερικό», 11:00 πμ.
Λιμένας Θάσου



Ο Γιάννης Κουριαννίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από γονείς πρόσφυγες. Είναι εκδότης του Θρακικού περιοδικού Ενδοχώρα, το οποίο έχει πραγματοποιήσει δεκάδες εκδόσεις για την ιστορία και τον πολιτισμό της Θράκης και του Εύξεινου Πόντου, είναι αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θρακικών Σωματείων και δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης.


Ασχολείται ενεργά εδώ και πολλά χρόνια με την ιστορία της Θράκης και γενικότερα με την ιστορία του προσφυγικού Ελληνισμού και έχει κάνει σχετικές ομιλίες σε συνέδρια και εκδηλώσεις.


O Φάνης Μαλκίδης γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη από γονείς πρόσφυγες.

Είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη των Γενοκτονιών, η οποία το 2007 αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.

Έχει τιμηθεί από το Συμβούλιο Τύπου των Εθνικών Κοινοτήτων του Καναδά για τη συνεισφορά του στην προαγωγή του πολιτισμού και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των εθνικών κοινοτήτων του Καναδά.

Τουρκία και λευκά κελλιά

Η χώρα -πρωτεύουσα των φυλακών και η απελευθέρωση του συναγωνιστή Murad Akincilar
Τον περασμένο Φεβρουάριο είχαμε κάνει γνωστή, στην Ελλάδα και διεθνώς, την περίπτωση της σύλληψης του συναγωνιστή Τούρκου δημοκράτη Μουράτ Ακιντζιλάρ. Ο Μουράτ είναι ένας ακόμη αγωνιστής που διώκεται για τις ιδέες και τους αγώνες του. Ο Murad Akincilar, οικονομολόγος με σπουδές στο London School of Economics (LSE), γραμματέας της ένωσης για τους βιομηχανικούς εργάτες στην UNIA, την ελβετική εργατική συνδικαλιστική οργάνωση, ζούσε στη Γενεύη για οκτώ χρόνια, έχοντας εγκαταλείψει στην Τουρκία αναζητώντας καταφύγιο στην Ελβετία. Ο Murad επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη για να επισκεφθεί τους δικούς του ανθρώπους. Παρά το γεγονός ότι έλαβε τη διαβεβαίωση από το τουρκικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, ο Murad συνελήφθη από την αστυνομία, μπροστά στη σύζυγό του και μέχρι τη δίκη του κρατούνταν σε λευκό κελί στην Αδριανούπολη με την υγεία του να δοκιμάζεται καθημερινά. Μάλιστα μετά από βασανιστήρια έχασε μέρος της όρασής του. Εμείς πεισμένοι πλήρως από την αθωότητα και την ηθική ακεραιότητα του Murad απαιτήσαμε την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή του και ενώσαμε τη φωνή μας με αυτή των δημοκρατών σε όλη την Ευρώπη. Δυστυχώς στην Ελλάδα, ήταν ελάχιστοι και ελάχιστες που ασχολήθηκαν με τον Μουράτ. Ωστόσο το δίκαιο ήρθε. Στις 3 Ιουνίου ο Μουράτ απελευθερώθηκε αφού δε βρέθηκε από το «δικαστήριο» κάτι σε βάρος του. Ας ελπίσουμε ότι η ελευθερία του Μουράτ, θα σημάνει και την ελευθερία και των χιλιάδων Τούρκων, Κούρδων και άλλων αγωνιστών που κρατούνται σε λευκά κελιά. Εμείς πιστεύουμε ότι η δημοκρατία και η ελευθερία στην Τουρκία και η αλληλεγγύη των λαών, θα νικήσει το φασισμό και τον κεμαλισμό.
ΥΓ Έσχατο αλλά όχι τελευταίο. Τον Murad τον γνώρισα πριν χρόνια στις κοινές μας προσπάθειες για δημοκρατία και ελευθερία στην Τουρκία, για όλους τους λαούς που κατοικούν εκεί. Επίσης συνεργαστήκαμε στην έκδοση του αγγλόφωνου βιβλίου Aspects of the Southeastern Europe and the Black Sea after the Cold War, (2006) του οποίου είχα την επιμέλεια όπου ο Murad είχε γράψει ένα κείμενο για την Τουρκία, την αναγκαιότητα εκδημοκρατισμού της και τους αγώνες των λαών της.Ο Μουράτ μου είχε εκμυστηρευθεί προφητικά κάτι που αξίζει να το σημειώσουμε τώρα που είναι ελεύθερος. Μου είχε πει πως ο Κεμαλισμός στην Τουρκία θα καταρρεύσει, αλλά οι οπισθοφυλακές του θα υπάρχουν. Μία από τις χώρες που ανέφερε ότι θα υπάρχουν οι οπισθοφυλακές του κεμαλισμού ήταν και η Ελλάδα. Πόσο δίκιο είχε για την πατρίδα μας όπου ο υπεύθυνος για τη γενοκτονία των προγόνων μας τιμάται ποικιλοτρόπως…..

Και άλλη δολοφονία καθολικού ιερέα στην Τουρκία

Εξέπνευσε ο επίσκοπος της Ανατολίας μετά από μαχαιρώματα
Μετά τη δολοφονία του καθολικού Ιταλού ιερέα Αντρέα Σαντόρο στην Τραπεζούντα και την απόπειρα δολοφονίας του καθολικού ιερέα στη Σαμψούντα, σύμφωνα με το τουρκικό δίκτυο NTV, ο καθολικός επίσκοπος της Ανατολίας, Luigi Padovese, δέχθηκε επίθεση με μαχαίρι μέσα στο σπίτι του στην Τουρκία , από άγνωστους δράστες.
Ο ιταλικής καταγωγής χριστιανός ιερέας διακομίστηκε βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο στην περιοχή Iskenderun, όπου τελικά εξέπνευσε. Ο Padovese ήταν επίσκοπος της Ανατολίας, της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου, γεγονός που καθιστά τη δολοφονία του ιδιαίτερης σημασίας.

Γενοκτονία

Φάνης Μαλκίδης
Ένας διαφορετικός ποδοσφαιρικός αγώνας στο Βερολίνο

Παλαίμαχοι του Πιερικού και οι Παλαίμαχοι της «Ελλάδας Ποντίων Βερολίνου» έπαιξαν ποδόσφαιρο στη μνήμη των αθλητών του Ελληνικού Αθλητικού Συλλόγου «Πόντος», φορώντας αντίγραφα της φανέλας που φορούσαν το 1921 στον Πόντο.

Μιλώντας πριν ένα ακριβώς χρόνο στο Βερολίνο μετά από πρόσκληση του Συλλόγου Ποντίων Βερολίνου «οι Υψηλάντηδες» μίλησα για τη Γενοκτονία, σε μία συμβολή που κάνει εδώ και χρόνια ο Σύλλογος για την ανάδειξη του λησμονημένου εγκλήματος εναντίον των Ελλήνων.
Εκεί πρότεινα ως μέρος της προσπάθειας ανάδειξης του εγκλήματος και όλων των παραμέτρων του, την προβολή της μαζικής δολοφονίας των Ελλήνων στην Αμάσεια το Σεπτέμβριο του 1921. Τότε που δολοφονήθηκαν πολλοί αθλητές του Ελληνικού Αθλητικού Συλλόγου «Πόντος».
Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος», ιδρύθηκε από αποφοίτους του Αμερικανικού Κολλεγίου Μερζιφούντας «Ανατόλια» το 1903. Ο σύλλογος διέθετε τρία τμήματα: το φιλολογικό, το οποίο οργάνωνε συζητήσεις για διάφορα θέματα και διαγωνισμούς μεταξύ των μαθητών, το αθλητικό, το οποίο διοργάνωνε αθλητικούς αγώνες, και το μουσικό, με διευθυντή το Ν.Σ. Σειρηνίδη. Το 1910 ανέλαβε την έκδοση του περιοδικού «Πόντος», το οποίο αποτέλεσε βήμα έκφρασης των μαθητών και αποφοίτων του κολεγίου και πραγματευόταν ιστορικά, αρχαιολογικά, κοινωνιολογικά και φιλοσοφικά θέματα. Περιείχε επίσης μεταφράσεις ξένων έργων, ποιήματα και άρθρα, καθώς και ειδήσεις από την κίνηση του συλλόγου και τη ζωή των Ελλήνων στον Πόντο.
Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος» κατέχει ιδιαίτερη και σημαντική θέση μεταξύ των συλλόγων του Πόντου εξαιτίας της ιδιαιτερότητας του χαρακτήρα του, αφού συγκροτήθηκε στο πλαίσιο ενός σχολείου και εργάστηκε για το Ποντιακό ζήτημα, διακηρύσσοντας την εθνική ταυτότητα των μελών του.
Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος», συμπυκνώνει την νεότερη ιστορία των Ελλήνων, η οποία κατέληξε με ευθύνη των Νεότουρκων και των Κεμαλικών στην γενοκτονία. Ειδικότερα, στις 12 Φεβρουαρίου 1921 θα γίνει η σύλληψη των μαθητών- αθλητών του αθλητικού συλλόγου «Πόντος», οι οποίοι θα απαγχονιστούν στα μέσα Ιουνίου του ίδιου έτους στην Αμάσεια, έχοντας σαν βασική κατηγορία την εμφάνιση της ομάδας: Άσπρες και μπλε οριζόντιες ρίγες και το γράμμα «Π» στο στήθος. Τα μέλη της ποδοσφαιρικής ομάδας, οι αθλητές της, οι μικροί μαθητές του «Ανατόλια» ήταν ανάμεσα στα θύματα της γενοκτονίας, που δολοφονήθηκαν μετά την διαδικασία των αποκαλούμενων «δικαστηρίων ανεξαρτησίας».
Ως ένδειξη τιμής προς τους νέους αυτούς ανθρώπους που θυσιάστηκαν, σωματεία όπως ο Σύλλογος Ποντίων Βερολίνου «οι Υψηλάντηδες» ανέλαβε σχετική πρωτοβουλία, αφιερώνοντας στη μνήμη των αθλητών -συμπατριωτών τους της ομάδας «Πόντος», έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, φορώντας μάλιστα αντίγραφο της φανέλας που είχε ο αθλητικός σύλλογος «Πόντος». Μία συμβολική αλλά και πολύ ουσιαστική ενέργεια για αυτά τα νέα παιδιά που δεν μπόρεσαν να χαρούν ούτε τη χαρά της γνώσης, ούτε του αθλητισμού. Γι΄ αυτά τα παιδιά που το 1921 έχασαν τη ζωή τους πριν προλάβουν να τη γνωρίσουν. Είναι ένα μήνυμα ότι ο αθλητισμός ενώνει και δεν είναι μέσο βίας και εκδίκησης,Το ζήτημα της δολοφονίας των αθλητών του Αθλητικού Συλλόγου «Πόντος», αποτελεί σημαντική συνιστώσα της γενοκτονίας. Οι προσπάθειες ανάδειξης της συγκεκριμένης παραμέτρου της γενοκτονίας, αποτελούν την ελάχιστη πράξη διάσωσης της μνήμης των νέων αυτών ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους. Οι Έλληνες δεν είναι στα μουσεία, διεκδικούν την αναγνώριση της γενοκτονίας και την αποδοχή της ενοχής από το θύτη και καμία ενέργεια δεν μπορεί να σταματήσει την προσπάθεια ανάδειξης της αλήθειας. Η λήθη και το σκοτάδι δεν υπάρχουν πια, η αλήθεια και το φως έχουν νικήσει.



Ο ποδοσφαιρικός αγώνας
Ο ποδοσφαιρικός αγώνας ο οποίος πραγματοποιήθηκε μεταξύ των Παλαίμαχων ποδοσφαιριστών της Ελλάδας Ποντίων Βερολίνου και των Παλαιμάχων ποδοσφαιριστών του Πιερικού, είχε ως νικητές τους Παλαίμαχους του Πιερικού με 3 - 5 τέρματα.Τον αγώνα παρακολούθησαν και τα μέλη του Ποντιακού Συλλόγου Ποντίων Βερολίνου "Οι Υψηλάντηδες".Ο αγώνας αυτός έγινε στη μνήμη των αθλητών της ποδοσφαιρικής ομάδας της Μαρφιζούντας "Ο Πόντος" και ήταν ενταγμένος στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων του Συλλόγου Ποντίων Βερολίνου της Γενοκτονίας. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Βερολίνου "Οι Υψηλάντηδες" Κ. Φωτιάδης στο χαιρετισμό του ανέφερε τα εξής: "Ο Σύλλογος Ποντίων Βερολίνου σας καλωσορίζει στο Βερολίνο. Είναι μεγάλη η χαρά και η συγκίνησή μας που μας κάνατε την τιμή να είστε εδώ αυτές τις μέρες για να αναβιώσουμε μαζί ένα ποδοσφαιρικό αγώνα στη μνήμη της ομάδας «Πόντος» της Μερζιφούντας και να θρηνήσουμε μαζί τις τόσες χιλιάδες ποντίων που σφαγιάστηκαν, πυρπολήθηκαν, βιάστηκαν, διώχτηκαν και ξεριζώθηκαν. Είναι θλιβερά γεγονότα που τα ζήσαμε μέσα από τις διηγήσεις των παππούδων μας. Γεγονότα που χαράχτηκαν στη μνήμη μας που δεν μπορούμε να ξεχάσουμε και με το πέρασμα του χρόνου με αφορμή αυτές τις ημέρες μνήμης προσπαθούμε να τα διδάξουμε στα παιδιά μας έτσι όπως τα διδαχτήκαμε και εμείς. Αυτό είναι το χρέος μας σ' αυτούς τους ανθρώπους που υπόφεραν τα πάνδεινα. Για άλλη μία φορά σας ευχαριστώ για την παρουσία σας και σας εύχομαι καλή διαμονή". Ο χαιρετισμός του προέδρου Παλαιμάχων του Πιερικού κ. Νίκου Καλαμπάκα, είχε ως εξής: «Με το μεγάλο σεβασμό και τη δέουσα τιμή εμείς οι αδελφοί σας Παλαίμαχοι ποδοσφαιριστές του ιστορικού Συλλόγου της Πιερίας "Πιερικός" αποτίουμε φόρο τιμής στις εκδηλώσεις του Συλλόγου των Ελλήνων του Βερολίνου "Οι Υψηλάντηδες" που πραγματοποιούνται με αφορμή την Γενοκτονία των Ποντίων. Η 19η Μαΐου του 1919 αποτελεί μία από τις αποφράδες ημέρες του Ελληνισμού. Τα 353.000 θύματα περίπου από το 1916 - 1923 ζητούν δικαίωση. Οφείλουμε να κρατάμε ζωντανή τη μνήμη μας γύρω από το λεγόμενο ποντιακό ζήτημα, της μεθοδικής εξολόθρευσης των Ελλήνων του Πόντου. Είμαστε εδώ απλοί προσκυνητές με τη σκέψη μας ότι δεν ξεχνούμε αλλά και παράλληλα για να απαιτήσουμε από την παγκόσμια κοινότητα αλλά και την ίδια την Τουρκία να αναγνωρίσει τα γενοκτόνα εγκλήματα που διέπραξαν οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλικοί. Αδελφοί μας Έλληνες του Βερολίνου σας ευχαριστούμε για τη φιλοξενία σας και αναμένουμε την παρουσία σας στην μητέρα Ελλάδα για να σας ανταποδώσουμε τα όσα με την αγάπη σας μας προσφέρατε. Η ποιητική ρήση του Καβάφη θεωρώ ότι ταιριάζει τούτη την ώρα: "Όμως απ' τ' άλλα πιο πολύ με άγγιζε το άσμα το Τραπεζούντιον με την παράξενή του γλώσσα και με τη λύπη των Γραικών των μακρυνών εκείνων". Σε σχετικό φυλλάδιο που εξέδωσε ο Σύλλογος Ποντίων Βερολίνους, αναφερόταν στο χρονικό της ίδρυσης του Πιερικού με τη συγχώνευση Μεγάλου Αλεξάνδρου και Ολύμπου μ' ένα πολύ μικρό ιστορικό της παρουσίας των επιτυχιών τους στο ποδοσφαιρικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.Οι Παλαίμαχοι του Πιερικού παρακολούθησαν τη θεία λειτουργία στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία Αναλήψεως του Σωτήρος αλλά και την επιμνημόσυνη δέηση καθώς και την ομιλία για την Γενοκτονία από τον ιερέα κ. Κωνσταντίνο Δρακωνάκη.

Ελληνισμός

στο λινκ δες τι έλεγε ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996 και στη συνέχεια, τι λέει σήμερα....http://users.att.sch.gr/dimitrako/?p=2376 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ(για το απόσπασμα της ομιλίας του το 1996) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ. ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Δεν είναι προφητεία. Είναι λόγος. Είναι πολιτικός λόγος.Η πολιτική ως πρόλογος όχι ως επίλογος, κλάμα, υποκριτικές πολιτικάντικες, αυτοαθωοτικές συγνώμες και χαμελαιοντισμούς. Είναι επιστήμη. Είναι η πολιτική ως διευθύνουσα, βασιλεύουσα τέχνη κατά τους κλασικούς.Δεν τους προειδοποίησα μόνο για το τι θα γίνει το 2010. Είναι γνωστό ότι τους προειδοποίησα και για άλλα κακά που συνέβησαν. Τους προειδοποίησα πριν το 1981 αλλά και μετά. Μπορώ να αναφερθώ σε πολλά. Το 1985 τους προειδοποίησα για το διαρκές μαρτύριο του Σίσυφου, του Ελληνικού λαού δηλαδή που θα καλείται κατά περιόδους να σηκώνει την πέτρα του χρέους μια και από το 1980 δημιούργησαν όχι μια παραγωγική δημιουργική οικονομία αλλά μια οικονομία πληρωμής χρεών. Αυτήν την οικονομία δημιούργησαν. Αυτή ήταν η παιδεία, η αντιπαιδεία και η ηθική τους, η αντιηθική τους.Όσο για το τι είναι η πράξη του Τριανταφυλλόπουλου στο ALTER, του Χατζάρα στο BLUE SKY. Είναι μια πράξη Δημοκρατίας. Όπως και αυτό που γίνεται αυτές τις ημέρες στο διαδίκτυο έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Αυτό που κύρια έχουμε ανάγκη ως χώρα είναι η Δημοκρατία. Έχουμε ανάγκη την Αγορά, τον Λόγο. Σε άλλη χώρα ως παιδαγωγική πράξη θα έδειχναν όλη την ομιλία μου και θα μου ζητούσαν συγνώμη. Εδώ επέλεξαν την φίμωση. Όταν φιμώνεις τότε πριμοδοτείς, προωθείς την ηλιθιότητα, την αναξιοκρατία, την κακιστοκρατία όπως την ονομάζω. Για αυτό οι έξυπνοι και ελεύθεροι πολίτες λένε «κανένας».Τελικά αυτές τις ημέρες φαίνεται να επέστρεψα από την εξορία. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι εμένα με έστειλε στην εξορία η Δικτατορία αλλά και η «υπαρκτή Δημοκρατία» της μεταπολίτευσης.Αυτή που μας πήγε στα Τάρταρα. Για αυτό πρέπει να αποσυρθούν, να εξοστρακισθούν. Η χώρα δεν ήθελε εκλογές ήθελε Κυβέρνηση τεχνοκρατών, ειδικών. Αν γίνονταν αυτό δεν θα πηγαίναμε στο Δ.Ν.Τ. και το κυριότερο η χώρα θα αποκτούσε πολιτικό κεφάλαιο. Γιατί θα αποστρατεύονταν αυτομάτως το πλέον ανίκανο πολιτικό προσωπικό της Ευρώπης, τα υπολείμματα της μεταπολίτευσης.Αυτές οι λύσεις απαιτούν Εθνικές Ελίτ μεγάλης ευθύνης και ικανοτήτων.

Φάνης Μαλκίδης Προσφυγικός Ελληνισμός: επιτακτική ανάγκη δημιουργίας «ζωντανών μουσείων» .

Μέρος της ομιλίας στην εκδήλωση με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα των Μουσείων που οργάνωσε το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας.

Είναι διαπιστωμένο πλέον ότι ο Θρακικός Ελληνισμός και γενικότερα ο Ελληνισμός του Πόντου, της Μικράς Ασίας- Ιωνίας, της Καππαδοκίας, ο οποίος ζούσε στο οθωμανικό κράτος μέχρι το 1922-1923, έπαιξε σημαντικότατο αν όχι κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας του ελληνικού λαού.
Επίσης είναι κοινά αποδεκτό ότι αυτό το ιδιαίτερης αξίας κομμάτι του Ελληνισμού που ζούσε στην ενιαία Θράκη, στην Ιωνία, στον Πόντο, στην Καππαδοκία, μπήκε στο περιθώριο αμέσως μετά την έλευσή του ως ακρωτηριασμένο προσφυγικό σώμα στον ελλαδικό χώρο. Ειδικότερα το προσφυγικό στοιχείο αντιμετωπίστηκε σε γενικές γραμμές σαν ξένο, που ήλθε στην Ελλάδα προκειμένου να διαταράξει πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και άλλες ισορροπίες, και τέθηκε στο παρασκήνιο. Ήταν βάρος που έπρεπε ή να εξαφανισθεί ή τουλάχιστον να μείνει χωρίς ουσιαστικό μέλλον και αυτό μπορούσε να γίνει με την ολοκληρωτική ισοπέδωση του πλούσιου παρελθόντος. Ειδικότερα, σε ότι αφορά το Θρακικό Ελληνισμό, σύντομα ο πρώτος ακρωτηριασμός ακολουθήθηκε και από ένα δεύτερο με τον διασκορπισμό των ανατολικοθρακών σε όλη την Ελλάδα[1] και από έναν τρίτο στη δεκαετία του 1950 και 1960, με τη μετανάστευση σε όλο τον κόσμο[2].
Η Θράκη, η Ιωνία, ο Πόντος, η Καππαδοκία απουσίαζαν, υπήρχαν μόνο στις αναζητήσεις του Ερυθρού Σταυρού,- η «Σιδερή Ευρυδόγλου αναζητά την αδελφή της που χάθηκε το 1922 στην Αδριανούπολη…..»- λες και δεν υπήρξαν ποτέ, ενώ το νεοτουρκικό και κεμαλικό καθεστώς που δημιούργησε τους αγνοούμενους, επειδή έμεινε ατιμώρητο, συνέχισε να πράττει το ίδιο και στη συνέχεια. Η Κύπρος σήμερα είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Οι σύλλογοι, ήταν οι κυριότεροι εκφραστές του προσφυγικού χώρου και λειτούργησαν ως κιβωτοί διάσωσης της ιστορικής διαδρομής του ελληνικού λαού, ενώ διέσωσαν και ανεκτίμητης αξίας κειμήλια και ιδιαίτερες πολιτισμικές εκφράσεις. Χωρίς αυτούς τους συλλογικούς θεσμούς, δεν θα υπήρχε καμία σοβαρή και δυναμική αναφορά για τον Ελληνισμό της καθ΄ υμάς Ανατολής.
Μία ανάλογη περίπτωση είναι το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας, το οποίο αποτελεί ένα κόσμημα για την πόλη, τη Θράκη, την Ελλάδα, όπου προβάλλεται ο προσφυγικός Ελληνισμός.
Στο Μουσείο εκτίθεται υλικό της Ανατολικής Θράκης, της Ανατολικής Ρωμυλίας και της Δυτικής Θράκης, εκτίθενται αυθεντικές αγροτικές και αστικές παραδοσιακές θρακιώτικες φορεσιές, εκκλησιαστικά σκεύη, γεωργικά και επαγγελματικά εργαλεία, μουσικά όργανα και είδη οικοσκευής. Σκοπός του μουσείου είναι οι επισκέπτες, ντόπιοι και ξένοι, να γνωρίσουν την ιστορία της περιοχής, τον ξεριζωμό από τις εστίες τους, τον τρόπο ζωής των πρώτων προσφύγων κατοίκων της Νέας Ορεστιάδας, την παράδοση της περιοχής και τα μέσα που χρησιμοποιούσαν για ν' αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της πρώτης εγκατάστασής τους.
Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας, είναι από τα μοναδικά μουσεία προσφυγικού Ελληνισμού της πατρίδας μας. Είναι μία μεγάλη παρουσία η οποία μαζί με τους ζωντανούς απογόνους της τέταρτης γενιάς προσφύγων, δίνουν το μήνυμα της συνέχειας και της προσφοράς.

Ομιλία για το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νέας Ορεστιάδας

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε στην εκδήλωση που διοργανώνει το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας με αφορμή τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας των Μουσείων.
Το θέμα του εορτασμού είναι « Μουσεία για την αρμονική συνύπαρξη। Από την Αδριανούπολη στη Νέα Ορεστιάδα» και ομιλητής θα είναι ο Φάνης Μαλκίδης
Μετά την ομιλία θα ακουστούν απ’ την Ενόργανη Θρακική Χορωδία του Μουσείου παραδοσιακά τραγούδια σχετικά με την άλωση της Πόλης.
Η εκδήλωση θα γίνει την Κυριακή, 30 Μαϊου 2010 και ώρα 11π.μ. στην αίθουσα τελετών του Ιερού Ναού Αγίων Θεοδώρων Νέας Ορεστιάδας.

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ο Γεν. Γραμματέας



Πασχάλης Μαυρίδης Ιωάννης Σιωπίδης

Η απόδειξη για την Αρμενική Γενοκτονία

Δευτέρα, 03 Μαΐου 2010
Η απόδειξη για την Αρμενική Γενοκτονία

Του Robert फिस्कIndependent Τα ορφανά της μεγάλης σφαγής του 1915 και ο τάφος με τα οστά των τριακοσίων παιδιών στη Βηρυτό. Oι ΗΠΑ δεν θέλουν να παραδεχτούν ότι η σφαγή ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων από τους Τούρκους το 1915 ήταν γενοκτονία. Υπάρχει ωστόσο η απόδειξη σε κάποιο ορφανοτροφείο της Βηρυτού.Είναι ένας μικρός τάφος, τετράγωνη τσιμεντένια μαρκίζα, όπου φυτρώνουν κίτρινα άγρια κρινάκια. Από κάτω είναι ακόμη θαμμένα τα οστά 300 παιδιών που πέθαναν από χολέρα και ασιτία στις εγκαταστάσεις ενός ορφανοτροφείου στις παρυφές της Βηρυτού.Ήταν ορφανά που οι Τούρκοι προσπαθούσαν να τα εξισλαμίσουν στο ορφανοτροφείο, παιδιά Αρμενίων που εξοντώθηκαν στη μεγάλη σφαγή του 1915. Πρόκειται για τη σχεδόν άγνωστη ιστορία 1.200 παιδιών ηλικίας 3-15 ετών που επέζησαν, μια ιστορία που αποδεικνύει ότι πράγματι οι Τούρκοι διέπραξαν γενοκτονία το 1915.Ο Μπαράκ Ομπάμα και η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον , που δεν θέλουν να χαρακτηρίσουν γενοκτονία αυτό το έγκλημα των οθωμανών Τούρκων, πρέπει να έρθουν σε αυτό το χωριουδάκι επάνω στον λόφο έξω από τη Βηρυτό και να σκύψουν το κεφάλι από ντροπή.Πρόκειται για μια απίστευτη ιστορία βαρβαρότητας με θύματα αθώα και απροστάτευτα παιδιά που είχαν χάσει τις οικογένειές τους, θύματα των τουρκικών δυνάμεων στη μεγάλη σφαγή, στο αποκορύφωμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πολλά από τα παιδιά αυτά είχαν φτάσει στο σημείο να φάνε τις σάρκες νεκρών συμμαθητών τους για να μην πεθάνουν από την πείνα.Ο Τζεμάλ Πασάς, ένας από τους πρωτεργάτες της γενοκτονίας του 1915, και η πρώτη φεμινίστρια της Τουρκίας, η Χαλιντέ Εντίπ Αντιβάρ , συνέβαλαν στη λειτουργία αυτού του ορφανοτροφείου της φρίκης, όπου τα παιδιά εξαναγκάζονταν να απαρνηθούν την αρμενική τους ταυτότητα. Τους έδιναν ονόματα τουρκικά και τα ανάγκαζαν να ασπασθούν το Ισλάμ. Όταν εκείνα τολμούσαν να μιλήσουν στα αρμενικά, τα έδερναν αλύπητα.Το άρθρο 2 της Συνθήκης του ΟΗΕ του 1951 για την Πρόληψη και την Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας αναφέρει ότι στον όρο «γενοκτονία» εντάσσεται και η διά της βίας ένταξη παιδιών που ανήκουν σε ομάδα κάποιας εθνότητας, φυλής ή θρησκείας σε ομάδα διαφορετική. Αυτό ακριβώς έκαναν οι Τούρκοι στον Λίβανο. Υπάρχουν ακόμη φωτογραφίες που δείχνουν εκατοντάδες σχεδόν γυμνά αρμενόπουλα να κάνουν γυμναστική στο προαύλιο του σχολείου. Σε μια εμφανίζεται ο ίδιος ο Τζεμάλ Πασάς το 1916 εν μέσω πλειάδας μαθητών, δίπλα στην όμορφη Χαλιντέ Εντίπ Αντιβάρ η οποία έπειτα από κάποιους δισταγμούς είχε δεχτεί να διευθύνει το ορφανοτροφείο.Το 1989, λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Καρνίνγκ Πανιάν διηγήθηκε στα αρμενικά τη ζωή του στο ορφανοτροφείο αυτό, όπου είχε βρεθεί το 1916 σε ηλικία 6 ετών. Εκεί του άλλαξαν το όνομα και του έδωσαν τον αριθμό 551 για ταυτότητα: «Κάθε απόγευμα υπό το βλέμμα 1.000 ορφανών γινόταν η υποστολή της σημαίας. Τραγουδούσαμε “ζήτω ο στρατηγός πασάς” και μετά ερχόταν η ώρα της τιμωρίας για όσους είχαν παρεκτραπεί εκείνη την ημέρα στους οποίους έκαναν φάλαγγα. Οι σκληρότερες τιμωρίες ήταν για αυτούς που τους είχαν πιάσει να μιλούν στα αρμενικά».Σύμφωνα με την αφήγηση του Πανιάν, πολλά παιδιά πέθαιναν από την κακομεταχείριση και τις κακουχίες. Τα έθαβαν στην πίσω αυλή του ορφανοτροφείου. «Τη νύχτα κατέβαιναν τα τσακάλια και σκόρπιζαν τα οστά τριγύρω. Κάποια παιδιά ξεπόρτιζαν στο σκοτάδι για να βρουν μήλα στο γειτονικό δάσος ή οτιδήποτε φαγώσιμο και σκόνταφταν στα σκορπισμένα οστά. Τα έπαιρναν στο δωμάτιό τους να τα βράσουν για σούπα, να έχουν να φάνε κάτι για να μην πεθάνουν από την πείνα. Έτρωγαν τα κόκαλα των φίλων τους...».Παλαιότερα το κτίριο αυτό ήταν σχολή χριστιανική λαζαριστών μοναχών οι οποίοι εκδιώχθηκαν βίαια από τους Τούρκους που πέταξαν στα σκουπίδια τα ιερά και τα όσια. Ο ηγούμενος των Λαζαριστών έγραψε το 1947: «Τα ορφανά αρμενόπουλα εξισλαμίζονταν, τους έκαναν περιτομή και τους έδιναν καινούργιο όνομα, τουρκικό ή αραβικό, διατηρώντας τα αρχικά του πραγματικού ονόματος του καθένα». Η μαρτυρία της «Ζαν ντ΄ Αρκ της Τουρκίας» Η Χαλιντέ Εντίπ Αντιβάρ, την οποία οι «Νew Υork Τimes» είχαν κάποτε αποκαλέσει «Ζαν ντ΄ Αρκ της Τουρκίας», σπούδασε σε αμερικανικό κολέγιο της Κωνσταντινούπολης, παντρεύτηκε δύο φορές και έγραψε εννέα μυθιστορήματα. Υπηρέτησε και ως αξιωματικός στον στρατό του Κεμάλ Ατατούρκ. Στα απομνημονεύματά της, που εκδόθηκαν στη Νέα Υόρκη το 1926, γράφει ότι ο Τζεμάλ Πασάς ήταν διοικητής της 4ης Τουρκικής Στρατιάς στη Δαμασκό και είχε επισκεφθεί μαζί της το ορφανοτροφείο της Βηρυτού. Όπως γράφει, «του είπα: “ Εσύ ήσουν καλός προς τους Αρμενίους, όσο αυτό είναι δυνατόν αυτές τις δύσκολες ημέρες. Γιατί επιτρέπεις σε αρμενόπουλα να έχουν ονόματα μουσουλμανικά; Είναι σαν να θέλεις να κάνεις τους Αρμένιους μουσουλμάνους και γι΄ αυτό κάποια ημέρα η Ιστορία θα πάρει εκδίκηση που θα την πληρώσουν οι επόμενες γενεές των Τούρκων”. “Είσαι ιδεαλίστρια” μου απάντησε “και σαν ιδεαλίστρια δεν έχεις συναίσθηση της πραγματικότητας. Αυτό είναι ορφανοτροφείο μουσουλμανικό και μόνον μουσουλμανάκια ορφανά γίνονται δεκτά”».Η Χαλιντέ Εντίπ Αντιβάρ περιγράφει την οργή του πρωτεργάτη της γενοκτονίας Ταλαάτ Πασά όταν του έκανε μια ερώτηση για τις «εκτοπίσεις» των Αρμενίων (έτσι τις αναφέρει): «Άκου να σου πω, Χαλιντέ, έχω κι εγώ καλή καρδιά σαν τη δική σου και πολλές νύχτες με κρατάει ξάγρυπνο ο ανθρώπινος πόνος. Αυτό όμως είναι προσωπική υπόθεση και εγώ σε τούτο τον κόσμο βρέθηκα για να φροντίζω τον λαό μου και όχι τις ευαισθησίες μου. Ήταν ίσος ο αριθμός των Τούρκων και των μουσουλμάνων που εξοντώθηκαν στον Βαλκανικό Πόλεμο (1912) αλλά ο κόσμος τήρησε εγκληματική σιωπή. Έχω την πεποίθηση ότι οσάκις ένα έθνος κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του και επιτυγχάνει τον σκοπό του, ο κόσμος το θαυμάζει και το θεωρεί ηθικό. Είμαι έτοιμος να πεθάνω για ό,τι έχω κάνει και ξέρω ότι θα πεθάνω γι΄ αυτό». Τα θαμμένα λείψανα των νεκρών μαθητών του ορφανοτροφείου ανακαλύφθηκαν το 1993, όταν οι λαζαριστές μοναχοί έσκαψαν τα θεμέλια για νέες αίθουσες διδασκαλίας. Τα οστά μεταφέρθηκαν στο μικρό νεκροταφείο των μοναχών σε έναν ομαδικό τάφο.
Αναρτήθηκε από Geopolitics-Gr.blogspot

Συνέδριο για τη Γενοκτονία στην Αθήνα το Σεπτέμβριο

Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου «Τρεις γενοκτονίες, μια στρατηγική»

Ανακοίνωση
Πραγματοποίηση διεθνούς Συνεδρίου στην Αθήνα

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών, επιστημονικό σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με έδρα την Αθήνα, πραγματοποίησε το Μάιο του 2008, σε συνεργασία με πολλούς τοπικούς φορείς της Θράκης, διεθνή ημερίδα στην Κομοτηνή με θέμα: «Τρεις γενοκτονίες, μια στρατηγική». Στην ημερίδα αυτή τέθηκαν σε ενιαίο πλαίσιο οι γενοκτονίες των χριστιανικών λαών της Ανατολής (Ελλήνων του Πόντου και της Μ. Ασίας, Αρμενίων και Ασσυρίων) και εξετάστηκαν οι τρόποι για την αποκατάσταση και τη διεθνή αναγνώριση του εγκλήματος αυτού, το οποίο ο ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει ως «έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας». Η τεράστια απήχηση της ημερίδας αυτής και οι αποφάσεις της, οδήγησαν στην απόφαση πραγματοποίησης μεγάλου διεθνούς συνεδρίου, με το ίδιο θέμα, το 2010 στην Αθήνα.
Με πρωτοβουλία του ίδιου φορέα συγκροτήθηκε για το σκοπό αυτό τον Οκτώβριο του 2009 Οργανωτική Επιτροπή με τη συμμετοχή των οργανώσεων που εκπροσωπούν τους χριστιανικούς λαούς της Ανατολής ( Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας, Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδας, Αρμενική Εθνική Επιτροπή Ελλάδας, Πανελλήνια Ένωση Ασσυρίων), η οποία έχει ήδη προχωρήσει σε μια σειρά αποφάσεων: το περιεχόμενο και τους στόχους του συνεδρίου και τη διάχυσή τους σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, την πραγματοποίηση του συνεδρίου στις 17,18 και 19 Σεπτεμβρίου του 2010 στην Αθήνα, την έγκριση του προϋπολογισμού, την πρόσκληση προσωπικοτήτων παγκόσμιας εμβέλειας, το άνοιγμα του Συνεδρίου και σε άλλες εθνικοτοπικές ομάδες του ελληνισμού (Ομογένεια, Κρήτες, Θεσσαλούς, Αιγαιοπελαγίτες, Επτανήσιους, Θράκες, Ηπειρώτες, Μακεδόνες, κ.ά.)κ.ά.
Είναι φανερό το μέγεθος της προσπάθειας και οι δυσκολίες που αυτή συνεπάγεται Είμαστε όμως αποφασισμένοι να προχωρήσουμε γιατί, σε αντίθεση με τις κυρίαρχες τάσεις, επιμένουμε στις αξίες και ιδέες που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας και στη διατήρηση της συλλογικής μας μνήμης. Ο κεντρικός στόχος του συνεδρίου αυτού, που είναι η διεθνής αναγνώριση του εγκλήματος που διαπράχτηκε στις αρχές του 20ου αιώνα, μετά την πρόσφατη απόφαση του σουηδικού κοινοβουλίου και της επιτροπής των αντιπροσώπων των ΗΠΑ, αποκτά νέα δυναμική. Ο αγώνας αυτός θα πετύχει γιατί στηρίζεται στην ιστορική αλήθεια. Είναι ένας αγώνας για τον άνθρωπο και την ανθρωπότητα. Στον αγώνα αυτό ζητάμε τη συμπαράταξη όλων των δυνάμεων της Ελλάδας και του ελληνισμού, όλων των δυνάμεων ανά τον κόσμο που αγωνίζονται για τα θεμελιώδη δικαιώματα της ανθρωπότητας.

Για την Οργανωτική Επιτροπή

Ο Πρόεδρος Η Γεν. Γραμματέας H Υπεύθ. Τύπου
Δρ Παυλίδης Αντώνης Δρ Χαριτίδου Γεωργία Δρ Μυστακίδου Λιάνα
mystaki2004@yahoo.gr

Πολυτεχνείου 6, 1ος όροφος, 104 33 ΑΘΗΝΑ
E-mail: 3genocides@gmail.com Τηλ. 697 79 78 545

Γενοκτονία

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ
Το όνειρο χρόνων για ένα μνημείο της Γενοκτονίας του λαού μας στην πόλη των Τρικάλων, επιτέλους έγινε πραγματικότητα.
Το Μνημείο για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας στήθηκε στην Πλατεία Προσφυγικού Συνοικισμού , στην περιοχή εκείνη των Τρικάλων που δέχθηκε και στέγασε τους πρώτους πρόσφυγες το 22, ενώ μέχρι σήμερα, συνεχίζουν και ζουν εκεί πολλές οικογένειες προσφυγικής καταγωγής.
Η Κυριακή 23 Μαΐου 2010, ημέρα των αποκαλυπτηρίων του από τον δήμαρχο κύριο Ταμήλο Μιχάλη, ήταν μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του συλλόγου μας με διττή σημασία.
Από την μία είδαμε κόπους χρόνων να γίνονται πραγματικότητα. Ζώντας μακριά από τον κυρίως προσφυγικό κορμό, με όσες δυσκολίες αυτό συνεπάγεται, ο σύλλογος μας δραστηριοποιείται στην τοπική κοινωνία με στόχο την συνοχή του προσφυγικού στοιχείου, την στήριξη της ταυτότητας του αλλά και την ανάδειξη του πολιτισμικού του πλούτου. Το Μνημείο ήρθε ως η φυσική κατάληξη της δράσης αυτής, προσφέροντας τη χαρά της αναγνώρισης του έργου του συλλόγου.
Σε μια δεύτερη και ουσιαστικότερη ανάγνωση, το Μνημείο αυτό, αποτελεί μια άλλη αναγνώριση: αυτής του Δικαίου του Προσφυγικού πληθυσμού. Ένα Δίκαιο που δυστυχώς δεν αναγνωρίστηκε στους προσφυγικούς πληθυσμούς της πρώτης γενιάς . Έλληνες στην Τουρκία, «τουρκόσποροι» στην Ελλάδα, οι άνθρωποι αυτοί έζησαν και έφυγαν σαν Ξένοι. Σαν τάχα αυτοί να έφταιγαν που ληστεύθηκαν, βιάστηκαν, δολοφονήθηκαν διώχθηκαν και εξορίστηκαν. Σε μια Ελλάδα που έμοιαζε να θέλει ξεχάσει , αυτοί ήταν οι ζωντανές αποδείξεις του Δράματος που έπρεπε να εξοβελιστούν από το συλλογικό ασυνείδητο. Σήμερα τα Μνημεία που στήνονται ως ενθυμήματα των όσων πέρασαν αποτελούν την ηθική δικαίωση τους.
Μιας ηθικής δικαίωσης που δε σταματά σε έναν πέτρινο κόμβο στο μέσο μιας πλατείας . Περνά όμως μέσα από αυτόν για να συνεχίσει στα χρόνια και στις γενιές που έρχονται την πορεία της προς την Πλήρωση: τη Διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας του Λαού μας.
Η Εύξεινος Λέσχη αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει δημόσια όλους όσους συνέβαλλαν στο να στηθεί το Μνημείο της Γενοκτονίας στα Τρίκαλα:
Ευχαριστεί θερμά τον Δήμο Τρικκαίων και τον δήμαρχο Μιχάλη Ταμήλο που όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε δίπλα στο σύλλογο και στο δίκαιο αίτημα του.
Επίσης θερμά και από καρδιάς ευχαριστεί και τον κατασκευαστή του Μνημείου κύριο Φαλτάκα Αθανάσιο, που χωρίς αυτόν και τη δραστική συμβολή του, το Μνημείο θα παρέμενε, κενό γράμμα σε δημόσια έγγραφα.
Για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση αλλά και για τη συνεχή παρουσία τους ως αρωγούς στο πλευρό του συλλόγου ευχαριστεί τη Μητρόπολη Τρίκκης και Σταγών που στο πρόσωπο του Μητροπολίτη κκ Αλέξιου η ΕΛ έχει βρει ηθικό και πνευματικό συμπαραστάτη στο έργο της, την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων καθώς και τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Τρικάλων που η συμμετοχή της στις εκδηλώσεις του συλλόγου, συγκινεί ιδιαίτερα .

Γενοκτονία

Φάνης Μαλκίδης
Η Γενοκτονία στη διεθνή της διάσταση

Μέρος της ομιλίας στην εκδήλωση που οργάνωσε ο Δήμος Γρεβενών σε συνεργασία με την Ένωση Ποντίων και Μικρασιατών Νομού Γρεβενών και τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών.

Πέρα από τον ιστορικά αποδεδειγμένο γεγονός της Γενοκτονίας, αναμφισβήτητο πλέον και το οποίο αρνείται η Τουρκία και η ανά τον κόσμο συνοδοιπόροι της, οφείλουμε οι Έλληνες και οι σύμμαχοί μας να δούμε τη διεθνή της διάσταση. Αυτή που μας έδωσαν οι συμπατριώτες μας και οι Σουηδοί, λίγο καιρό πριν με την απόφαση του Σουηδικού Κοινοβουλίου. Μία νίκη ειδικά στην Ελλάδα για την οποία υπάρχουν πολλοί γονείς, έστω και οι περισσότεροι αν όχι όλοι, απουσιάζουν, όταν δεν πολεμούν την υπόθεση, όλον τον υπόλοιπο καιρό. Η έννοια «γενοκτονία εκφράζεται για πρώτη φορά το 1944 από τον Πολωνό εβραϊκής καταγωγής Ραφήλ Λέμκιν και αναδείχθηκε λίγο πριν από τη Δίκη της Νυρεμβέργης. Ο όρος γενοκτονία προέρχεται από την ελληνική λέξη γένος και το λατινικό ρήμα caedere (=φονεύω) και προέρχεται από την μαζική σφαγή Ελλήνων και Αρμενίων, όπως έγραφε ο Λέμκιν.
Η γενοκτονία σημαίνει τη μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας, αφορά ένα έγκλημα που αποβλέπει στη συστηματική, με βίαια ως επί το πλείστον μέσα, επιδιωκόμενη εξόντωση ολόκληρης φυλής ή τμήματος αυτής σε ορισμένο τόπο και πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις. Η γενοκτονία αποτελεί το βαρύτερο έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για το οποίο μάλιστα δεν υπάρχει παραγραφή. Αυτός ο οποίος διαπράττει τη γενοκτονία δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Η γενοκτονία μπορεί να επιδιωχθεί είτε με σειρά ομαδικών φόνων, όλων ή σχεδόν όλων των μελών μιας φυλής, είτε με συστηματική εξασθένιση αυτής (με διάφορα μέσα) μέχρι τη βαθμιαία εξάλειψή της φυλής. Στα βίαια δε μέσα αυτά περιλαμβάνονται και σειρά απαγορευτικών μέτρων επί εθνικών, θρησκευτικών, γλωσσικών, ηθικών, ιστορικών ή άλλων παραδόσεων προκειμένου να επέλθει διαφοροποίηση ή αλλοίωση της ομάδας με βέβαιη με την πάροδο του χρόνου απώλεια του εθνικού και φυλετικού γνωρίσματός της. Ωστόσο, η απόδοση του όρου για μια συγκεκριμένη ενέργεια, οργανωμένου χαρακτήρα, ενέχει υποκειμενικά κριτήρια και τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει αρκετές φορές διάσταση απόψεων.
Η ανάδειξη και διεθνοποίηση της γενοκτονίας, η οποία αφορά όλους τους Έλληνες θα πρέπει αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο της εθνικής εξωτερικής πολιτικής που σέβεται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη της. Ταυτόχρονα, η αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί και ένα σπουδαίο βήμα του τουρκικού λαού προς την απελευθέρωση, βήμα που δείχνει και τις βάσεις μίας πραγματικής φιλίας και σχέσης βασισμένης στην ειλικρίνεια και στο σεβασμό. Οι Έλληνες, οι λαοί που ζούσαν στο οθωμανικό κράτος και δολοφονήθηκαν δεν είναι ένα θέμα των μουσείων. Είναι ένα ζωντανό πολιτικό, διπλωματικό και ηθικό ζήτημα, το οποίο οι εξελίξεις στην Ευρώπη και διεθνώς το καθιστούν επίκαιρο ως θέμα δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ελευθερίας, αξιοπρέπειας, πραγματικής φιλίας και συνεργασίας.

Γενοκτονία

Φάνης Μαλκίδης:

Η αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί μία νίκη της συνέπειας και της πίστης στο τελικό αποτέλεσμα

Μέρος της ομιλίας στην εκδήλωση που οργάνωσε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δράμας, ο Δήμος Δράμας, η ΤΕΔΚ Δράμας και τα Ποντιακά σωματεία του νομού Δράμας, στην κεντρική πλατεία της Δράμας।

Τελικά όλοι κάποια στιγμή δικαιώνονται! Μπορεί η απόφαση της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Αμερικανικής Βουλής, που υιοθέτησε το ψήφισμα για την αναγνώριση της Αρμενικής Γενοκτονίας, να φαίνεται σε μερικούς άσχετη με τα Ελληνικά συμφέροντα και επιδιώξεις, αλλά στη πραγματικότητα ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για την αναγνώριση και της Γενοκτονίας των Ελλήνων, για την οποία υπήρξε μία σημαντική εξέλιξη με την αναγνώριση από το Κοινοβούλιο της Σουηδίας την 11η Μαρτίου।
Η απόφαση της Σουηδικής Βουλής για το θέμα της γενοκτονίας, αποτελεί μία νίκη της ιστορίας της αλήθειας έναντι της πολιτικής και των συμφερόντων. Το ψήφισμα , αποτελεί μία νίκη της συνέπειας και της πίστης στο τελικό αποτέλεσμα. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης προσπάθειας της Διασποράς, η οποία κινήθηκε έξω από κρατικές λογικές και συμφέροντα, υλοποιώντας το αίτημα για αναγνώριση ενός αποσιωπημένου εγκλήματος. Η απόφαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αναγνώριση, την επανάληψη και την αποτροπή των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας। Το ψήφισμα αποτελεί και ένα προηγούμενο για να ανοίξει ο κύκλος και αλλού για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων, η οποία υλοποιήθηκε από τον ίδιο θύτη, τον ίδιο υπεύθυνο, την Τουρκία. Στις 11 Μαρτίου, το Σουηδικό Κοινοβούλιο αποφάσισε ότι ήταν ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ η βαρβαρότητα που υπέστησαν οι Έλληνες από το οθωμανικό και το τουρκικό κράτος, από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς. Η Γενοκτονία των Αρμενίων, όπως και η Γενοκτονία των Ελλήνων, είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, το αναγνωρίζει η συντριπτική πλειοψηφία . Τώρα, είναι ώρα και η Τουρκία να αναγνωρίσει την πραγματικότητα των Γενοκτονιών που έχει διαπράξει, χωρίς να τις αρνείται. Είναι ένα βήμα μπροστά για την αλήθεια, είναι μία πράξη θάρρους αναγνώρισης των εγκλημάτων και της πραγματικής φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των λαών.

Οι εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία στην Αλεξανδρούπολη και οι νεοπρόσφυγες («παλιννοστούντες») από την πρώην Σοβιετική Ένωση

Οι εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία στην Αλεξανδρούπολη, είχαν φέτος και τη διάσταση των νεοπροσφύγων («παλιννοστούντων»), οι οποίοι όσοι δεν παρέμειναν στην πρώην Σοβιετική Ένωση, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Θράκη.
Έτσι στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου πραγματοποιήθηκε στο δημοτικό θέατρο της Αλεξανδρούπολης η παρουσίαση της μελέτης "Οι Παλιννοστούντες Ομογενείς Έλληνες από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, χθες ,σήμερα ,αύριο", με την οποία σκιαγραφήθηκε η ιστορική πορεία των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και η σημερινή τους κατάσταση με την έλευση και την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Ένωση Παλιννοστούντων Έβρου, στην οποία την ανέθεσε η Αναπτυξιακή Εταιρία της Νομαρχίας Έβρου.
Στη μελέτη συνεργάστηκαν οι Α. Ηλιάδης, η Μ. και η Ε. Μαυρομμάτη και Α. Καραγκιοζίδης, την γενική επιμέλεια είχε, χωρίς αμοιβή, ο Φάνης Μαλκίδης, ενώ η μελέτη διανεμήθηκε στους πολίτες της Αλεξανδρούπολης και της Θράκης που παραβρέθηκαν στην εκδήλωση.
Την εκδήλωση άνοιξε ο συντονιστής της εκδήλωσης δημοσιογράφος Δημήτρης Κολιός, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της εκδήλωσης, ενώ στη συνέχεια κάλεσε στο βήμα το Νομάρχη Έβρου Νίκο Ζαμπουνίδη.
Ο Νομάρχης Έβρου αναφέρθηκε στην σημασία που έχει η μελέτη η οποία αναδεικνύει την παρουσία των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καλώντας ταυτόχρονα τους νεοπρόσφυγες να δώσουν και άλλα στοιχεία στη συνέχεια, ώστε η μελέτη να γίνεται δυναμική, να εξελίσσεται και να γίνει παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Στη συνέχεια ο Φάνης Μαλκίδης, πραγματοποίησε την παρουσίαση της μελέτης και αναφέρθηκε στην ιστορική διαδρομή των ομογενών από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μάλιστα τόνισε την σημασία που έχει να επικεντρώνουμε την ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία, τη σπουδαιότητα του Ελληνισμού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, για τον οποία οι διώξεις συνεχίστηκαν.
Με τη συνοδεία πλούσιου φωτογραφικού υλικού από τη ζωή των ομογενών, δόθηκε η δυνατότητα σε όλους αντιληφθούν τη μεγάλη προσφορά των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και την πορεία που πραγματοποίησαν μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα.
Αναφέρθηκαν τα προβλήματα που προέκυψαν αλλά και στη νέα δυναμική που υπήρξε με την παρουσία πάνω από 5.000 νεοπροσφύγων στο Νομό Έβρου και πάνω από 20.000 σε όλη τη Θράκη. Μία δυναμική, η οποία όπως τονίστηκε από τον ομιλητή συνεχίζεται σε πολλούς τομείς της πολιτικής, πολιτισμικής και κοινωνικής ζωής της περιοχής.
Την εκδήλωση έκλεισε ο πρόεδρος της Ένωσης Παλιννοστούντων Έβρου Αρθούρος Καραγκιοζίδης, ο οποίος αφού ευχαρίστησε όλους για τη συνεισφορά τους στην πραγματοποίηση της μελέτης και τη συμπαράστασή τους προς τους νεοπρόσφυγες, ανακοίνωσε την ομόφωνη απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης, με την οποία ανακηρύχθηκαν επίτιμα μέλη, για την προσφορά τους στους νεοπρόσφυγες, ο νομάρχης Έβρου Ν. Ζαμπουνίδης και ο Φάνης Μαλκίδης.

Η Γενοκτονία ως διεθνές ζήτημα

Ο Δήμαρχος Γρεβενών κ. Γεώργιος Νούτσος σας προσκαλεί στην ομιλία του Φάνη Μαλκίδη με θέμα "Η Γενοκτονία ως Εθνικό και Διεθνές ζήτημα" την Κυριακή 23 Μαΐου 2010, και ώρα 8 μ.μ., στην αίθουσα του δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Γρεβενών.
Συνδιοργανωτές:- Ένωση Ποντίων & Μικρασιατών Νομού γρεβενών- Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών

Εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία στην Αλεξανδρούπολη

Εκδηλώσεις για την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου διοργανώνει την Κυριακή 23 Μαΐου στην Αλεξανδρούπολη, η νομαρχία Έβρου σε συνεργασία με τα Ποντιακά Σωματεία του νομού। Σύμφωνα με το πρόγραμμα, στις 10 το πρωί θα τελεστεί μνημόσυνο για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, θα ακολουθήσει, στις 11, κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του Ποντιακού Ελληνισμού, ενώ στις 12 το μεσημέρι, στην αίθουσα του δημοτικού θεάτρου θα γίνει η παρουσίαση της μελέτης «Οι Παλιννοστούντες Ομογενείς Έλληνες από την πρώην ΕΣΣΔ, χθές ,σήμερα ,αύριο», από το Φάνη Μαλκίδη।

Εκδήλωση για τη Γενοκτονία στη Δράμα

Εκδήλωση για τη Γενοκτονία στη Δράμα

Η Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Δράμας, η Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Δράμας, ο Δήμος Δράμας, η ΔΕΚΠΟΤΑ, και οι Ποντιακοί Σύλλογοι του νομού Δράμας σας προσκαλούν στην εκδήλωση για τη Γενοκτονία η οποία θα πραγματοποιηθεί στην κεντρική πλατεία της Δράμας, την Τρίτη 18 Μαίου και ώρα 8 μμ.

Ομιλητής Φάνης Μαλκίδης μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη μελέτη των Γενοκτονιών।

Η Γενοκτονία

Θεοφάνης Μαλκίδης


Εισαγωγικές παρατηρήσεις: Ο Ελληνισμός του Πόντου πριν τη γενοκτονία

Στα μέσα του 19ου αιώνα ο Ελληνισμός του Πόντου ζούσε την περίοδο αναγέννησής του. Οικονομική, πολιτιστική, κοινωνική αναγέννηση, η οποία συνδυάστηκε με το γενικότερο περιβάλλον στο οθωμανικό κράτος ελευθερίας και απόδοσης δικαιωμάτων, μετά από τις πιέσεις των δυτικοευρωπαϊκών δυνάμεων και τις μεταρρυθμίσεις (Τανζιμάτ). Η οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη του Ποντιακού Ελληνισμού τον 19ο αιώνα συνδυάστηκε επίσης με τη σημαντική δημογραφική άνοδο, η οποία έδινε και την κρίσιμη μάζα πληθυσμού για την επίτευξη μεγαλύτερης ελληνικής παρέμβασης στο χώρο. Το 1865 οι Έλληνες του Πόντου ήταν 265.000 άτομα, το 1880 330.000, τα οποία κατοικούσαν κυρίως στα αστικά κέντρα. Στις αρχές του 20ου αιώνα ο Ποντιακός Ελληνισμός ο οποίος ζούσε στις περιοχές της Σινώπης, της Αμάσειας, της Τραπεζούντας, της Σαμψούντας, της Λαζικής, της Αργυρούπολης, της Σεβάστειας, της Τοκάτης, και της Νικόπολης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αριθμούσε, σύμφωνα με υπολογισμούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των Οθωμανικών αρχών 600.000 άτομα περίπου

[1]. Την ίδια περίοδο στη νότια Ρωσία, στην περιοχή του Καυκάσου, κατοικούσαν περίπου 150.000 Πόντιοι, που είχαν μετοικίσει εκεί μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461 και το τέλος της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών. Η εμφάνιση του κινήματος των Νεότουρκων το 1908 αποτέλεσε μία (ψευδεπίγραφη όπως αποδείχτηκε) κίνηση απόδοσης δικαιωμάτων στις μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, η οποία σύντομα μετατράπηκε σε οργανωμένη ομάδα δίωξης κάθε τι χριστιανικού. Αρμένιοι και Έλληνες ήταν οι συγκεκριμένοι στόχοι. Οι πρώτοι άρχισαν να εκδιώκονται και να δολοφονούνται μαζικά από το 1915, οι δεύτεροι ένα χρόνο αργότερα.
Μετά την λήξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και τη διεθνή τάση για αυτοδιάθεση των λαών, ο Εύξεινος Πόντος αποτελεί το χώρο δημιουργίας νέων κρατών, επέκτασης και αντιπαράθεσης μεταξύ των εμπλεκομένων χωρών στην παγκόσμια σύρραξη, εμφάνισης πολιτικών και εθνικών κινημάτων. Τότε εξέχοντες Πόντιοι, ο Κ. Κωνσταντινίδης στη Μασσαλία, ο Β. Ιωαννίδης και ο Θ. Θεοφυλάκτου στο Βατούμι, ο Ι. Πασσαλίδης από το Σοχούμι, ο Λ. Ιασωνίδης, ο Φ. Κτενίδης στο Κρασνοντάρ και οι μητροπολίτες Τραπεζούντας Χρύσανθος και Αμασείας Γερμανός, προώθησαν την ιδέα της δημιουργίας Ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου. Με υπομνήματα και παραστάσεις προς τους εκπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων πρότειναν τη δημιουργία ανεξάρτητης κρατικής οντότητας, σχέδιο όμως που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ[2].

Η αυτόνομη δημοκρατία του Πόντου περιελάμβανε την περιοχή της Σινώπης έως το ανατολικό άκρο του Ευξείνου Πόντου (Βατούμι), και είχε το 1918 έκταση 71.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων και 2.048.250 κατοίκους, από τους οποίους 697.000 ήταν Έλληνες Ορθόδοξοι. Οι κυριότερες πόλεις του Πόντου ήταν η Τραπεζούντα με 50.000 κατοίκους, από τους οποίους 15.000 ήταν Έλληνες, η Κερασούντα με 20.000 κατοίκους, από τους οποίους 12.000 ήταν Έλληνες, η Τρίπολη με 10.000 συνολικό πληθυσμό και 3.000 Έλληνες, τα Κοτύωρα με 12.000 πληθυσμό και με 6.000 Έλληνες, η Αμισός (Σαμψούντα) με 35.000, από τους οποίους 18.000 Έλληνες, η Σινώπη με 15.000, από τους οποίους 4.500 Έλληνες, η Νικόπολη με 1.500 Έλληνες, η Αργυρούπολη με 6.000 κατοίκους, από τους οποίους 2.500 Έλληνες και η Αμάσεια με42.000,απότουςοποίους18.000ήτανΈλληνες[3]. 

Ο Πόντος ήταν χωρισμένος σε 6 μητροπόλεις:
1. τη μητρόπολη Τραπεζούντας με 84 σχολεία, 165 καθηγητές και δασκάλους και 6.800 μαθητές και μαθήτριες,2. τη μητρόπολη Ροδοπόλεως με 55 σχολεία, 87 καθηγητές και δασκάλους και 3.053 μαθητές και μαθήτριες,3. τη μητρόπολη Κολωνίας με 88 σχολεία, 94 καθηγητές και δασκάλους και 4.900 μαθητές και μαθήτριες,4. τη μητρόπολη Χαλδίας – Κερασούντας με 252 σχολεία, 322 καθηγητές και δασκάλους και 24.800 μαθητές και μαθήτριες,5. τη μητρόπολη Νεοκαισαρείας με 182 σχολεία, 193 καθηγητές και δασκάλους και 12.800 μαθητές και μαθήτριες και
6. τη μητρόπολη Αμασείας με 376 σχολεία, 386 καθηγητές και δασκάλους και 23.600 μαθητές και μαθήτριες[4].Σε όλο τον Πόντο λειτουργούσαν 1.047 σχολεία με 1.247 καθηγητές και δασκάλους και 75.953 μαθητές και μαθήτριες. Ανάμεσα στα σχολεία ήταν το φημισμένο Φροντιστήριο Τραπεζούντας, το Φροντιστήριο Αργυρουπόλεως, το Λύκειο Γουμεράς, το Ημιγυμνάσιο Κερασούντας, το Γυμνάσιο Αμισού, το κολέγιο Ανατόλια Μερζιφούντας κ.ά. Σε σύνολο επίσης 1.131 ναών, 22 μοναστηριών, 1.647 παρεκκλησίων και 1.459 κληρικών της εποχής αυτής περίφημα ήταν για τη διατήρηση και καλλιέργεια του θρησκευτικού φρονήματος και της παιδείας συνάμα, τα μοναστήρια Παναγίας Σουμελά[5], Παναγίας Γουμερά, Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, Αγίου Ιωάννου του Βαζελώνος κ.ά[6].


2. Η γενοκτονία

Η πρώτη φάση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου[7] το 1908 και κρατά μέχρι την έναρξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η άνοδος των Νεότουρκων, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και η είσοδος της Γερμανίας στο Οθωμανικό κράτος, δημιούργησαν τις συνθήκες για την έναρξη των διωγμών.
Η δεύτερη περίοδος ξεκίνησε το 1915, όταν οι συγκρούσεις του πρώτου παγκοσμίου πολέμου αναβάθμισαν την πολιτική της γενοκτονίας. Ο Αυστριακός Πρόξενος στην Τραπεζούντα υπολόγιζε, τον Ιανουάριο του 1918, σε 80.000-100.000 τους εκτοπισμένους Έλληνες του Πόντου, ενώ ελληνικές μαρτυρίες ανεβάζουν στις 233.000 τους νεκρούς και σε 85.000 όσους εκδιώχθηκαν στη Ρωσία[8].
Η περίοδος 1919-1924 αποτελεί την τρίτη, τελευταία και πιο έντονη φάση γενοκτονίας, όταν η εδραίωση του Μουσταφά Κεμάλ στο οθωμανικό εσωτερικό συμπίπτει με την δημιουργία της ΕΣΣΔ και τη βοήθειά της προς το εθνικιστικό κεμαλικό κίνημα, την ελληνική παρουσία στην Ιωνία και την ανατολική Θράκη, καθώς και την αλλαγή στους προσανατολισμούς στην εξωτερική πολιτική των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Είναι η στιγμή που το ζήτημα της ίδρυσης ανεξάρτητου Ποντιακού Κράτους αν και τέθηκε, συνάντησε την αντίθεση του Ελευθερίου Βενιζέλου και η χρονική φάση που ο Μουσταφά Κεμάλ και ο Τοπάλ Οσμάν ένωσαν τις δυνάμεις τους[9].

Η απόφαση για την μαζική δολοφονία του Ποντιακού Ελληνισμού λήφθηκε από τους Νεότουρκους το 1911, εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και ολοκληρώθηκε από το Μουσταφά Κεμάλ ( 1919 – 1923 ). Οι διωγμοί εκδηλώθηκαν αρχικά με τη μορφή κρουσμάτων βίας, καταστροφών, απελάσεων και εκτοπισμών· πολύ γρήγορα όμως έγιναν πιο οργανωμένοι και εκτεταμένοι και στρέφονταν μαζικά πλέον κατά των Ελλήνων (και κατά των Αρμενίων)[10].
Mε αιτιολογία του εξοπλισμού των Ελλήνων με όπλα από τους Ρώσους εκτοπίστηκαν όλοι οι Έλληνες από τη Σινώπη ως το Aλατζάμ, καταστράφηκαν τα παράλια του βιλαετίου Kερασούντας και κινδύνευαν, σύμφωνα με το μητροπολίτη Αμασείας Γερμανό, να έχουν την ίδια τύχη οι 100.000 Έλληνες των παραλιακών περιοχών από το Aλατζάμ μέχρι την Kερασούντα[11].
Τον Δεκέμβριο του 1916 εκπονήθηκε από τους στρατηγούς Εμβέρ και Ταλαάτ, ηγέτες του των Νεότουρκων, σχέδιο δολοφονίας του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Το πρόγραμμα δολοφονίας και εκδίωξης των Ελλήνων του Πόντου ξεκίνησε και εφαρμόστηκε στις περιοχές κυρίως της Σαμψούντας και της Πάφρας, ενώ η περιοχή της Τραπεζούντας είχε γλιτώσει, διότι είχε καταληφθεί τον Απρίλιο του 1916 από τον ρωσικό στρατό. Όταν όμως αυτός αποχώρησε λόγω των εξελίξεων και τη δημιουργία της ΕΣΣΔ τον Φεβρουάριο του 1918, τότε ο μισός περίπου πληθυσμός της περιοχής εγκατέλειψε τις εστίες του και ακολούθησε τον ρωσικό στρατό κατά την υποχώρησή του. Οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Καυκάσου και στα παράλια της Γεωργίας.

O πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Kωνσταντινούπολη H. Morgenthau παρακολουθούσε την πολιτική των Nεοτούρκων και διαφωνούσε με τις μεθόδους επίλυσης του ελληνικού ζητήματος[12]. O διάδοχος του Elkus έλεγε στον επιτετραμμένο της Aυστρίας Trauttmansdorff ότι ενδιαφερόταν, για την τύχη των Eλλήνων που εκτοπίζονταν στα βάθη της Aνατολής και συμφωνούσαν για τις απάνθρωπες ακρότητες της εφαρμογής των μέτρων. O Trauttmansdorff έγραφε σχετικά ότι «οι Tούρκοι διαπράττουν με τα νέα αυτά άκρως σκληρά μέτρα κατά του ελληνικού στοιχείου…»[13]. O μητροπολίτης Τραπεζούντας Xρύσανθος στην έκθεση της 12ης Oκτωβρίου 1918 προς τον Oικουμενικό Πατριάρχη επισυνάπτει και πολυσέλιδο κατάλογο των κακουργημάτων και λεηλασιών που διαπράχθηκαν στην εκκλησιαστική του περιφέρεια έως τις 7 Oκτωβρίου 1918[14].
Η έκθεση του μητροπολίτη Nεοκαισαρείας Πολυκάρπου, που υποβλήθηκε σ' όλα τα πατριαρχεία αναφέρει τα εξής: «...Tα πάνδεινα υποστάντες οι κάτοικοι Kολωνίας και ληστεύσεις και διωγμούς και εβιασμούς και σφαγές ετάφησαν άκλαυτοι και ακήδευτοι εις τας αφιλοξένους χώρας των Tούρκων εν Tοκάτη και αλλαχού»[15].

Στις 20 Mαΐου 1919 ο αρχιμανδρίτης Πανάρετος και ο γιατρός K. A. Φωτιάδης, με εντολή της Kεντρικής Ένωσης των Ποντίων Eλλήνων του Aικατερινοδάρ, αλλά και ειδική σύσταση του Oικουμενικού Πατριαρχείου επισκέφθηκαν τις εκκλησιαστικές περιφέρειες του Πόντου και κατέγραψαν με ακρίβεια την εικόνα της συμφοράς του ελληνισμού. H στατιστική απογραφή με τα ποσοστιαία αναλυτικά δεδομένα συμπίπτει με την ημερομηνία άφιξης του Mουσταφά Kεμάλ στην Σαμψούντα την 19η Μαίου 1919. «H επαρχία Αμασείας είχε προ του πολέμου 136.768 Eλληνικόν πληθυσμόν, 393 σχολεία, 12.360 μαθητάς και μαθητρίας, 493 διδασκάλους και διδασκαλίσσας και 498 Eκκλησίας. Eκ του ολικού πληθυσμού 72.375 μετετοπίσθησαν ή εξωρίσθησαν, εκ των οποίων τα 70% απέθανον εν εξορία, μόλις δε οι 30% επανήλθον»[16].
Η άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ σηματοδοτεί ένα νέο διωγμό κατά των Ελλήνων, παρά τις εντολές (του σουλτάνου) για να προστατευτούν οι Έλληνες και οι Aρμένιοι[17].

O αρθρογράφος της εφημερίδας Daily Telegraph, σχολιάζοντας τους διωγμούς του ελληνικού πληθυσμού της Mικράς Aσίας στην Tραπεζούντα το 1919, γράφει ότι «οι τωρινοί εκτοπισμοί και οι σφαγές στη Mικρά Aσία είναι χωρίς προηγούμενο στην τουρκική ιστορία. επερνούν σε σημασία αυτές της εποχής του Gladston και ακόμη και αυτές που πραγματοποιήθηκαν το 1915….. Oι συμμορίες των Eθνικών Oργανώσεων συσπειρώνοντας σε κάθε χωριό τους φανατικούς μουσουλμάνους κατοίκους πολιορκούσαν τα ειρηνικά ελληνικά χωριά και μαζί με τον αφανισμό των κατοίκων, εξαφάνιζαν από το πρόσωπο της γης και την ύπαρξη των κτισμάτων του χωριού. H τρομοκρατία ξεπέρασε κάθε όριο. Oι συμμορίες λυμαίνονταν τις περιοχές του Πόντου. Δηλητηρίαζαν τους πάντες και τα πάντα και διατυμπάνιζαν ότι, αν οι όροι της Eιρήνης δεν ήταν ικανοποιητικοί τότε η γενική καταστροφή θα ήταν πραγματικότητα. Mαζί με τις οργανωμένες κεμαλικές ομάδες συνυπεύθυνος στον ξεσηκωμό του λαού ήταν και ο οθωμανικός τύπος, «ο αίτιος όλων των δεινών, πασών των συμφορών, ο ωθήσας την ατυχή χώραν εις το χείλος του τάφου, ο βυθίσας εις την άβυσσον το κράτος»[18].
Για την επικράτηση του κεμαλισμού χρησιμοποιήθηκαν διάφορα μέσα. Στρατιωτικά, πολιτικά, «θεσμικά». Τα τελευταία συγκεκριμενοποιήθηκαν με τα «δικαστήρια ανεξαρτησίας», στην Aμάσεια, όπου η δικαστική διαδικασία ήταν συνοπτική. Mετά την απολογία, ανακοίνωναν στους προγραφέντες την απόφαση του δικαστηρίου ο απαγχονισμός [19], με την οποία βρήκε το θάνατο η θρησκευτική, πνευματική και πολιτική ηγεσία του Πόντου. Η γενοκτονία των Eλλήνων του Πόντου συζητήθηκε στις 7 Nοεμβρίου 1921 στη Bουλή των κοινοτήτων της Mεγάλης Bρετανίας, όπου ο βουλευτής T. P. O' Connor ρώτησε τον υφυπουργό Eξωτερικών Harmsworth ποιες ενέργειες έγιναν για τον απαγχονισμό των 67 Eλλήνων και 3 Aρμενίων από τους κεμαλικούς, αλλά και για τις βιαιοπραγίες και τις εκτοπίσεις των γυναικοπαίδων[20];

Στις 20 Nοεμβρίου 1921, με την πρωτοβουλία φιλελλήνων βουλευτών και γερουσιαστών έγινε στη Nέα Yόρκη συλλαλητήριο για τις σφαγές των Eλλήνων του Πόντου, από το οποίο προέκυψε επιτροπή η οποία «μετέβη εις Oυασιγκτώνα διά να επιδώση αυτοπροσώπως το ψήφισμα εις τον κ. Xάρδιγκ, προβή δε και εις άλλας ενεργείας»[21].
Tο ψήφισμα, που παραδόθηκε στον πρόεδρο των ΗΠΑ, σε πολλά μέλη του Kοινοβουλίου αλλά και σε άλλες εξέχουσες προσωπικότητες περιέγραφε την κατάσταση στον Πόντο και ζητούσε την αμερικανική κυβέρνηση να επέμβει, για να σταματήσει η γενοκτονία.
Tο θέμα των αγριοτήτων σε βάρος των Eλλήνων του Πόντου συζητήθηκε διεξοδικά και στη συνεδρίαση της Γερουσίας, στις 22 Δεκεμβρίου 1921 και ο Γερουσιαστής Hon. William H. King, αφού ανέπτυξε το θέμα του αφανισμού των Eλλήνων του Πόντου, κατέθεσε στο προεδρείο την εισήγησή του[22] και με ντοκουμέντα απέδειξε ότι στόχος τόσο των Nεότουρκων όσο και των Kεμαλικών ήταν η τουρκοποίηση της Mικράς Aσίας, η εκδίωξη όλων των μη μουσουλμανικών εθνοτήτων.
Η Ethel Thompson από τη Bοστώνη της Mασσαχουσέτης, η οποία εργάστηκε στην Aμερικανική Eπιτροπή Περιθάλψεως από τον Aύγουστο του 1921 ως τον Iούνιο του 1922, όταν επέστρεψε, αφού πρώτα παραιτήθηκε από τη θέση της έδωσε στη δημοσιότητα, στην εφημερίδα «Daily Telegraph», και αργότερα σε διάφορους ανθρωπιστικούς οργανισμούς την έκθεση που συνέταξε για τις κεμαλικές βαρβαρότητες»[23].

Τα γεγονότα απασχόλησαν και πολλούς Τούρκους επίσημους. Η έκθεση του Δζεμάλ Nουζχέτ, νομικού συμβούλου του φρουραρχείου της Kωνσταντινούπολης και προέδρου της Eξεταστικής Eπιτροπής αναφέρει ότι «το παρά τα παράλια του Eυξ. Πόντου Eλληνικόν στοιχείον, ως εργατικόν και κατέχον το εμπόριον εις χείρας του και πλούσιον, ετύγχανε ο σπουδαιότερος παράγων της περιφερείας αύτης.O M. Kεμάλ προς διατήρησιν των τσετών έπρεπε όπως ετοιμάση έδαφος δράσεως δι’ αυτάς και ως τοιούτον εύρε το της περιφερείας του Πόντου· αι γενικαί σφαγαί, αι αρπαγαί και εξοντώσεις εις την περιφέρειαν ταύτην ήρχισαν από τον Φεβρουάριον και διήρκησαν μέχρι του Aυγούστου· αι σφαγαί αύται και εκτοπισμοί εξετελέσθησαν ημιεπισήμως τη συμμετοχή και στρατιωτικών και πολιτικών υπαλλήλων· επειδή δε η περιφέρεια αύτη ήτο πολύ εκτενής και πλουσία, εις την καταστροφήν της έλαβον μέρος άτομα εξ όλων των τάξεων.Aι εξ χιλιάδες των Eλλ. κατοίκων της Πάφρας αποκλεισθείσαι εντός των εκκλησιών του Σλαμαλίκ, του Σουλού Δερέ, της Παναγίας και του Γκιοκτσέ Σου παρεδόθησαν εις το πυρ, και εντός αυτών εκάησαν όλοι: γέροντες, άνδρες, γυναίκες και παιδία· ουδείς εσώθη. Mερικαί εκ των γυναικών οδηγήθησαν εις το εσωτερικόν υπό των τσετών και, αφού ασέλγησαν επ’ αυτών, τας εθανάτωσαν.Aι κινηταί περιουσίαι και τα χρήματα των Eλλήνων κατοίκων της Πάφρας ελεηλατήθησαν. Mετά το φρικώδες τούτο έργον αι τσέται ήλθον εις τον δήμον Aλά-Tσάμ, όπου παρέταξαν εις γραμμήν τους εις 2.500 χριστιανούς κατοίκους, και παρασύραντες αυτούς εις τους πρόποδας των ορέων, τους εθανάτωσαν όλους. Eκ των 25.000 Eλλήνων της περιφερείας Πάφρας, Aλά-Tσάμ ενενήκοντα τοις εκατόν εξοντώθησαν, οι δε εκτοπισθέντες εθανατώθησαν εις το εσωτερικόν»[24].

Στη συνεδρίαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης της 8ης /21ης Mαΐου 1922, ο Iσμέτ πασάς παραδέχτηκε ότι με κυβερνητική εντολή σφαγιάστηκε ο ελληνισμός του Πόντου αναφέροντας τα εξής: «Kύριοι, Σας έχουν ειδοποιήσει ότι εσχηματίσθη μια επιτροπή από Aμερικανούς κατ' απαίτησιν του Bεκήλ Πατρίκη Προύσαλη να ενεργήσουν ανακρίσεις διά τας σφαγάς του Πόντου.- H Σφαγή των Γκιαούρηδων έγινε, όταν οι Pωμαίοι εσήκωσαν επανάστασιν, έσφαξαν πολλούς Tούρκους, ατίμασαν τες χανούμισες έκαμαν γιάγμα τας περιουσίας των, τότε μόνον έδωσεν διαταγήν το Kέντρον εις τον διοικητήν, ως και τον Tοπάλ Oσμάν Aγά να βάλουν σφαγήν…».Ο βουλευτής της Σινώπης Xακκί Xαμή μπέης, τόνιζε ότι «το πρόσωπό μας θα είναι αιώνια κηλιδωμένο εξαιτίας των εκτοπίσεων. Eάν οι εκτοπισμοί γίνονται προκειμένου να δολοφονηθούν ανθρώπινες ψυχές, τότε κύριοι αυτό είναι άκρως αποτρόπαιο ζήτημα. Mας κηλιδώνει ενώπιον του σύμπαντος κόσμου. Γιατί τότε η κυβέρνηση δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της... Tα είδα με τα δικά μου μάτια. Έχουν γίνει τέτοιες κακότητες, κύριοι, ώστε οι κακότητες που διαπράττουν σήμερα οι υπάλληλοί μας, δεν τις διαπράττουν ούτε οι Άγγλοι...»[25].
Από την έκρηξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου έως το 1924, οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλικοί με τα μέτρα που έλαβαν εξόντωσαν χιλιάδες Έλληνες του Πόντου. Σύμφωνα με τη Μαύρη Βίβλο του Κεντρικού Συμβουλίου των Ποντίων τα θύματα των μαζικών δολοφονιών ανέρχονται σε 303.238 ως το 1922[26]. Μέχρι την άνοιξη του 1924 υπήρξαν ακόμη 50.000 θύματα, συνολικά δηλαδή ο αριθμός των Ποντίων που δολοφονήθηκαν ως το Μάρτιο του 1924 ήταν 353.000[27] [28], ποσοστό που ξεπερνάει το 50% του συνολικού πληθυσμού των Ελλήνων του Πόντου, όταν η στατιστική του 1914 αναφερόταν σε 700.000 κατοίκους.
Οι νεοτουρκικές και κεμαλικές αρχές προσχεδίασαν και συμμετείχαν στην γενοκτονία. Οι διαταγές για τους εκτοπισμούς στο Κουρδιστάν και την Συρία των Ποντιακών πληθυσμών είτε με τη μορφή κυβερνητικών αποφάσεων είτε νομοσχεδίων της εθνοσυνέλευσης, όπως η 1041 της 12ης Ιουνίου 1921 και η 941 της 16ης Ιουνίου του ίδιου έτους, έχουν την υπογραφή των υπουργών και του Κεμάλ.

Η τρομοκρατία, τα εργατικά τάγματα, οι εξορίες, οι κρεμάλες, οι πυρπολήσεις των χωριών, οι βιασμοί, οι δολοφονίες ανάγκασαν τους Έλληνες του Πόντου να εγκαταλείψουν τις προαιώνιες εστίες τους, με οικογένειες που διαλύθηκαν[29] ή ως μέσο αυτοάμυνας να αναλάβουν αντιστασιακή δράση εναντίον του οργανωμένου σχεδίου εξόντωσης. Έχει γίνει πλέον σήμερα αντιληπτό ότι τα θύματα της γενοκτονίας θα ήταν πολύ περισσότερα, αν δεν υπήρχε το ποντιακό αντάρτικο[30].

Τον επίλογο της ποντιακής γενοκτονίας αποτελεί ο ξεριζωμός των επιζώντων[31] και έτσι έρχονται στην Ελλάδα και τα τελευταία υπολείμματα της «εν ροή γενοκτονίας» όπως ονομάστηκε[32]. Πολλοί Πόντιοι επιζώντες θα ζήσουν δύσκολες στιγμές στο ελλαδικό κράτος. Σύντομα πολλοί θα αναζητήσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στο εξωτερικό, ενώ σε λιγότερο από τη χρονική περίοδο μίας γενιάς αρκετοί θα ξαναγίνουν πρόσφυγες με τη λήξη του εμφυλίου πολέμου. Εκεί στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ θα ξαναβρούν τους συγγενείς τους και συμπολίτες τους και θα μάθουν για την τύχη των αγνοούμενων μετά τη γενοκτονία[33].
Η εκρίζωση αυτή των Ελλήνων του Πόντου είναι από τα πρωτοφανή εγκλήματα στην ανθρώπινη ιστορία. Ύστερα από 27 αιώνες ζωής παρουσίας και προσφοράς ένα κομμάτι ενός έθνους εκριζώθηκε αφήνοντας πατρογονικές εστίες, εκκλησίες, τάφους προγόνων και κατέφυγε στις ακτές της Ελλάδος[34]. Η Μακεδονία, η Θράκη, η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, ο Πειραιάς, η Πάτρα, ο Βόλος, η Καβάλα, η Δράμα και άλλες περιοχές είναι οι χώροι όπου προσπάθησαν και ρίζωσαν οι πρόσφυγες Πόντιοι[35], ενώ πολλοί Πόντιοι μετά από εξοντωτικές πορείες, βρέθηκαν στην ΕΣΣΔ, το Ιράν, στη Συρία, και αλλού (Ευρώπη, Αυστραλία, ΗΠΑ)[36].

3. Η Γενοκτονία ως έγκλημα στη διεθνή πολιτική

Η έννοια «γενοκτονία εκφράζεται για πρώτη φορά το 1944 από τον Πολωνό εβραϊκής καταγωγής Raphael Lemkin (Ραφήλ Λέμκιν[37]) -πριν από τον όρο «Γενοκτονία» υπήρχε ο όρος «Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας»- και αναδείχθηκε λίγο πριν από τη Δίκη της Νυρεμβέργης, κατά των πρωταιτίων της εξολόθρευσης των Εβραίων από τους Γερμανούς Ναζί. 
Η νομική έννοια της «Γενοκτονίας» εφαρμόστηκε στην δίκη της Νυρεμβέργης (και του Τόκιο) και αναφέρεται σε έναν ορισμένο τύπο εγκλήματος πολέμου που έως τότε ήταν σχεδόν ασήμαντος, ή μάλλον ακριβέστερα αποδίδεται στην πρώτη νομικά καταχωρημένη διάπραξη αυτού του εγκλήματος: την συστηματική εξόντωση κάποιων «κατώτερων» λαών στην Ευρώπη από τους Ναζί. Το έγκλημα αυτό που νομικά ορίζεται ως «γενοκτονία» έχει ως αφετηρία του τον ρατσισμό και απλώς αποτελεί την λογική και μοιραία του συνέπεια όταν εκείνος μπορέσει να αναπτυχθεί ελεύθερα, όπως συνέβη στην περίπτωση της ναζιστικής Γερμανίας.
Η πρακτική και το όλο πνεύμα της Γενοκτονίας στηρίχθηκε επάνω στα εξής αυθαίρετα «αξιώματα»: Ιεράρχηση των πολιτισμών, υπάρχουν κάποιοι που είναι «ανώτεροι» και κάποιοι που είναι «κατώτεροι» και μόνο ένας πολιτισμός δικαιούται να στέκεται στην κορυφή.Πρόβλημα στη δίκη των κατηγορούμενων για γενοκτονία μπορεί να υπήρχε, αφού δίχως ισχύων νόμο δεν υπάρχει τιμωρία, αφού όρος «γενοκτονία» δεν υπήρχε εκείνη την περίοδο και έτσι η τιμωρία και καταδίκη εκείνων ήταν υπό αμφισβήτηση. Το ποινικό δίκαιο, για να εξασφαλίσει τη δίκαιη μεταχείριση των κατηγορουμένων δεν μπορούσε να δράσει αναδρομικά, από την άλλη πλευρά όμως ήταν διαπιστωμένο πως σε όλα τα νομικά πλαίσια δεν υπήρχε η τιμωρία της δολοφονίας. Εξάλλου, πολλά από τα διαπραγμένα εγκλήματα ήταν τόσο απάνθρωπα που δεν μπορούσε εκ των προτέρων να τα αναλογιστεί ο μηχανισμός ελέγχου ώστε να προνοήσει με νόμους γι΄ αυτά.

Ο ελληνικός όρος γενοκτονία είναι ταυτόσημος με τον διεθνώς χρησιμοποιούμενο όρο genocide που προέρχεται από την ελληνική λέξη γένος και το λατινικό ρήμα caedere (=φονεύω).
Η γενοκτονία σημαίνει τη μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας, αφορά ένα έγκλημα που αποβλέπει στη συστηματική, με βίαια ως επί το πλείστον μέσα, επιδιωκόμενη εξόντωση ολόκληρης φυλής ή τμήματος αυτής σε ορισμένο τόπο και πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις. Η γενοκτονία αποτελεί το βαρύτερο έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για το οποίο μάλιστα δεν υπάρχει παραγραφή. Αυτός ο οποίος διαπράττει τη γενοκτονία δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Η γενοκτονία μπορεί να επιδιωχθεί είτε με σειρά ομαδικών φόνων, όλων ή σχεδόν όλων των μελών μιας φυλής, είτε με συστηματική εξασθένιση αυτής (με διάφορα μέσα) μέχρι τη βαθμιαία εξάλειψή της φυλής. Στα βίαια δε μέσα αυτά περιλαμβάνονται και σειρά απαγορευτικών μέτρων επί εθνικών, θρησκευτικών, γλωσσικών, ηθικών, ιστορικών ή άλλων παραδόσεων προκειμένου να επέλθει διαφοροποίηση ή αλλοίωση της ομάδας με βέβαιη με την πάροδο του χρόνου απώλεια του εθνικού και φυλετικού γνωρίσματός της. Ωστόσο, η απόδοση του όρου για μια συγκεκριμένη ενέργεια, οργανωμένου χαρακτήρα, ενέχει υποκειμενικά κριτήρια και τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει αρκετές φορές διάσταση απόψεων.

Η φρίκη και ο αποτροπιασμός που προκάλεσε η συστηματικά οργανωμένη από τους Ναζί προσπάθεια εξόντωσης των Εβραίων, των Τσιγγάνων (Ρομ), των Σλάβων και άλλων ομάδων, πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ώθησε τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να χαρακτηρίσει επίσημα τη γενοκτονία ως έγκλημα που τιμωρείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Έτσι ο όρος αυτός απετέλεσε και το κύριο κατηγορητήριο όρο στη Δίκη της Νυρεμβέργης. Ειδική σύμβαση, που ενέκρινε η συνέλευση την 9η Δεκεμβρίου του 1948 -τέθηκε σε ισχύ από την 12η Ιανουαρίου 1951[38]- όρισε ότι οι δράστες τέτοιου εγκλήματος (είτε είναι όργανα ενός κράτους, στρατιωτικοί ή πολιτικοί υπάλληλοι, είτε απλοί πολίτες) πρέπει να θεωρούνται προσωπικά και ατομικά υπεύθυνοι για το έγκλημα αυτό και να δικάζονται από τα δικαστήρια του τόπου όπου διαπράχθηκαν τα εγκλήματα ή από το διεθνές ποινικό δικαστήριο (ΔΠΔ). Το ΔΠΔ βάσει των δύο άρθρων την 28η Μαΐου 1951 θεσμοθετεί το αδίκημα της γενοκτονίας αναφέροντας τα εξής: «Γενοκτονία σημαίνει οποιαδήποτε από τις ακόλουθες πράξεις οι οποίες διαπράττονται με την πρόθεση καταστροφής, εν όλω ή εν μέρει, μίας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας, ως τέτοιας: α) ανθρωποκτονία με πρόθεση μελών της ομάδας β) πρόκληση βαριάς σωματικής ή διανοητικής βλάβης σε μέλη της ομάδας γ) με πρόθεση επιβολής επί της ομάδας συνθηκών ζωής υπολογισμών να επιφέρουν τη φυσική καταστροφή της εν όλω ή εν μέρει δ) επιβολή μέτρων που σκοπεύουν στην παρεμπόδιση των γεννήσεων εντός της ομάδας ε) δια της βίας μεταφορά παιδιών της ομάδας σε άλλη ομάδα». 
Επίσης αναφέρεται ότι «οι παρακάτω αξιόποινες πράξεις τιμωρούνται: Γενοκτονίας, συνωμοσία προς διάπραξη γενοκτονίας, έμμεσα ή άμεσα, η απόπειρα διάπραξης γενοκτονίας και η συμμετοχή σε γενοκτονία»[39].
4. Η εξέλιξη της έννοιας της γενοκτονίας
Με την πάροδο του χρόνου και με τις εξελίξεις που εν τω μεταξύ υπήρξαν μετά τη δίκη της Νυρεμβέργης η στενή (νομική) προσέγγιση της έννοιας της γενοκτονίας χρειάστηκε να διευρυνθεί για τα εξής ζητήματα:
-Η νομοθετική ρύθμιση η οποία προοριζόταν για την καταδίκη της Γερμανίας των Ναζί δεν κάλυπτε γεγονότα σε όλον τον κόσμο. Μάλιστα οι αποικιακοί πόλεμοι που μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο συντάραξαν αποκλειστικά τον Τρίτο Κόσμο, συχνά ξεσήκωναν κατά των αποικιοκρατών τις κατηγορίες της «γενοκτονίας» αν και τα διάφορα προβλήματα της διεθνούς πολιτικής ή η απαράδεκτη αδιαφορία της παγκόσμιας κοινής γνώμης εμπόδιζαν μία νομική αγωγή παρόμοια με εκείνη της Νυρεμβέργης.
-Η καταγραφή του 1948 δεν κάλυπτε την προστασία ομάδων που ζούσαν μέσα σε χώρες όπως για παράδειγμα η ΕΣΣΔ, η Γιουγκοσλαβία, η Τουρκία.
-Η νομική εξήγηση της έννοιας της γενοκτονίας δεν κινούνταν στο πεδίο της πρόληψης αλλά της καταδίκης. Το νέο περιβάλλον που είχε δημιουργηθεί, κυρίως μεταψυχροπολεμικά, χρειαζόταν μηχανισμούς πρόληψης ώστε να μην συντελούνται μαζικά εγκλήματα.

Το πρώτο κενό που διαπιστώθηκε ήδη από τη δίκη της Νυρεμβέργης, ήταν ότι δεν συντελείται άμεση εξολόθρευση της ομάδας- στόχος αλλά το έγκλημα εξελίσσεται σε μία πάροδο ετών. Για παράδειγμα η γενοκτονία των Εβραίων συντελείται μέσα σε μία περίοδο 12 ετών (1933-1945), των Αρμενίων μέσα σε 14 χρόνια, των Τούτσι στη Ρουάντα σε 15 χρόνια. Έτσι, μετά τη Νυρεμβέργη (και την Κορέα) προέκυψε το ζήτημα της χρονικής διάρκειας της γενοκτονίας, καθώς και του ορισμού της παθούσας ομάδας. Για παράδειγμα στα δημοκρατικά καθεστώτα η αντιπολίτευση αποτελεί μία ομάδα η οποία βρίσκεται σε δυσμενή θέση ως προς το καθεστώς που κατέχει την εξουσία, αλλά αυτό δε θεωρείται στοχοποίηση της ομάδας, ενώ σε απολυταρχικά καθεστώτα, η αντιπολίτευση αν και διώκονται ποικιλοτρόπως, δεν σημαίνει ότι είναι υποψήφια για γενοκτονία ομάδα. Με την πάροδο των ετών η ομάδα ταυτίσθηκε με την εθνική, εθνοτική, φυλετική και θρησκευτική.
Πλην των δύο προαναφερόμενων ζητημάτων που τέθηκαν μετά τη Νυρεμβέργη, εισήχθηκε και το θέμα των απωλειών και του αριθμού που στοιχειοθετούν το έγκλημα της γενοκτονίας[40].
Μετά το Ψυχρό Πόλεμο δόθηκε βαρύτητα στην πρόληψη της γενοκτονίας και όχι μόνο στην καταδίκη της, η οποία έχει εκ των υστέρων, σημασία μόνο ηθικό αφού έχουν συντελεστεί τα αδικήματα και έχουν υπάρξει θύματα[41]. Ακόμη τέθηκε το ζήτημα της δίωξης της εθνοτικής ομάδας, με κύριες αναφορές στις χώρες της Βαλτικής επί ΕΣΣΔ.

Το 1998 ο G. H Stantion καθηγητής στο Γέιλ[42] μετά τις εξελίξεις που προέκυψαν μετά το 1948, αλλά κυρίως μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, παρουσίασε και ανέλυσε τις οχτώ φάσεις της γενοκτονίας ως εξής: 

1.Ομαδοποίηση. 2. Στιγματισμός ή Συμβολισμός. 3. Απανθρωποποίηση ή Θηριοποίηση. 4. Οργάνωση. 5. Πόλωση. 6.Προετοιμασία 7. Εξολόθρευση. 8. Απόσειση ευθυνών ή άρνηση ενοχής.

1.Ομαδοποίηση.
Η ομαδοποίηση των Ελλήνων είχε ενταθεί από τα μέσα του 19ου αιώνα- είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα- όταν το οθωμανικό κράτος είχε ομαδοποιήσει τους μη μουσουλμάνους, οι οποίοι είχαν διαφορετική αντιμετώπιση. Ταυτόχρονα η υποομάδα Έλληνες είχε ομαδοποιηθεί και αυτή, μετά τις ενέργειες ενάντια σε άλλες μη μουσουλμανικές ομάδες (π.χ Αρμένιοι). Με την επικράτηση του κεμαλισμού de jure μετά το 1919 και de facto λίγο πριν τη Συνθήκη της Λωζάννης οι Έλληνες ομαδοποιούνται περαιτέρω αφού οι ρατσιστικές θέσεις του νέου καθεστώτος κάνουν λόγο για ένα έθνος και μία γλώσσα. Οι κεμαλικοί κηρύττουν το τουρκικό έθνος σε διωγμό και ξεσηκώνει τον λαό στον αγώνα για την υπεράσπιση της πατρίδας, όποιος δε συμμορφώνεται θεωρείται εχθρός[43].

2. Στιγματισμός ή Συμβολισμός
Στο οθωμανικό κράτος και στην περίοδο των Νεότουρκων, οι οποίοι έμειναν μόνο στις διακηρύξεις, ο αλλόθρησκος αποτελούσε μία μεγάλη διαφορετική πραγματικότητα. Ο στιγματισμός είναι αποτέλεσμα επιβολής διοικητικών και άλλων μέτρων κατά των Ελλήνων αφού τους απαγορεύεται η άσκηση πολλών επαγγελμάτων και οδηγούνται στον οικονομικό αφανισμό. Όσοι αντέχουν ακόμη οδηγούνται στα τάγματα εργασίας και εκεί εξοντώνεται.

3. Απανθρωποποίηση ή Θηριοποίηση.

Ο άθεος δεν είχε ανθρώπινη υπόσταση, ενώ ο χριστιανός, ο άπιστος, ο γκιαούρης σήμαινε και την απανθρωποίησή του. Η προπαγάνδα του κεμαλικού καθεστώτος αναφερόταν σε χριστιανούς οι οποίοι είναι πανούργα άτομα, απάνθρωπα όντα, με εμπορικό δαιμόνιο που εκμεταλλεύονται τον αθώο Τούρκο και ληστεύουν την εθνική περιουσία, η οποία πολλές φορές μεταφέρεται εκτός κράτους. Ο κεμαλισμός θεωρεί τους Έλληνες ξένο και επικίνδυνο στοιχείο, τόσο για τη φυσική συνέχεια του κράτους, όσο και για το οικονομικό του μέλλον. Η γενοκτονία ήταν πολλές φορές και πλιάτσικο των ελληνικών περιουσιών, αφού η αστική μουσουλμανική –τουρκική τάξη στον Πόντο άρχισε να γεννιέται μετά τη γενοκτονία των Aρμενίων και Eλλήνων.
4. Οργάνωση.
Οι Νεότουρκοι αποφασίζουν για τη δημιουργία ενός εθνικού κράτους, αυτή η προσπάθεια εντείνεται με τους κεμαλικούς, οι οποίοι προπαγανδίζουν την ομογενοποίηση του κράτους. Οι δύο αυτές κυρίαρχες πολιτικά και στρατιωτικά ομάδες στο οθωμανικό κράτος δημιουργούν μονάδες κρούσης, παραστρατιωτικά σώματα, σχέδια εξουδετέρωσης των Ελλήνων.

5. Πόλωση.

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, η παρουσία του ελληνικού στρατού στη «Σμύρνη των απίστων» («γκιαούρ Ιζμίρ») όπως την ονόμαζαν, δίνουν τη δυνατότητα σε δυνάμεις κρατικές και παρακρατικές να δημιουργήσουν το κατάλληλο πλαίσιο για την εξόντωση των Ελλήνων. Για παράδειγμα, όπως αναφέραμε, με την αιτιολογία του εξοπλισμού των Eλλήνων με όπλα από τους Pώσους εκτοπίστηκαν όλοι οι Έλληνες. Έτσι η κατάσταση στις πόλεις και στα χωριά δυναμιτίζεται και αρχίζουν οι πρώτες ενέργειες για τη δίωξη των Ελλήνων.

6.Προετοιμασία

Το οθωμανικό, νεοτουρκικό και κεμαλικό καθεστώς γκετοποιεί τους Έλληνες, επιστρατεύοντάς τους, χρησιμοποιώντας τους σε καταναγκαστικά έργα μετά από ατέλειωτες και εξοντωτικές πορείες, επιβάλλοντάς τους εξοντωτικές πληρωμές ποσών και εξορίζοντάς τους. Η γκετοποίηση των Ελλήνων από το καθεστώς έγινε με μεθοδικότητα, οργάνωση, και αποτελεσματικότητα.

7. Εξολόθρευση.

Τις αρπαγές των περιουσιών ακολουθούν οι δολοφονίες των Ελλήνων με ποικίλους τρόπους. Γράφει χαρακτηριστικά η Τατιάνη Γκρίτση –Μιλλέξ στο έργο της για την Τρίπολη του Πόντου το οποίο λόγω σκοπιμοτήτων της ελληνοτουρκικής προσέγγισης παρότι ήταν να κυκλοφορήσει στη δεκαετία του 1960, κυκλοφόρησε μετά το 1974, σημειώνει τα εξής: «…Eίκοσι πέντε μέρες κράτησε το μαρτύριο της διαδρομής των Tριπολιτών προς το λευκό θάνατο. Στις 9 Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε επίσημα στους εκτοπισμένους ότι ορίστηκε ως τόπος οριστικής διαμονής τους το αρμενικό χωριό Mπίρκ, που ήταν έρημο, γιατί οι 500 οικογένειές του σφαγιάστηκαν ένα χρόνο νωρίτερα…Tο κλίμα του χωριού δε μας φάνηκε καλό, γιατί το νερό ήτανε γλυφό κι άνοστο και δεν μπορούσαν να το πιούν ούτε και οι άρρωστοι με τα καμένα χείλια του πυρετού τους. Δίχως νερά, μέσα σ' αυτή την διαρκή ακαθαρσία, όλοι είμαστε γιομάτοι ψείρα, κι αυτοί οι προεστοί και οι πιο καθαροί από μας, δεν μπορούσανε να εξαλείψουνε τη φοβερή τούτη πληγή. Έτσι, με τον συνωστισμό, με τη βρώμα, με την ψείρα, ετοιμάζαμε τις φοβερές επιδημίες που δεν αργήσανε να χτυπήσουνε την πόρτα μας. Πρώτη η δυσεντερία, έπειτα ο τύφος, στο τέλος η πανούκλα. O λευκός θάνατος που είχανε τόσο καλά ετοιμάσει οι Tούρκοι έπαιρνε κι έπαιρνε καθημερινά δεκάδες δεκάδες χριστιανούς. Tρεις μήνες είχανε περάσει από την μαύρη ώρα που μπήκαμε στο Πίρκ, έμπαινε ο Mάρτης μήνας κι από τις 13 χιλιάδες που είχαμε ξεκινήσει, δεν μένανε πια παρά 800, αδύναμοι κι ανίκανοι για κάθε δουλειά…..»[44].

8. Απόσειση ευθυνών ή άρνηση ενοχής.

Η Τουρκία αρνείται τη γενοκτονία και οποιαδήποτε ανάμειξη στο μαζικό έγκλημα. Προσπαθεί να αποκρύψει το έγκλημα, κατηγορεί τους Έλληνες για τις δολοφονίες αφού συνεργάστηκαν με ξένες δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και μετά. Γι' αυτό κατέφυγε στη γνωστή της μέθοδο της πλαστογράφησης των ιστορικών, εθνολογικών και πολιτικών γεγονότων. Kαρπός αυτής της προσπάθειας ήταν η έκδοση του βιβλίου «Pontus Meselesi» του Yilmaz Kurt[45], (1922) το οποίο επανεκδόθηκε το 1995, κυρίως για εσωτερική κατανάλωση, επειδή το κύρος των ντοκουμέντων είναι επιλήψιμο.
Παράλληλα το κεμαλικό καθεστώς δημιουργεί συνθήκες για να εξαφανίσει κάθε πειστήριο, με τη συνεργασία ξένων δυνάμεων. Αυτές που διέκοψαν το έργο της «Aνακριτικής Eπιτροπής Aνατολής», για τις σφαγές των Ελλήνων και Αρμενίων και παροχή κάθε επιβαρυντικού στοιχείου[46].
Ο Stantion ισχυρίζεται ότι βάσει των αναφορών του ΟΗΕ και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων η γενοκτονία μπορεί να προληφθεί μέχρι την τέταρτη φάση. Ο Stantion έθεσε και το ζήτημα όχι μόνο το ποιος εκτελεί αλλά ποιος το οργανώνει με έμφαση στο εάν τα άτομα που συμμετέχουν στη τέλεση της γενοκτονίας κατευθύνονται ή έχουν σχέση με κρατικούς λειτουργούς, χωρίς αυτοί να πάρουν δημόσια θέση, το γεγονός αποτελεί γενοκτονία. Η κατηγορία προεκτείνεται εάν στην τέλεση της γενοκτονίας αναμειγνύονται παραστρατιωτικά σώματα που σχετίζονται με το κράτος.

Στην προετοιμασία της γενοκτονίας τα θύματα ξεχωρίζονται από τη μάζα, προετοιμάζονται μυστικές καταστάσεις, σημαδεύονται και στοχοποιούνται τα υποψήφια θύματα. Δημεύονται οι περιουσίες, περιορίζονται οι κινήσεις με τη δημιουργία αποκλεισμένων χώρων (γκέτο), δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης, επιβολή κατ΄ οίκον περιορισμού, κ.ά. Είναι το στάδιο που πρέπει να παρέμβουν ξένες δυνάμεις προς αποφυγήν εκτρόπων ή να οργανωθεί αυτοάμυνα και εάν ο ΟΗΕ και τρίτες δυνάμεις δεν μπορούν να προλάβουν τη γενοκτονία τότε ξεκινά η έβδομα φάση της γενοκτονίας.
Εκεί χρησιμοποιούνται κρατικές και παρακρατικές δυνάμεις, άλλες ομάδες που θα στηρίξουν τη γενοκτονία, ενώ η τελευταία φάση έχει ενδιαφέρον για την τελική κατάληξη ανάδειξης της γενοκτονίας αφού ο θύτης, δημιουργεί μαζικούς τάφους, αποκρύπτουν στοιχεία και τρομοκρατούν τους μάρτυρες, διαψεύδουν ότι διαπράχθηκε οποιοδήποτε έγκλημα, παρεμποδίζουν κάθε σχετική έρευνα μέχρι την τελική εξαφάνιση των στοιχείων (βίαιες και πολιτικές κινήσεις) οι εκτελεστές και ο ιθύνον νους παραμένουν ατιμώρητοι, δηλώνουν αδυναμία εύρεσης των ενόχων και σύλληψής τους και υποδεικνύουν τα θύματα ως βασικούς υπαίτιους της γενοκτονίας.

5. Η γενοκτονία και η τιμωρία των εγκληματιών

Τα στρατιωτικά δικαστήρια της Νυρεμβέργης[47] και του Τόκιο ήταν προσωρινές διευθετήσεις και η ανθρωπότητα χρειαζόταν ένα μόνιμο ΔΠΔ για να δικάζει και να τιμωρά όσους διαπράττουν γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, περιλαμβανομένων και εκείνων που παρόλο που δεν διέπραξαν οι ίδιοι τέτοια εγκλήματα, ήσαν οι ηθικοί αυτουργοί τους. Προς αυτή την κατεύθυνση, ένας αριθμός διεθνών Συνθηκών ενδυνάμωσαν το δίκαιο που αφορούσε «εγκλήματα ενάντια στην ειρήνη και την ασφάλεια της ανθρωπότητας». Τέτοια είναι η Συνθήκη Ενάντια στα Βασανιστήρια και Άλλων Μορφών Σκληρής, Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης» του 1984 η οποία, όπως και άλλες Συνθήκες, προέβλεπαν ότι τα δικαστήρια μια χώρας που υπέγραψε την Συνθήκη θα δίκαζαν άτομα ύποπτα για την διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων. Η δυσκολία, είναι ότι συχνά αυτοί που διαπράττουν τέτοια έγκλημα είναι σε θέση να αποφύγουν την Δικαιοσύνη. Στην δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης συνέβαλε κατά πολύ το Άρθρο VII της Συνθήκης για την Γενοκτονία του 1948 που προνοούσε την δημιουργία τέτοιου δικαστηρίου.

Τα γεγονότα στην πρώην Γιουγκοσλαβία και στην Ρουάντα στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οδήγησαν στα προσωρινά Διεθνή Δικαστήρια για Εγκλήματα Πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία και στην Ρουάντα αντίστοιχα. Το 1994 η Διεθνής Επιτροπή για το Δίκαιο προετοίμασε ένα προσχέδιο για ένα ποινικό κώδικα για Εγκλήματα Ενάντια στην Ειρήνη και στην Ασφάλεια της Ανθρωπότητας. Τον επόμενο χρόνο η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ διόρισε μια Επιτροπή για να προετοιμάσει το κείμενο μιας Συνθήκης για την δημιουργία ενός ΔΠΔ. Η Συνθήκη της Ρώμης για το ΔΠΔ υπογράφτηκε το 1998 και τέθηκε σε ισχύ την 1η του Ιούλη το 2002. Μέχρι τις 3 του Μάη 2004, συνολικά 94 χώρες είχαν επικυρώσει την Συνθήκη της Ρώμης. Μεταξύ αυτών που δεν την έχουν επικυρώσει είναι η Τουρκία, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ρωσία και το Πακιστάν. Τα γεγονός ότι αρκετές χώρες, περιλαμβανομένων και μερικών μεγάλων χωρών, δεν έχουν επικυρώσει την Συνθήκη της Ρώμης, περιορίζει κατά κάποιον τρόπο την αποτελεσματικότητα του ΔΠΔ να πετύχει την αποστολή του.

Δύο βασικές αδυναμίες του ΔΠΔ είναι ότι δεν μπορεί να δικάσει υποθέσεις για εγκλήματα που διεπράχθησαν πριν την 1η του Ιούλη 2002 και η δικαιοδοσία του είναι συμπληρωματική εκείνης των δικαστηρίων των χωρών που έχουν επικυρώσει την Συνθήκη της Ρώμης.

Η Τουρκία υπέγραψε την απόφαση για τη γενοκτονία την 31η Ιουλίου 1950 και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της Κυβέρνησης την 19η Μαρτίου 1954, αποδεχόμενη εξ΄ ολοκλήρου τον ορισμό της γενοκτονίας, σε αντίθεση με τις χώρες που είχαν αποικίες όπως αναφέραμε. Ωστόσο η Τουρκία ενέταξε το αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα 50 και πλέον χρόνια μετά το Φεβρουάριο του 2005.
6. Μετά τη γενοκτονία και η ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης
Σ΄ όλο το διάστημα μετά το 1922-1923, το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου ενταφιάσθηκε όπως άλλωστε και συνολικά το ζήτημα των Ελλήνων της Ανατολής, με την υπογραφή του ελληνοτουρκικού συμφώνου του 1930[48]. Ταυτόχρονα οι Πόντιοι ήταν μία μεγάλη, συμπαγής λόγω παραδόσεων κοινωνική ομάδα όπου ο κάθε κρατικός -πολιτικός -κομματικός σχηματισμός μπορούσε να υλοποιήσει θέματα πελατειακής πολιτικής και στην ελλαδική κοινωνική δομή τις περισσότερες φορές οι Πόντιοι ταυτιζόταν με το χορό και το τραγούδι. Στις χειρότερες μάλιστα εκφράσεις του, οι Πόντιοι ταυτιζόταν με τα «ανέκδοτα».

Η σύναψη του ελληνοτουρκικού συμφώνου το 1930 αποτέλεσε τόσο την οριστική διακοπή των προσδοκιών που καλλιεργούνταν για επιστροφή, όσο και την απώλεια των περιουσιών. Ωστόσο, η πιο σημαντική επίπτωση της συμφωνίας Βενιζέλου- Κεμάλ- Ινονού, ήταν η εκδίωξη της μνήμης από το προσκήνιο. Οι Πόντιοι αποτελούσαν πλέον μία φολκλορική επίδειξη όπου κυριαρχούσαν ο χορός και το τραγούδι. Λίγο αργότερα προστέθηκε και η σύναξη της ελλαδικής πολιτικής τάξης στην Παναγία Σουμελά, στο όρος Βέρμιο και η πελατειακή αντιμετώπιση του εκλογικού σώματος των Ποντίων. Στο διάστημα αυτό και μέχρι το 1952, το Ποντιακό ζήτημα παρέμεινε άγνωστο στο ελλαδικό χώρο, την ίδια ώρα που χιλιάδες Πόντιοι –μουσουλμάνοι- που έμειναν πίσω αντιμετώπιζαν ένα αντιδημοκρατικό και φασιστικό καθεστώς, ενώ παράλληλα οι Πόντιοι της ΕΣΣΔ βίωναν μία νέα γενοκτονία. Έτσι, έμειναν να θυμίζουν το Ποντιακό μόνο οι παρουσίες των Ιασονίδη, Πασσαλίδη, Κτενίδη, του Επισκόπου Τραπεζούντας και μετέπειτα πάσης Ελλάδας Χρύσανθου[49] και άλλων. Στο κλείσιμο αυτής της περιόδου και με τη λήξη του εμφυλίου πολέμου πολλοί Πόντιοι θα αναγκασθούν σε νέα προσφυγιά. Στην Σοβιετική Ένωση, θα συναντήσουν τους συμπατριώτες τους, οι οποίοι είχαν βρει εκεί καταφύγιο μετά τη διάπραξη του μαζικού εγκλήματος από τους Νεότουρκους και τους κεμαλικούς. Πολλοί από αυτούς είχαν να διηγηθούν νέους διωγμούς και εξορίες στην σταλινική περίοδο.

Με την κοινή ένταξη της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, το Ποντιακό αποτέλεσε μέρος του ευρύτερου αποσιωπημένου εθνικού ζητήματος· στην Κύπρο, στην Πόλη, στην Ίμβρο, την Τένεδο, στη Βόρειο Ήπειρο, στον εξωελλαδικό ελληνισμό. Η περίοδος της εθνικοφροσύνης, της λήθης, αποτελεί μία χρονική φάση, κατά την οποία σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες εθνικές αποδιαρθρώσεις -Κωνσταντινούπολη με το διωγμό του 1955 και του 1964, Κύπρος με τις συμφωνίες Ζυρίχης –Λονδίνου[50], κατάρρευση των ιστορικών κοινοτήτων του εξωελλαδικού ελληνισμού (Ρουμανία, Αίγυπτος), μετατροπή ενός θέματος δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Β. Ήπειρος) σε εσωτερικό ζήτημα της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης, αδιαφορία και ολιγωρία για ένα ζωντανό κομμάτι του Ελληνισμού, τους Πόντιους. Σημαντικότατες αναλαμπές υπήρξαν οι δημοσιεύσεις του Ενεπεκίδη, του Λαμψίδη, του Ψαθά και της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, όπως και η έλευση των πρώτων Ποντίων από την ΕΣΣΔ που έφερναν την ιστορία στο προσκήνιο- περισσότεροι θα έλθουν στη δεκαετία του 1970-[51] και ορισμένες κινηματογραφικές ταινίες[52], η οποίες παρά τις ελλείψεις ανέδειξαν άγνωστες στο ευρύ κοινό, πτυχές του Ποντιακού· τους κρυπτοχριστιανούς- Ελληνόφωνους που ζούσαν στην Τουρκία, την προσφυγιά, τη γενοκτονία.

Η χούντα συνέχισε την ίδια πολιτική για το ζήτημα. Οι Πόντιοι μπορούσαν να χορεύουν και να τραγουδούν, όχι όμως και να διεκδικούν και κυρίως να μην αναδεικνύουν τις πολλές πτυχές της τραγικής ιστορικής τους πορείας που έβαζε σε κίνδυνο την ελληνοτουρκική συνεργασία. Η αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα και η αρχή της δεκαετίας του 1980, ανοίγει ένα νέο κύκλο στο Ποντιακό ζήτημα, αφού οι Πόντιοι, παιδιά των προσφύγων του 1922-1923 έδωσαν μία νέα πνοή με το διεκδικητικό πλαίσιο που τέθηκε στο Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο[53]. Έτσι, μέχρι τα μέσα τις δεκαετίας του 1980 όταν μεμονωμένοι ποντιακοί σύλλογοι και Πόντιοι της δεύτερης προσφυγικής γενιάς, ανέδειξαν το ζήτημα της γενοκτονίας, [54] αυτό παρέμεινε ως ένα άγνωστο πολιτικό θέμα με σαφείς προεκτάσεις στις διμερείς σχέσεις τόσο με την Τουρκία, όσο και με άλλα κράτη και υπερεθνικούς οργανισμούς. Η ενασχόληση με το Ποντιακό εντείνεται στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν η έλευση των Ποντίων από την ΕΣΣΔ, δημιούργησε μία πίεση στον ελλαδικό χώρο και στο οργανωμένο Ποντιακό κίνημα, με αποτέλεσμα να τεθεί το αίτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας.

Τελικώς, μετά από μία προσπάθεια που κράτησε σχεδόν 10 χρόνια, στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο» [55], ημέρα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα η ελληνική πολιτεία τη δέσμευση για ζητήματα μεταξύ των άλλων, όπως η αποκατάσταση των Ποντίων προσφύγων με την προώθηση της ιδέας για δημιουργία νέας πόλης στη Θράκη [56], η αποκατάσταση των Ποντίων της πρώην ΕΣΣΔ[57], η προστασία των ελληνόφωνων στον Πόντο[58], η εισαγωγή της ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης[59] και η διεθνοποίηση της γενοκτονίας[60].

Από την πλευρά της η πολιτεία από το 1994 δεν προώθησε το ζήτημα, αντιθέτως με μία σειρά ενεργειών δυστυχώς υπονόμευσε το θέμα της γενοκτονίας. Έτσι η υπόθεση της διεθνοποίηση της γενοκτονίας αποτέλεσε μία υπόθεση μη κυβερνητικών οργανώσεων [61] και των ίδιων των Ποντίων. Έτσι μέχρι σήμερα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έχει αναγνωρίσει η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, και οι εξής πολιτείες και δήμοι των ΗΠΑ:

- George E. Pataki Κυβερνήτης , Βουλή και Γερουσία της Νέας Υόρκης. Μάιος 2002 και Μάιος 2005.
-James E. McGreevey Κυβερνήτης , και Βουλή Νέας Υερσέης. Σεπτέμβριος 2002.
-Edward G. Rendell Κυβερνήτης Πενσυλβάνιας , Μάιος 2004
-Alex A. Knopp Δήμαρχος της Πόλης του Norwalk Κονέκτικατ, Μάιος 2004.
-Janet Weir Creighton Δήμαρχος της Πόλης Canton Οχάιο, Μάιος 2004
-Jane L. Campbell Δήμαρχος της Πόλης Cleveland Οχάιο, Μάιος 2005
- Δήμαρχος της Πόλης Κολούμπια Νότιας Καρολίνας Μάιος 2005
- Charlie Crist. Κυβερνήτης της Florida, Μάιος 2005.
-Κυβερνήτης του Illinois, Μάιος 2005.
-Mitt Romney Κυβερνήτης Μασσαχουσέτης Μάιος 2006.
Ψηφίσματα:
-Γερουσία της Νέας Υερσέης (Πρόταση των γερουσιαστών Μ. Palaia Τ. Corodemus and T. Smith). Υπογραφές των προέδρων της Συγκλήτου John Bennett και Richard J. Codey και του εκπροσώπου της Γενικής Συνέλευσης J. Suris. Σεπτέμβριος 2002.
-Βουλή και Γερουσία Κολούμπια Νότιας Καρολίνας Ιανουάριος 2003
-Δημοτικό συμβούλιο της Πόλης Cleveland Οχάιο. Πρόεδρος του Δ.Σ Frank G. Jackson.Μάιος 2003.
-Γερουσία της Πενσυλβάνιας (απόφαση 1988), Πρόταση του γερουσιαστή Robert J. Thompson. Υπογραφή του γραμματέα της Γερουσίας Mark R. Corrigan. Μάιος 2004
-Πολιτεία της Φλόριδα (απόφαση Νο 9161) (Πρόταση του Βουλευτή Μ. Bilirakis. Υπογραφή των εκπροσώπων της πολιτείας Allan G. Bense και Clerk John B. Phelps.
-Πολιτεία της Φλόριδα (απόφαση Νο. 2742) . Πρόταση του Βουλευτή Μ. Haridopolos. Υπογραφή του προέδρου Tom Lee και του γραμματέα Faye W. Blanton.
-Γενικός Εισαγγελέας της Πολιτείας της Φλόριδας.
-Πολιτεία της Νέας Υόρκης (απόφαση Νο 1883). Πρόταση του Γερουσιαστή Μ. Onorato. Υπογραφή του γραμματέα Steven M. Boggess.
Επίσης την 18η Μαίου 2006 η Carolyn Maloney μίλησε στη Ομοσπονδιακή Βουλή για το ζήτημα.
Στον Καναδά υπάρχει επιστολή αναγνώρισης από τον πρωθυπουργό του Καναδά Ζ. Κρετιέν (2001) και σχετικό ψήφισμα έχει καταθέσει το μέλος της Γερουσίας του Οντάριο Michael Parue (Μάιος 2002).

Για το ζήτημα έχει εκφραστεί θετικά η πρεσβεία της Αρμενίας στην Αθήνα[62], ενώ την υπόθεση έχει απασχολήσει το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ, και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη μετά από παρεμβάσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων[63]. Επίσης την 6η Μαΐου 2006 η ελληνίδα βουλευτής της πολιτείας Βικτόρια της Αυστραλίας Τζένη Μικάκου έθεσε το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας στο κοινοβούλιο[64], την 1η Ιουνίου 2006 ο βουλευτής του σουηδικού κοινοβουλίου Τάσος Σταφιλίδης ζήτησε από το Σουηδό Υπουργό των Εξωτερικών την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου[65], την 20η Ιουνίου 2006 ο Βρετανός βουλευτής Steve Pound[66] έθεσε το ζήτημα στο κοινοβούλιο της χώρας του[67], ενώ αίτημα για την αναγνώριση στο Σουηδικό κοινοβούλιο έθεσε ο βουλευτής Hans Linde (13 Οκτωβρίου 2006)[68].

Το Ποντιακό τέθηκε στην Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (5 Σεπτεμβρίου 2006), με την κατάθεση της έκθεσης του Ολλανδού ευρωβουλευτή Camiel Eurlings, η οποία ανέφερε τις παρατηρήσεις της για την πρόοδο της Τουρκίας, στην πορεία για την Ευρωπαϊκή της ένταξη. Η έκθεση είχε τρία σημεία τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία τόσο για τον Ελληνισμό, όσο και για τις μειονότητες στην Τουρκία οι οποίες για πολλά χρόνια καταπιέζονται και διώκονται.
Το πρώτο σημείο αφορά την Κύπρο, και για την οποία η Τουρκία υποχρεώνεται να την αναγνωρίσει, αλλά και να αποσύρει τα κατοχικά της στρατεύματα, το δεύτερο σχετίζεται με το σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων (Έλληνες, Αρμένιοι, Κούρδοι) καθώς και με το άνοιγμα των θεολογικών σχολών, άμεσα συνδεδεμένες με τις πρώτες δύο μειονότητες, ενώ η έκθεση ζητά να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα των γυναικών στην Τουρκία. Το τρίτο σημείο, αφορά τη γενοκτονία των Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων του Πόντου[69].

Την 27η Σεπτεμβρίου 2006 η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ψήφισε την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων που συνέταξε ο Ολλανδός Ευρωβουλευτής κ. Camiel Eurlings. Στην ψηφοφορία της έκθεσης πήραν μέρος 700 Ευρωβουλευτές, ψηφίζοντας 329 υπέρ και 301 κατά, για τα όσα τραγικά έγιναν την περίοδο 1914-1923 από τις νεοτουρκικές και κεμαλικές αρχές εκείνης της περιόδου, σε βάρος και του Ποντιακού Ελληνισμού.
Στο άρθρο 56, επισημάνθηκε, η ανάγκη η Τουρκία να συμβιβαστεί με το ιστορικό της παρελθόν, να διευκολυνθεί το δίκτυο ερευνητών και ακαδημαϊκών, για να έχουν πρόσβαση στα ιστορικά αρχεία της Τουρκίας, καθώς και να ερευνήσουν σχετικά με τις γενοκτονίες που έγιναν την περίοδο 1914-1923, σε βάρος των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου και των Ασσυρίων[70].

6. Αντί επιλόγου

Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και ιδιαίτερα η διεθνοποίησή της αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα το οποίο, παρά τα χαμένα χρόνια και την πολιτική και κρατική ολιγωρία αδιαφορία και απροθυμία κυριαρχεί ως αίτημα των Ποντίων παγκοσμίως. Ωστόσο η απουσία η ελληνικής πολιτείας γεννά θλίψη και όχι αισιοδοξία.

Το γεγονός ότι πλην της Κύπρου, δεν υπάρχει άλλη κρατική οντότητα που να έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία και το γεγονός ότι στις ελληνοτουρκικές συνομιλίες και σ΄ αυτές μεταξύ της Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης το θέμα απουσιάζει, αποδεικνύει την παραπάνω επισήμανση. Τα χαμένα χρόνια- στην πολιτική ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος- και την ολιγωρία κυβερνώντων, κομμάτων και πολιτείας που δεν επέτρεψαν να τεθεί το ζήτημα διεθνώς είναι μία σκληρή πραγματικότητα. Μπροστά στην εχθρική κατάσταση, γιατί η σημερινή κατάσταση της μίας κρατικής αναγνώρισης αυτό αποδεικνύει και ενώ εάν ήταν φυσιολογικά τα πράγματα θα έπρεπε σήμερα να έχουμε 10-12 κρατικές αναγνωρίσεις, μία για κάθε έτος από το1994, την υπόθεση την ανέλαβε ο απόδημος Ελληνισμός. Πόντιοι και μη.

Η ανάδειξη και διεθνοποίηση της γενοκτονίας, η οποία υπερβαίνει τον Ποντιακό Ελληνισμό και αφορά όλους τους Έλληνες θα πρέπει αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο της εθνικής εξωτερικής πολιτικής που σέβεται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη της. Ταυτόχρονα, η αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί και ένα σπουδαίο βήμα του τουρκικού λαού προς την απελευθέρωση, βήμα που δείχνει και τις βάσεις μίας πραγματικής φιλίας και σχέσης βασισμένης στην ειλικρίνεια και στο σεβασμό. Το Ποντιακό ζήτημα δεν είναι ένα θέμα της ιστορίας ή των μουσείων. Είναι ένα ζωντανό ζήτημα με εθνικές και διεθνείς διαστάσεις, το οποίο οι εξελίξεις στην Ευρώπη και διεθνώς το καθιστούν επίκαιρο ως θέμα δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ελευθερίας, αξιοπρέπειας, πραγματικής φιλίας και συνεργασίας.



Σημειώσεις