Απόσπασμα της ομιλίας στην εκδήλωση “Μνήμη Άλωσης ή Άλωση Μνήμης;” που οργάνωσε η Μικρασιατική Στέγη Κορίνθου.
Στο «Χρονικόν Μεγάλης Τραγωδίας» του Χρήστου Αγγελομάτη, ένα καταπληκτικό βιβλίο που αναφέρεται στην καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού, μία καταστροφή που ξεκίνησε το 1204, συνεχίστηκε το 1453 και κορυφώθηκε το 1922, καταγράφεται με μοναδικό τρόπο η εξαφάνιση, εκτός των άλλων και των λειψάνων του Γένους μας.
Γράφει συγκεκριμένα στην σελίδα 379 ο συγγραφέας: «Οι παλαιότεροι θα ενθυμούνται την δημοσιευθείσαν είδησιν εις τα αθηναϊκάς εφημερίδας, μίαν ημέρα του Φεβρουαρίου του 1924. Το προσεγγίσαν εις την Θεσσαλονίκην αγγλικόν πλοίον «Ζαν», μετέφερε 400 τόννους οστών Ελλήνων, από τα Μουδανιά της Μικράς Ασίας εις την Μασσαλίαν, προς βιομηχανοποίησιν. Οι εργάται του λιμένος Θεσσαλονίκης, πληροφορηθέντες το γεγονός, εμπόδισαν το πλοίον να αποπλεύσει, επενέβη όμως ο Άγγλος πρόξενος και επετράπη ο απόπλους» . Οι θύτες δηλαδή Τούρκοι πούλησαν τα οστά των προγόνων μας, οι Γάλλοι τα αγόρασαν, οι Άγγλοι διευκόλυναν και οι Γερμανοί Ναζί, αργότερα, μιμήθηκαν τους δασκάλους τους, Νεότουρκους και Κεμαλικούς.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, ο καρπός του σημαντικότερου αγαθού που κατέκτησε ο Έλληνας και η Ελληνίδα και γενικότερα ο άνθρωπος σχεδόν όλες τις φορές με αγώνες και θυσίες, η ελευθερία, είναι βγαλμένη από τα κόκκαλα, όπως γράφει ο Διονύσιος Σολωμός. Ο εθνικός μας ύμνος είναι αφιερωμένος στην ελευθερία. Αυτή που είναι βγαλμένη από τα οστά των υπερασπιστών της Πόλης, των επαναστατών του αγώνα του 1821, είναι βγαλμένη από τους ήρωές μας και τους αγίους μας, την αυθεντική ελληνική λαική παράδοση. Από την Κωνσταντινούπολη, μέχρι τον Πόντο, και τη Θράκη, το Μοριά, τη Ρούμελη και την Ήπειρο, μέχρι την Μακεδονία και την Κύπρο. Είναι το χρέος και το καθήκον μας που οφείλουμε, απέναντι στα οστά των προγόνων μας και τις μέλλουσες γενιές να κρατήσουμε την ελευθερία μας, όπως γράφει ένας από τους πιο ανιδοτελείς πρωταγωνιστές της νεώτερης ιστορίας μας, ο Δημήτριος Υψηλάντης: “Οι Έλληνες έχουν πληρώσει την ελευθερία τους πολύ ακριβά, για την παραδώσουν τόσο φτηνά στον πρώτο τυχόντα”.
Οι
διώξεις των Ελλήνων από την πρώην
Σοβιετική Ένωση και το σημερινό χρέος
μας.
Η επέτειος
εκδίωξης των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής
Ένωσης
Ο
Ελευθέριος Παυλίδης, πρόεδρος της
ελληνικής κοινότητας Οδησσού στις αρχές
του 20ου αιώνα, στο μεγάλης σημασίας
του βιβλίο για τον Ελληνισμό της Ρωσίας,
τονίζει στην εισαγωγή του ότι «κανενός
τμήματος του εν διασπορά Ελληνισμού η
ιστορία δεν συνδέεται τόσον στενά με
την καθόλου ιστορίαν του Ελληνικού
Έθνους, όσον στενά και αδιάσπαστα είναι
συνδεδεμένην με αυτήν η ιστορία του
Ελληνισμού της Ρωσίας. Και όχι μόνον με
την αρχαίαν ημών ιστορίαν συνδέεται η
ιστορία του Ελληνισμού της Ρωσίας, αλλά
και με την ιστορία της νεωτέρας Ελλάδος
συνδέεται στενώτατα, και αυτή δε η ιδεά
της συστηματικής οργανώσεως των ενεργειών
δια την ανεξαρτησίαν του Έθνους, ύστερα
από πολλών αιώνων δουλείαν, εγεννήθη
και εξεκολάφθη εις τα σπλάχνα του
Ελληνισμού της Ρωσίας».
H
παρουσία των Ελλήνων στο Bόρειο Eύξεινο
Πόντο, στις ρωσικές ακτές ανάγεται στα
μυθικά χρόνια και συνδέεται με τα ονόματα
του Προμηθέα, του Φρίξου, του Hρακλή, των
Aργοναυτών και άλλων ηρώων, γεγονός που
αποδεικνύει ότι η περιοχή ήταν γνωστή
στους ελληνικούς πληθυσμούς. Μία περιοχή
στην οποία εγκαταστάθηκαν ελληνικοί
πληθυσμοί οι οποίοι διαδραμάτισαν
πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέλιξη της
ελληνικής ιστορίας, και ειδικότερα
στην εθνική παλιγγενεσία του 1821.
Μετά
από δύσκολες περιόδους, τόσο στη Ρωσία,
τη Γεωργία, την Ουκρανία, την Αρμενία
και αργότερα στη Σοβιετική Ένωση, ο
Ελληνισμός αντιστάθηκε διατηρώντας
την ταυτότητά του. Ο χώρος αυτός για
πολλά χρόνια ήταν τόπος αναζήτησης
εργασίας αλλά και καταφύγιο για τους
διωκόμενους από τη Γενοκτονία των
Νεότουρκων και των Κεμαλικών, Ελλήνων.
Τα πρώτα χρόνια μετά το 1917, οι Έλληνες
που ζούσαν στη Σοβιετική Ένωση, πέρασαν
μια “άνοιξη”, αφού το νέο καθεστώς
επέτρεψε να ιδρυθούν σχολεία και να
αναδειχεθεί η εθνική ταυτότητα. Οι
Έλληνες οργάνωσαν πολιτιστικούς
συλλόγους, ενώσεις, τύπωσαν εφημερίδες,
περιοδικά και βιβλία, ενώ οι Έλληνες
που ήρθαν μετά τη Γενοκτονία, έδωσαν
και αυτοί με τη σειρά τους νέα ώθηση.
Γρήγορα όμως και ιδιαίτερα μετά την
άνοδο στην εξουσία του Στάλιν, εφαρμόστηκε
ένα μεγάλο πρόγραμμα εξόντωσης των
Ελλήνων, με το πρόσχημα της κίνησης
τους για δημιουργία ανεξάρτητου κράτους
στα πλαίσια της Σοβιετικής Ένωσης.
Οι
μαζικές διώξεις εντείνονται στα τέλη
του 1936 και κορυφώνονται το 1937 και 1938. Με
κριτήριο την εθνική ταυτότητα και με
πρόσχημα ενίοτε την κομματική αφοσίωση
εξαπολύονται εκκαθαρίσεις εναντίον
των Ελλήνων. Οι διωγμοί
για τους Έλληνες παίρνουν διαστάσεις
γενοκτονίας. Χιλιάδες Έλληνες εκτελούνται
με την κατηγορία του «εχθρού του λαού».
Ολόκληρη η ελληνική ηγεσία και η
πλειοψηφία των ενήλικων Ελλήνων συνελήφθη
και εξοντώθηκε. Μεγαλύτερη βιαιότητα
από το καθεστώς εντοπίζεται στη νότια
Ρωσία, ενώ πραγματοποιήθηκαν τέσσερα
διαδοχικά κύματα μαζικών διώξεων (
Οκτώβριος 1937, Φεβρουάριος και Ιούλιος
1938 και Φεβρουάριος του 1939). Ταυτόχρονα
απαγορεύεται η λειτουργία όλων των
ελληνικών ιδρυμάτων και θεσμών με πρώτες
τις σχολικές μονάδες. Πρέπει να σημειωθεί
ότι το 1937 εκδόθηκε διαταγή με την οποία
επιτρεπόταν η σύλληψη ως όμηρων των
συγγενών των κατηγορούμενων αλλά και
η σύλληψη παιδιών έως 12 ετών και την
καταδίκη τους ακόμα και με τις βαρύτερες
ποινές, με απώτερο σκοπό τη διευκόλυνση
της εξόντωσης των παιδιών των «εχθρών
του λαού». Τα παιδιά που συλλαμβάνονταν
αναγκάζονταν να αλλάξουν το όνομα τους
αρνούμενα τους κατάδικους γονείς τους.
Η γενοκτονία συνεχίστηκε με την εκτέλεση
χιλιάδων Ελλήνων ή με την εξορία τους
στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σιβηρίας.
Τον Αύγουστο του 1938 έκλεισαν
όλα τα ελληνικά σχολεία ενώ η διδασκαλία
άρχισε να γίνεται στη ρωσική γλώσσα και
κάποιες φορές και στη γλώσσα της
δημοκρατίας στην οποία ζούσαν. Η
προπαγανδιστική διδασκαλία εφαρμόζεται
κατά γράμμα ενώ η σύνθεση των μαθητών
είναι πολυεθνική με σκοπό τον «εκσοβιετισμό»
των νέων πολιτών. Αντίστοιχη κατάληξη
είχαν και οι εκκλησίες οι οποίες όσες
δεν κατεδαφίστηκαν μετατράπηκαν σε
κοινόβια, στάβλους, γυμναστήρια και
αποθήκες. Οι διώξεις έφτασαν σε τέτοιο
βαθμό ώστε κινδύνευσε ο πλήρης αφανισμός
του Ελληνισμού από τα εδάφη στα οποία
διέμενε επί 2.500 χρόνια.
Ένα νέο κύμα εκτοπίσεων των
ελλήνων άρχισε με την έναρξη του Β’
Παγκόσμιου Πολέμου αφού ολόκληροι λαοί
θεωρήθηκαν ύποπτοι για προδοσία. Όσοι
επέζησαν εκδιώχθηκαν προς την στις περιοχές του
Ουζμπεκιστάν, του Καζακστάν και στη
Νότια Σιβηρία. Οι Έλληνες των παραλίων
περιοχών εκτοπίστηκαν προς την ενδοχώρα,
και τις κατοικίες τους κατέλαβαν οι
γηγενείς πληθυσμοί των δημοκρατιών. Οι
Έλληνες που χάθηκαν αυτό το διάστημα
υπολογίζονται σε πάνω από 47.000.
Μ’
αυτό το πρόσχημα που μόλις στη δεκαετία
του 1950 αποκαλύφθηκε η πλαστότητά του,
έγινε προσπάθεια εξάλειψης της ελληνικής
εθνικής ταυτότητας και συγχώνευση της
γλώσσας των μειονοτήτων σε κοινή γλώσσα.
Χιλιάδες Έλληνες θα περάσουν από τα
γκούλαγκ, τα ειδικά στρατόπεδα
συγκέντρωσης, που δημιουργούνταν από
τους ίδιους τους εξόριστους σε δύσβατες,
απομακρυσμένες περιοχές, ειδικών και
δύσκολων κλιματολογικών συνθηκών.Μεγάλες
διώξεις θα υποστούν οι κάτοχοι ελλαδικού
διαβατηρίου, που θεωρήθηκαν συνεργάτες
ξένης χώρας στο σχέδιο διάλυσης της
Σοβιετικής Ένωσης, παρά το γεγονός ότι
οι Έλληνες στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου
Πολέμου θα θυσιαστούν αντιστεκόμενοι
στο Ναζισμό. Ο αεροπόρος Κοκκινάκης οι
97 νεκροί του χωριού Κούμα, κοντά στο
Σοχούμι, είναι ορισμένα παραδείγματα.
Μόνο
μετά το θάνατο του Στάλιν και την άνοδο
στη θέση του γενικού γραμματέα του Ν.
Χρουστσόφ αναγνωρίστηκαν ένας μεγάλος
αριθμός δολοφονιών και αποκαταστάθηκαν
οι Έλληνες που είχαν σπιλωθεί με τις
κατηγορίες των προδοτών.
Όλη
αυτή την περίοδο και μέχρι το 1985 η έλευση
των Ελλήνων από την Σοβιετική Ένωση
στην Ελλάδα ήταν πολύ δύσκολη έως
αδύνατη, μια και ψυχροπολεμικοί λόγοι
δεν επέτρεπαν καμιά επικοινωνία, αλλά
και λόγω ότι το ίδιο το ελλαδικό κράτος
αρνούνταν την ύπαρξη αυτού του Ελληνισμού.
Αμέσως
όμως μετά την ανάληψη της εξουσίας από
τον Μιχαήλ Γκορμπατσώφ το 1985 και την
υιοθέτηση της πολιτικής της περεστρόικα
και της γκλάσνοστ έγιναν κινήσεις
φιλελευθεροποίησης που επέτρεψαν τους
Έλληνες, ενώ με τη διάλυση της πρώην
ΕΣΣΔ η πλειοψηφία τους ήρθε στην Ελλάδα.
Οι
Έλληνες της Ρωσίας και της Σοβιετικής
Ένωσης οι οποίοι κατόρθωσαν και διατήρησαν
την ταυτότητά τους παρά τις δυσκολίες,
αποδεικνύουν ότι μπορούν να επιβιώσουν.
Όχι μόνο ως μέρος μίας ζωντανής
πολιτισμικής κοινότητας, αλλά ως ολότητα
του ελληνικού λαού, με παρουσία και
δραστηριότητα για την ανάδειξη του
ζητήματος των διώξεων στην
πρώην Σοβιετική Ένωση. Το οφείλουν στους
προγόνους τους, θύματα της Γενοκτονίας
στο Οθωμανικό κράτος και το Κεμαλικό
καθεστώς, το οφείλουν στα θύματα των
διώξεων στην πρώην Σοβιετική Ένωση.
Θεοφάνης Μαλκίδης Οι Πρόσκοποι της Μικράς Ασίας και η δολοφονία τους στο Αιδίνιο, την Κάτω Παναγιά και τα Σώκια
Η Γενοκτονία των Ελλήνων αποτελεί μία από πιο τις θλιβερές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας. Μία περίοδος από τις πιο τραγικές για τον ανθρώπινο βίο, όπου η ζωή έχασε κάθε αξία και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι απώλεσαν ότι πιο πολυτιμότερο είχαν.
Υπάρχουν πολλές παραμέτρους και συνιστώσες της Γενοκτονίας, οι οποίες όχι μόνο είναι άγνωστες, αλλά και για πολλά χρόνια αποσιωπήθηκαν, έμειναν στο περιθώριο. Όπως η μαζική σφαγή των προσκόπων , των νέων ανθρώπων στο Αιδίνιο, στα Σώκια στην Κάτω Παναγιά.
Ο ιδρυτής του προσκοπισμού Μπέιντεν Πάουελ είχε πει σχετικά τα εξής : «Η θυσία των Ελλήνων Προσκόπων του Αϊδινίου αποτελεί μοναδικό παράδειγμα στον Προσκοπισμό όλου του κόσμου. Οι ηρωικοί Πρόσκοποι επισφράγισαν με το αίμα τους τα ιδανικά της αγάπης των για την πατρίδα και για την ελευθερία».
Στο Αιδίνιο, τακτικός στρατός και άτακτοι (τσέτες) δολοφόνησαν δύο χιλιάδες Έλληνες της πόλης, αφήνοντας πίσω τους την ολοκληρωτική καταστροφή. Δολοφονίες, λεηλασίες, βιασμοί, καταστροφή κάθε ελληνικής πολιτισμικής παρουσίας. Μέθοδος την οποία επέλεξαν να ακολουθήσουν ως πρόγραμμα μαζικής εξαφάνισης ανθρώπων λίγα χρόνια αργότερα οι Ναζί, στους απογόνους των διασωθέντων Ελλήνων. Από το Δίστομο και τα Καλάβρυτα, μέχρι τα Κερδύλια, τους Πύργους και το Μεσόβουνο.
Ανάμεσα στους χιλιάδες Έλληνες που δολοφονήθηκαν τον Ιούνιο του 1919, δολοφονήθηκαν και πρόσκοποι, οι οποίοι συντέλεσαν οι σημαντικά στην παρουσία του Ελληνισμού στην περιοχή.Στη Μικρά Ασία νέοι άνθρωποι, πρόσκοποι στο Αιδίνιο, στην Κάτω Παναγιά και στα Σώκια έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας.
Οι πρόσκοποι του Αιδινίου, οι οποίοι είχαν δημιουργήσει δύο προσκοπικές ομάδες, οι οποίες απέμειναν στην πόλη, για να υπερασπίσουν τους Έλληνες. Οι πρόσκοποι του Αιδινίου δολοφονήθηκαν όλοι, μετά από φρικτά βασανιστήρια, από τους Τούρκους.
Τον Νίκο Αυγερίδη του έβγαλαν τα μάτια, τον Φιλοκτήτη Αργυράκη τον έγδαραν, τον 19 χρονο Μίνω Βεινόγλου τον αποκεφάλισαν με σκουριασμένο μαχαίρι, τους λοιπούς τους λογχίζουν και τους κατακρεουργούν.Ανάμεσά στους δολοφόνους και ο αρχηγός των Τούρκων προσκόπων και
μετέπειτα πρωθυπουργός στα Σεπτεμβριανά του 1955, όταν εξαφανίστηκε ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης, Αντνάν Μεντερές!
Στα Σώκια το Μάιο του 1919 ιδρύεται η προσκοπική ομάδα με αρχηγό τον εκκλησιαστικό επίτροπο Χρ. Χριστίδη, ο οποίος δημιούργησε και προσκοπική μπάντα. Οι πρόσκοποι και εδώ πρόσφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στα ελληνικά στρατεύματα ως οδηγοί, ταχυδρόμοι, τραυματιοφορείς, γραφείς. Στην ανάπτυξη του προσκοπισμού συνέβαλε και ο παπάς Δημήτρης Οικονόμου με τα πατριωτικά του κηρύγματα και τις προτροπές του για στράτευση των νέων στον προσκοπισμό. Όμως στα Σώκια, πριν προλάβει να μπει ο ελληνικός στρατός έχουμε κατάληψη της πόλης από τους Ιταλούς, που παρέμειναν μέχρι και τον Απρίλιο του 1922, και μόνον για μικρό διάστημα (Απρίλιο - Αύγουστο του 1922) παρέμεινε υπό ελληνική κυριαρχία. Οι Τούρκοι της περιοχής παρακολουθούσαν με καχυποψία τις κινήσεις των νεαρών πρόσκοπων, καθώς και των μελών της Επιτροπής, γονέων και φίλων. Τη Μεγάλη Παρασκευή του 1921, ενώ ψαλλόταν ο Επιτάφιος, οι Τούρκοι συνέλαβαν πολλούς, μεταξύ των οποίων και νεαρούς πρόσκοπους. Τους έσυραν στο δικαστήριο ως εγκληματίες, τους καταδίκασαν και τους φυλάκισαν σε σκοτεινά υπόγεια, υπό την ανοχή των Ιταλών, μέχρι τις 8 Απριλίου 1922.
Τα μεσάνυχτα 8 με 9 Απριλίου τους έβγαλαν από τα μπουντρούμια και αλυσόδετους τους οδήγησαν στα βουνά, στα καταφύγια των ληστοσυμμοριτών. Στην διαδρομή, οι Τούρκοι προέβησαν σε ξυλοδαρμούς, στερήσεις και αλλά μαρτυρία. Όταν στις 9 Απριλίου μπήκε ο ελληνικός στρατός, βρέθηκε προ τελεσμένων. Προέβη σε καταδίωξη των Τούρκων Τσετών προκειμένου να απελευθερώσει τους Σωκιανούς αιχμαλώτους. Δυστυχώς, από τους 78 ομήρους, άλλους είχαν κατασφάξει και άλλους τους έδωσαν ως δούλους σε τούρκικες οικογένειες. Ελάχιστοι διασώθηκαν με έντονα τα σημάδια της τούρκικης βαρβαρότητας.
Στην Κάτω Παναγιά, απέναντι από τη Χίο, το Μάιο του 1919 ιδρύθηκε μια προσκοπική ομάδα με 42 παιδιά. Τοπικός έφορος (και ιδρυτής) Εμμανουήλ Μανθεάκης και αρχηγός Περικλής Παπαχατζηδάκης. Οι πρόσκοποι ενθουσιώδεις και με καμάρι παρήλαυναν. στην πόλη τραγουδώντας εθνικά τραγούδια, που ενδυνάμωναν τον πατριωτισμό των κατοίκων. Είχαν συστήσει ομάδα πυρόσβεσης και προέβαιναν σε δασώσεις κυρίως ελαιοδέντρων. Συμμετείχαν σε εράνους, γιορτές κοινότητας και της εκκλησίας. Ωστόσο η Κάτω Παναγιά, υπήρξε ένας ακόμη τόπος μαρτυρίου για τους έλληνες πρόσκοπους. Γιατί και εδώ οι Τσέτες έδειξαν τη βαρβαρότητα τους. Από το βιβλίο του Συλλόγου με τίτλο: "Πενήντα χρόνια του ζεριζωμού"(1922 - 1972), καταγράφουμε ένα απόσπασμα:
"Με την πρώτη εμφάνιση τους στο χωριό, οι ληστοσυμμορίτες εξαπολύουν πρωτοφανή τρομοκρατία. Λεηλασίες, σφαγές, βιασμοί και βρησμοί παντού. Ξεχωρίζουν και συλλαμβάνουν τους δυο ιερείς, το δάσκαλο και τους πρόσκοπους, που θα υποστούν θάνατο από μαρτύρια. Τον παπα-Κουρμπά και τον παπα-Νικολή τους κομματιάζουν και τους κρεμάνε στα τσιγκέλια των σφαγίων του Τσεσμέ. Το δάσκαλο Ιωάννη Θεονίδη, τον ποιητή Αρσένιο Σάρικα και τους αθώους πρόσκοπους… τους υποβάλλουν σε απερίγραπτα μαρτυρία και τους θανατώνουν με μοναδική κατηγορία ότι ήταν πρόσκοποι. Όσοι Κατωπαναγιουσήδες επέζησαν από το δράμα του Αυγούστου το 1922, έχουν να λένε και να θυμούνται ότι τα τραγικότερα θύματα ιστορικής λαίλαπας ήταν οι ανήλικοι πρόσκοποι".
Ο παρακάτω κατάλογος δίνει τα ονόματα των δολοφονηθέντων Προσκόπων του Αιδινίου και των Σωκίων:
ΑΪΔΙΝΙ
1. Νικόλαος Αυγερίδης (Ιδρυτής και Τ.Ε.)2. Επαμεινώντας Αναστασιάδης (μέλος Τ.Ε.) 3. Μιχαήλ Τσοχατζής
(μέλος Τ.Ε.) 4. Φιλοκτήτης Αργυράκης (Αρχηγός 1ης Ο.Π.) 5. Μίνως Βεϊνόγλου (Αρχηγός 2ης Ο.Π.) 6. Αιμίλιος Παπαδόπουλος (Αρχηγός 3ης
Ο.Π.)και οι πρόσκοποι:7. Ιωάννης Αβραάμ 8. Κωνσταντίνος Ανδρεάδης 9. Ηρακλής Αντωνίου 10. Δήμος Αραδούλης 11. Γεώργιος
Θεοδώρου 12. Βασίλειος Ιωάννου 13. Γεώργιος Ιωάννου 14. Χρυσόστομος Κανάτας 15. Γεώργιος Καραγιαννόπουλος16. Δήμος
Καραμαούνας 17. Δημήτριος Κουγιουμτζής 18. Κυριάκος Μανθόπουλος 19. Εμμανουήλ Μαρινάκης 20. Ευδόκιμος Μιναρεδζόγλου 21.
Θεοδόσιος Μιναρεδζόγλου 22. Νικόλαος Μιναρεδζόγλου 23. Γεώργιος Νικητόπουλος 24. Κωνσταντίνος Νομικός 25. Γεώργιος Παναγής 26.
Γεώργιος Παπαδάκης 27. Δημήτριος Πρωτοψάλτης 28. Πλάτων Σαμιωτάκης 29. Δημοσθένης Σακελλαρίδης 30. Μάνθος Τσοχατζής 31.
Ευστάθιος Χριστοδούλου
ΣΩΚΙΑ
1. Χρήστος Χριστίδης (Αρχηγός)και οι πρόσκοποι 2. Γιώργος Βενέτος 3. Βασίλειος Γεωργιάδης 4.
Δημήτριος Καραμηνάς 5. Θρασύβουλος Καραμηνάς 6. Δημήτριος Μελάς 7. Ευστράτιος Ματθαίου 8. Ιωάννης Στολίδης 9. Γεώργιος
Σαβράκης 10. Βασίλειος Χαραλάμπους 11. Γεώργιος Χαραλάμπους 12. Γεώργιος Χατζημιχαήλ 13. Κωνσταντίνος Χειμωνίδης
Ως ένδειξη τιμής προς τους νέους αυτούς ανθρώπους που θυσιάστηκαν, παρότι ο προσκοπισμός ενώνει και δεν είναι μέσο βίας και εκδίκησης, προσκοπικές ομάδες μπορούν να αναλάβουν σχετικές πρωτοβουλίες, αφιερώνοντας κάθε Ιούνιο εκδηλώσεις ανάδειξης του συγκεκριμένου τραγικού συμβάντος. Επίσης, προσκοπικά τμήματα μπορούν να λάβουν ονόματα προσκόπων- θυμάτων της Γενοκτονίας για να θυμίζουν στις επόμενες γενιές, τους σημαντικούς αυτούς ανθρώπους, οι οποίοι σε νεαρή ηλικία έχασαν τη ζωή τους, ενώ εκδηλώσεις ονοματοδοσίας μπορούν να πραγματοποιήσουν προσφυγικοί Δήμοι.
Οι προτεινόμενες αυτές ενέργειες, διασώζουν ένα μέρος της συλλογικής μας μνήμης και μεταφέρουν στους προσκόπους και στους νέους, υγιή πρότυπα ανθρώπων που προσέφεραν τη ζωή τους για το ιδανικό της ελευθερίας.
Δείτε την ομιλία του Θ. Μαλκίδη στην εκδήλωση που οργάνωσε το 1ο σύστημα Ναυτοπροσκόπων και το 1ο σύστημα Προσκόπων Αλεξανδρούπολης
Από τη Σμύρνη,
την Τραπεζούντα και την Αδριανούπολη,
στο Δίστομο.
Μέρος της ομιλίας
του Θ. Μαλκίδη στις εκδηλώσεις που
οργάνωσε για τη Γενοκτονία ο Σύλλογος
Ποντίων Θάσου “Διογένης Σινωπεύς”
1. Ο Κεμάλ
δάσκαλος του Χίτλερ
Με αφορμή τη
σημερινή ημέρα μνήμης του ολοκαυτώματος
στο Δίστομο είναι πλέον ξεκάθαρο πως
όταν οι θύτες δεν τιμωρούνται τα εγκλήματα
επαναλαμβάνονται και μάλιστα πολύ πιο
σκληρά.
Η εξάρτηση του
Χίτλερ από τον Μουσολίνι, του ναζισμού
από τον φασισμό, ως προτύπου οργάνωσης,
κατάκτησης και άσκησης της εξουσίας
έχει διερευνηθεί και προβληθεί στις
δεκαετίες που ακολούθησαν τον Β΄
Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο ο Ναζισμός
άντλησε ολοκληρωτικές μεθόδους εξαφάνισης
των λαών από καθεστώτα και πρόσωπα,
όπως ο Μουσταφά Κεμάλ, όπως πολύ
χαρακτηριστικά γράφει ο Στέφαν Ιχριγκ
στο σχετικό του έργο (εκδόσεις Πανεπιστημίου
Χάρβαντ)
Ο θαυμαστής,
μαθητής και μιμητής του Κεμάλ ήταν ο
Χίτλερ και έξι μήνες μετά την ανάρρησή
του στην εξουσία, τον Ιούλιο του 1933, σε
συνέντευξή του στην εφημερίδα «Μιλιέτ»
έχριζε γενναιόδωρα τον Κεμάλ «επιφανέστερο
άνδρα του αιώνα» και κατέληγε λέγοντας
πως «το τουρκικό κίνημα υπήρξε για
εκείνον ένα λαμπρό άστρο». Το 1938 θα
πρόσθετε ότι «ο Ατατούρκ ήταν δάσκαλος.
Ο Μουσολίνι ήταν ο πρώτος του μαθητής
και εγώ ο δεύτερος».
Η Τουρκία Κεμάλ
προσφερόταν ως υπόδειγμα κράτους που
είχε αποκαθάρει τον πληθυσμό του από
τα επικίνδυνα στοιχεία. Σε αυτό το
αφήγημα Ελληνες και Αρμένιοι παραλληλίζονταν
με τους Εβραίους.
Όπως είναι γνωστό
όταν ο Χίτλερ προγραμμάτιζε και υλοποιούσε
τη δολοφονία χιλιάδων λαών της Ευρώπης,
έλεγε «ποιος θυμάται τους Αρμένιους».
Η εξαφάνιση
των Ελλήνων: Από τον Κεμάλ στον Χίτλερ
Είναι γεγονός
ότι τα πρώτα μαθήματα ολοκληρωτικής
εξαφάνισης της ύπαρξης ενός λαού, οι
Ναζί τα πήραν από τους Νεότουρκους και
τους Κεμαλικούς, με τους οποίους άλλωστε
Γερμανοί αξιωματικοί είχαν συνεργαστεί
στις αρχές του 20ου αιώνα. Η Γενοκτονία
των Ελλήνων, στον Πόντο, στην Ιωνία, στη
Θράκη, μαζί με τη Γενοκτονία των Αρμενίων
και των Ασσυρίων αποτέλεσε ένα οργανωμένο
και ολοκληρωμένο σχέδιο, που εφαρμόστηκε
με τον ίδιο τρόπο εναντίον των λαών της
Ευρώπης στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφού
οι θύτες των πρώτων γενοκτονιών δεν
τιμωρήθηκαν, οι μαθητές των Νεότουρκων
και των Κεμαλικών, οργάνωσαν και σχεδίασαν
νέες γενοκτονίας.
Ειδικά οι Έλληνες
δοκιμάστηκαν από ένα μηχανισμό
εξολόθρευσης από την Τραπεζούντα μέχρι
τη Σμύρνη και την Αδριανούπολη, ο οποίος
λίγο αργότερα αναπαράχθηκε στον ελλαδικό
χώρο, στο Δίστομο, στα Καλάβρυτα, στο
Χορτιάτη, στα Κερδύλια, στην Ξυλαγανή
της Ροδόπης, στο Δοξάτο της Δράμας.
Όπως στον Πόντο,
στην Ιωνία, στη Θράκη, δολοφονήθηκαν
χιλιάδες Έλληνες και μαζί τους δολοφονήθηκε
κάθε ύπαρξη ελληνικού πολιτισμού, έτσι
και στο Δίστομο, στις 10 Ιουνίου του 1944
έγινε μια από τις μεγαλύτερες σφαγές
αμάχων από της Γερμανικές δυνάμεις.
Όπως και στους χώρους που ζούσαν για
πολλά χρόνια Έλληνες με ιδιαίτερη
συμβολή στην προαγωγή της ανθρώπινης
πολιτιστικής προσφοράς, έτσι και στο
Δίστομο, στρατιωτικές δυνάμεις κινήθηκαν
για να δολοφονήσουν Έλληνες. Μάλιστα
οι πράξεις των στρατιωτικών εναντίον
των αμάχων Ελλήνων που ζούσαν στο
οθωμανικό κράτος ομοιάζουν στο ακέραιο
με τις πράξεις των Ναζί εναντίον των
Ελλήνων στο Δίστομο.
Τα θύματα στον
Πόντο, στην Ιωνία, στη Θράκη, γυναικόπαιδα,
ηλικιωμένοι, αθώοι άνθρωποι. Η δράση
των Ναζί στο Δίστομο ακριβώς η ίδια,
μάλιστα η μανία τους ήταν τόσο μεγάλη
που δεν ξεχώριζαν ούτε τα γυναικόπαιδα
και τους ηλικιωμένους. Τον ιερέα του
χωριού τον αποκεφάλισαν, βρέφη εκτελέστηκαν
και γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν.
Η σφαγή σταμάτησε μόνο όταν νύχτωσε,
αφού πρώτα κάηκαν τα σπίτια του χωριού.
Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν και κατά
την επιστροφή των Γερμανών στην βάση
τους, καθώς σκότωναν όποιον άμαχο
έβρισκαν στον δρόμο τους. Οι νεκροί του
Δίστομου έφτασαν τους 228, από τους οποίους
οι 117 γυναίκες και 111 άντρες, ανάμεσα
τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Η μαρτυρία
όμως του απεσταλμένου του Ερυθρού
Σταυρού που έφτασε στο Δίστομο μετά από
λίγες μέρες αναφέρει όμως για 600 νεκρούς
στην ευρύτερη περιοχή.
Μέρος της ομιλίας του Θ. Μαλκίδη στην Έδεσσα, στην εκδήλωση για την Άλωση.
Δείτε την ομιλία
Από
τα πιο σημαντικά, ίσως, ζητήματα που
ανέδειξε η ανθρώπινη σκέψη αλλά ταυτόχρονα
και που κλήθηκε να απαντήσει ήταν και
παραμένει η μνήμη. Η μνήμη ως πραγματικότητα
ως θύμηση και ως ανάμνηση, ως σύνδεση
με τους προγόνους, ως συγκρότηση βίου
και ύπαρξης, ως οδηγός και συμπαραστάτης
ιστορικής πορείας.
Για
τους Έλληνες η μνήμη αποτέλεσε στοιχείο
διαφοροποίησης, ετερότητας και
ιδιοπροσωπείας που συγκρότησε τον
πολιτισμό, τη δράση και αντίδραση καθώς
και λόγο αντίστασης και αναζήτησης της
ελευθερίας.
Με
την έννοια της μνήμης ταυτίστηκε και
μία ιδιαίτερη θεσμική έκφραση του
Ελληνισμού, η (ανατολική) Ρωμαϊκή
αυτοκρατορία, το «Βυζάντιο». Άνθρωποι,
εκφράσεις, αυτοκρατορικού και μη βίου,
θεσμοί, συνδέονται με το μετά, την
ανάμνηση των επόμενων γενεών και κάθε
λόγος και πράξη, κάθε θεωρία και έργο,
αναφέρεται στην υπεράσπιση των
επιτευγμάτων, των αξιών. Οι αγώνες έναντι
κάθε εισβολέα, αφορούν το πριν και το
θάρρος και ο ηρωισμός πηγάζουν από την
ανάγκη διατήρησης των όσων παραδόθηκαν
από τις προηγούμενες γενιές.
Παρά
τον ακρωτηριασμό που έχει υποστεί η
αυτοκρατορία και το σοκ που έχει υποστεί
ο λαός και η ηγεσία, ακόμη και την ύστατη
ώρα, ακόμη και μετά τις αλλεπάλληλες
μάχες και πολιορκίες, η μνήμη της
αντίστασης καθοδηγεί. Ο Κωνσταντίνος
ΙΑ΄Παλαιολόγος και οι συμπολεμιστές
του αγωνίζονται και πέφτουν μέχρις
εσχάτων, υλοποιώντας την αντιστασιακή
ιστορία του Ελληνισμού, όπως γράφει ο
Ν. Σβορώνος.
Το
υπόδουλο γένος, κατά την προσφιλή έκφραση
της εποχής, επιβιώνει με τη μνήμη, τη
συνεχή ιστορική διαδρομή από τον Όμηρο,
μέχρι τον Παλαιολόγο, ενώ ο Κολοκοτρώνης
μιλά για το βασιλέα που δεν ηττήθηκε:
«... Ὁ βασιλεύς μας ἐσκοτώθη,
καμμία συνθήκη δέν ἔκαμε....».
Στην
πορεία του το Ρωμαίικο, η μνήμη, η αλήθεια
αγώνων και θυσιών, αλληλεγγύης και
ανιδιοτελούς προσφοράς, ενδιαφέροντος
για το συνάνθρωπο και το μέλλον του
λαού, είναι συν Θεώ, η μοναδική μας
ελπίδα. Εκεί κρίνεται το μέλλον μας ως
ανθρώπων, ως Ελλήνων, ελεύθερων,
αυθύπαρκτων, αυτεξούσιων υποκειμένων
και όχι δούλων και ραγιάδων.
Οι νέοι πρωταγωνιστές της αναγνώρισης της Γενοκτονίας
Μέρος της ομιλίας του Θ. Μαλκίδη στην εκδήλωση με τίτλο "Αλληλεγγύη στις 3.000 Γκουέρνικες της Ανατολίας" που έγινε στα Ιωάννινα. Την εκδήλωση οργάνωσαν η Πρωτοβουλία Φοιτητών για την αναγνώριση των Γενοκτονιών, η “Ενωμένη Ρωμιοσύνη” και η Ομάδα Πολιτών “Ευτοπία”
Eίναι γεγονός ότι η προσπάθεια ανάδειξης των ψηφίδων από το πλούσιο ψηφιδωτό των Ελλήνων και των Ελληνίδων που ζούσαν στο οθωμανικό κράτος, το οποίο άρχισε να καταστρέφεται στις αρχές του 20ου αιώνα και η καταστροφή του ολοκληρώθηκε το 1922-1923, βρίσκει συμπαραστάτες πολλούς ανθρώπους και κυρίως από τη νέα γενιά. Εδώ στα Ιωάννινα, πέρα από την “Ευτοπία” και την “Ενωμένη Ρωμηοσύνη” γίνεται και από την πρωτοβουλία φοιτητών για την αναγνώριση των Γενοκτονίων, που περιλαμβάνει νέους Ποντίους, Μικρασιάτες και Θρακιώτες αλλά και νέους από την Μακεδονία, την Κρήτη, το Λίβανο, την Παλαιστίνη.
Νέοι και νέες οι οποίοι δεν έχουν περιοριστεί στα γνωστά. Δε μένουν μόνο στις διαπιστώσεις και κυρίως δεν έχουν περιοριστεί σε μία στατική αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος. Η καταγωγή για αυτούς είναι πέρα από τα γνωστά, είναι το μεγάλο ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Η ανάδειξη, διεθνώς, αλλά και εντός Ελλάδας της υπόθεσης της Γενοκτονίας, είναι ένα δείγμα αυτών της προσπάθειας ανάκτησης της ιστορικής και πολιτισμικής ταυτότητας των Ελλήνων και Ελληνίδων προσφυγικής και μη καταγωγής, αλλά και νέων (πρωτ)αγωνιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από όλον τον κόσμο.
Γι’ αυτό εκτός από τα ιστορικά γεγονότα που αφορούν τη Γενοκτονία, για τα οποία τελευταία αναπτύσσεται μία συζήτηση αμφισβήτησής τους ακόμη και άρνησής τους, ο σημερινός αγώνας αναγνώρισης οφείλει να προτάσσει τα βασικά πολιτικά επιχειρήματα που αποδεικνύουν την τέλεση της Γενοκτονίας εναντίον των Ελλήνων. Επιχειρήματα ενάντια στην αθώωση του θύτη που επειδή δεν καταδικάστηκε επανέλαβε τα εγκλήματά του. “Από το ποιος θυμάται τους Αρμένιους” του Χίτλερ, μέχρι τη συζήτηση του μαθητή του Μουσταφά Κεμάλ με τον Πικάσο και τον πίνακά του για την Γκούερνικα. Αυτή που καταστράφηκε όπως και οι ελληνικές πόλεις στην Ανατολή από το φασισμό και την ιδεολογία του θανάτου.
Η εκδήλωση αυτή αποτελεί συμβολή σε μία προσπάθεια ενίσχυσης της προσπάθειας ανάδειξης του μαζικού εγκλήματος της Γενοκτονίας εναντίον των Ελλήνων από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς.
Είναι μία συμβολική και ουσιαστική συνεισφορά για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων. Αυτή η κοινή πορεία θανάτου Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυρίων και άλλων λαών που δολοφονήθηκαν μαζικά, γίνεται σήμερα με τον κοινό αγώνα διεκδίκησης και αναγνώρισης, πορεία ζωής και ανάστασης.
Δείτε την συνέντευξη του Θ. Μαλκίδη για την εκδήλωση στον τηλεοπτικό σταθμό των Ιωαννίνων ΗΠΕΙΡΟΣ TV 1
Πριν
χρόνια ο φυλακισμένος ηγέτης του
Κουρδικού απελευθερωτικού αγώνα
Αμπντουλάχ Οτζαλάν, είχε πει τα εξής:
«Οι Τούρκοι είχαν τον πολιτισμό και
το κεφάλαιο που ήταν οι Έλληνες και οι
Αρμένιοι, είχαν και το στρατό που ήταν
οι Κούρδοι. Έχασαν τα δύο πρώτα. Τώρα θα
χάσουν και το τρίτο και θα καταρρεύσουν».
Λίγο
μετά έστειλε την επιστολή αναγνώρισης
της Γενοκτονίας, η οποία δυστυχώς, όχι
μόνο δεν δημοσιοποιήθηκε, αλλά αποσιωπήθηκε
από ένα σύστημα “πολιτικής και
ενημέρωσης”, το οποίο ομολογουμένως
μας εκπλήσσει κάθε μέρα. Ειδικά στο
ζήτημα της Γενοκτονίας είναι εντυπωσιακή
η μετάλλαξή του συστήματος αυτού και
η μεταπήδησή του από την προπαγάνδα
στον κεμαλισμό και το αντίστροφο.
Οι
διεθνείς όμως εξελίξεις έχουν αλλάξει.
Το νιώθουμε όλοι μας, Έλληνες, Αρμένιοι,
Ασσύριοι, Κούρδοι και άλλοι λαοί, από
το Ερεβάν μέχρι το Βερολίνο και από την
Τουρκία μέχρι τη Σουηδία, εκεί που η
κουρδικής καταγωγής βουλευτής Γκιουλάν
Αβτζί, ψήφισε το 2010 την αναγνώριση της
Γενοκτονίας. Κοντά σε αυτές τις τεράστιες
αλλαγές στο ζήτημα της Γενοκτονίας
έρχονται και οι πρόσφατες αναγνωρίσεις
της Γενοκτονίας από τους αγωνιζόμενους
Κούρδους της Τουρκίας και της Συρίας
(Κόμπανι), που μας δίνουν τη δυνατότητα
όχι μόνο να συνεχίσουμε την προσπάθειά
μας, αλλά και να αισθανθούμε ότι έχουμε
μαζί μας πολλούς συναγωνιστές.
Ο
αγώνας απελευθέρωσης των λαών, ο αγώνας
αναγνώρισης της Γενοκτονίας συνεχίζει
να είναι οδηγός και να εμπνέει εκατομμύρια
ανθρώπους. Από το Κόμπανι μέχρι την
αρχαία Άμιδα, το σημερινό Ντιγιαρμπακίρ
και από την Σμύρνη μέχρι την Τραπεζούντα.
Δείτε τη συνέντευξη για το ζήτημα του Θ. Μαλκίδη στην τηλεόραση ΔΙΟΝ ΤV και στο δημοσιογράφο Ευγένιο Παπαδόπουλο
Μεγάλη επιτυχία σημείωσε η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα Πηγάδια Ξάνθης, από τον Ενοριακό Σύλλογο Πηγαδίων «Χατζηγυριώτες», στα πλαίσια της ημέρας εθνικής μνήμης για την Γενοκτονία.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του κ.Θεοφάνη Μαλκίδη, ενώ στην συνέχεια η χορωδία του συλλόγου Ποντίων Ξάνθης , παρουσίασε τραγούδια του Πόντου, με την συνοδεία της λύρας του κ.Τάσου Πετρόπουλου.
Με ομιλία και δρώμενα στο Δημοτικό Θέατρο Αλεξανδρούπολης και με πορεία προς το μνημείο της Γενοκτονίας, που είχαν τα χαρακτηριστικά της μαζικότητας, έγινε η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ στην Αλεξανδρούπολη.
Την οργάνωση είχαν ο Μορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Νομού Έβρου “Αλέξιος Κομνηνός” , ο Ποντιακός Σύλλογος Αετοχωριτών “Η Σάντα” , ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πεύκων “Οι Ρίζες”, Πολιτιστικός Σύλλογος Νίψας , ο Πολιτιστικός Σύλλογος “Άγιος Γεώργιος ” Νέας Χηλής,ο Ποντιακός Σύλλογος Φερών “Παναγία Σουμελά”,ο Μορφωτικός και Εξωραιστικός Σύλλογος Παλαγίας “Μέγας Αλέξανδρος”, ο Ποντιακός Σύλλογος Δωρικού “Ακρίτες Κομνηνοί”,ο Σύλλογος Γυναικών “Οι Επίγονοι” , ενώ την παρουσίαση της εκδήλωσης έκανε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Κολιός.
Στην εκδήλωση μίλησε ο Θ. Μαλκίδης ο οποίος ανέφερε μεταξύ των άλλων τα εξής:
“Επαρουσιάσθην
εις το δικαστήριον Ιστικλάλ, σήμερον
θα δοθή η απόφασις η οποία βεβαίως θα
είναι καταδικαστική......”,
Μία
πράξη που σημάδεψε τη Γενοκτονία αφορά
τη δολοφονία της ηγεσίας των Ελλήνων,
όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση
των Αρμενίων. Χωρίς ηγέτες δεν υπάρχει
καθοδήγηση του έθνους.
Τα
λεγόμενα
«δικαστήρια ανεξαρτησίας» που στήθηκαν
στην Αμάσεια εκδίδουν «αποφάσεις» και
εκτελούνται πρόκριτοι, βουλευτές,
δημοσιογράφοι, καθηγητές, δάσκαλοι,
μαθητές γυμνασίων, κληρικοί, από τους
οποίους ζητούνται δηλώσεις ότι
συμμετείχαν στην οργάνωση του
απελευθερωτικού κινήματος στον Πόντο.
Όπως κατήγγειλε το Οικουμενικό Πατριαρχείο
οι υποτιθέμενοι ένοχοι τις «δηλώσεις»
τους τις υπέγραψαν μετά τη θανατική
καταδίκη τους, την παραμονή της εκτέλεσής
τους ή ακόμη και όντας δολοφονημένοι
από καιρό. Τέτοιες περιπτώσεις είναι
του δικηγόρου Χ. Ελευθεριάδη δικηγόρου
στην Κερασούντα, του Μ. Μαυρίδη, του Γ.
Καλογερόπουλου, του Α. Δελικάρη, του Λ.
Τεσταμπασίδη, του Δ. Ελευθεριάδη. Ακόμη
θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο καθηγητής
Γ. Παπαμάρκου, ο διευθυντής της Οθωμανικής
Τράπεζας Π. Παπαδόπουλος και ο έμπορος
Θ. Εκμεντζίογλου οι οποίοι ήταν ήδη
νεκροί από την προηγούμενη της εκτέλεσής
τους μεταφέρθηκαν στον τόπο του μαζικού
εγκλήματος προκειμένου τα άψυχά σώματά
τους να υποστούν την ποινή τους.
H
καταδίκη και ο απαγχονισμός στην Aμάσεια
όλης της θρησκευτικής, πνευματικής και
πολιτικής ηγεσίας ήταν μια προσχεδιασμένη
δολοφονική πράξη, η οποία αποτελεί την
επιτομή της Γενοκτονίας. Ξεχωρίζουν
οι επιστολής του Α. Ακριτίδη και του Μ.
Κωφίδη, οι οποίες είναι πραγματικά
εκπληκτικές από κάθε άποψη και δείχνουν
το μέγεθος του εγκλήματος, αλλά και την
καρτερικότητα και την ελπίδα Ελλήνων,
μπροστά στη μαζική σφαγή.
Αποκαλυπτική
είναι η επιστολή του μελλοθάνατου
Αλέξανδρου Ακριτίδη, εμπόρου Τραπεζούντας
προς την οικογένειά του, λίγο πριν τον
απαγχονισμό του στην Αμάσεια. Για
πολλούς, όπως και η επόμενη του Μ. Κωφίδη
θεωρούνται η πεμπτουσία της Ρωμηοσύνης:
«1921
7βρ 5 Κυριακή Γλυκυτάτη μου Κλειώ Σήμερον
ετελέσθη εν τη φυλακή λειτουργία και
εκοινωνήσαμε όλοι, περί τους 100 από
διάφορα μέρη. Έχει αποφασισθεί ο δια
της κρεμάλας θάνατος. Αύριον θα πηγαίνουν
οι 60, μεταξύ αυτών οι 5 Τραπεζούντιοι
και θα γίνει ο δι’ αγχόνης θάνατος.Την
Τρίτην δεν θα είμεθα εν ζωή, ο Θεός να
μας αξιώσει τους ουρανούς και σε σας να
δώσει ευλογίαν και υπομονήν και άλλο
κακόν να μη δοκιμάσητε.Όταν
θα μάθετε το λυπηρόν γεγονός να μη
χαλάσετε τον κόσμον, να έχετε υπομονή.Τα
παιδιά ας παίξουν και ας χορέψουν. Ας
σε βλέπω να κανονίσης όλα όπως ξέρεις
εσύ.Ο
αγαπητός μου Θεόδωρος ας αναλαμβάνει
πατρικά καθήκοντα και να μην αδικήσει
κανένα από τα παιδιά τον Γέργον να
τελειώσει το σχολείον και να γίνει καλός
πολίτης. Τον Γιάννην ας τον έχει μαζί
του στη δουλειά. Από τα μικρά, τον
Παναγιώτη να στείλεις στο σχολείο, την
Βαλεντίνην να την μάθης ραπτικήν. Την
Φωφών να μη χωρίζεσαι ενόσω ζεις.Εις
τον Στάθιον τας ευχάς μου και την
υποχρέωσιν όπως χωρίς αμοιβήν διεκπεραιώσει
όλας τα οικογενειακάς μου υποθέσεις
που θα του αναθέσητε. Ο παπα Συμεών ας
με μνημονεύσει ενόσω ζη. Να δώσης 5 λίρες
στην Φιλόπτωχον, 5 λίρες στην Μέριμναν,
5 λίρες στου Λυκαστή το σχολείον. Και ας
με συγχωρέσουν όλοι οι αδελφοί μου, οι
νυφάδες και όλοι οι συγγενείς και φίλοι.Αντίο
βαίνω προς τον πατέρα και συγχωρήσατέ
μουο
υμέτεροςΑλ.
Γ. Ακριτίδης»
Στο
ίδιο κλίμα καιη
επιστολή του Ματθαίου Κωφίδη βουλευτή
Τραπεζούντας :
«15/28
Σεπτεμβρίου 1921 φυλακαί Τιμαρχανέ –
Αμασείας Φιλτάτη Ουρανία Χθες ημέραν
της Σταυροπροσκυνήσεως επαρουσιάσθην
εις το δικαστήριον Ιστικλάλ, καμίαν
ελπίδα δεν έχω πλέον, σήμερον θα δοθή η
απόφασις η οποία βεβαίως θα είναι
καταδικαστική, σας αφίνω υγείαν και εις
την προστασίαν του Παναγάθου, περιττά
τα πολλά λόγια, θάρρος και εγκαρτέρησις
και ελπίς επί Κύριον, δια να ημπορέσης
το κατά δύναμιν να σηκώσης το βαρύ
φορτίον σου. Σας γλυκοφιλώ όλους Ο
Ματθαίος σου Υ.Γ. Εις τα φίλτατα την
ευχήν μου, καλήν πρόοδον και καλήν
διαγωγήν όπως η ψυχή μου και μακρόθεν
αγάλλεται. Ο ίδιος»
Μέρος
της ομιλίας του Θ. Μαλκίδη στις εκδηλώσεις
μνήμης που οργάνωσαν ο Δήμος Αγρινίου
και ο Σύλλογος Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας
“Δημήτρης Ψαθάς”
Ιδιαίτερη
θέση στη Γενοκτονία κρατά η γυναίκα
και το παιδί, που αποτέλεσαν αφενός
συγκεκριμένο στόχο του προμελετημένου
εγκλήματος, λόγω του ειδικού τους βάρους
στην κοινωνία και την οικογένεια,
αφετέρου ήταν αποδέκτες όλων των
επιπτώσεων της Γενοκτονίας (χηρεία,
προσφυγιά, βιασμός, ορφάνια κ.ά).Έτσι
μέσα στη Γενοκτονία έχουμε και μια
Γυναικοκτονία και μία Παιδοκτονία.
Με
την στρατολόγηση, την εξορία, τα τάγματα
εργασίας, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης
και άλλες μεθόδους, οι νεοτουρκικές και
κεμαλικές ομάδες δολοφονούσαν τους
άνδρες. Πίσω στις εστίες έμεναν ως
στηρίγματα της οικογενειακής και
κοινωνικής ζωής οι γυναίκες, έχοντας
να προστατεύσουν παιδιά και ηλικιωμένους
και να διατηρήσουν ένα ελάχιστο επίπεδο
διαβίωσης-επιβίωσης. Η γυναίκα είναι η
πηγή της ζωής, κάθε δολοφονία στερούσε
από τον Ελληνισμό τη βιολογική του
συνέχεια. Όπου δεν μπορούσε να γίνει
αυτό, υπήρχε ο βιασμός και ο καρπός της
αγάπης, του έρωτα, των πιο ωραίων
ανθρώπινων συναισθημάτων, η μητρότητα
και η οικογένεια, μετατρεπόταν σε
ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, σε εκτρώσεις
στην Ελλάδα, σε παντοτινή υπενθύμιση
του εγκλήματος. Παράλληλα υπήρχε ο
βιασμός των εγκύων και μετέπειτα η
δολοφονία μητέρας και εμβρύου, υπήρχε
ο εγκλεισμός χιλιάδων γυναικών σε
τουρκικά σπίτια. Άλλες γυναίκες
αναγκάστηκαν να παραδώσουν στους
αντάρτες τα βρέφη τους ώστε το κλάμα
τους να μη τους προδώσει στους διώκτες
τους.
Η
εφαρμογή μιας πολιτικής μαζικής βίας
ενάντια στις γυναίκες και τα παιδιά με
τη βίαιη αρπαγή γυναικών και τον
εγκλεισμό τους σε οικίες Τούρκων, το
βίαιο εξισλαμισμό τους, τους μαζικούς
βιασμούς και βίαιες εγκυμοσύνες, τη
δολοφονία εγκύων γυναικών, τη βίαιη
αρπαγή παιδιών, βρεφών από τις μητέρες
τους, από τις οικογένειές τους και
μεταφορά τους σε τουρκικές οικογένειες,
αποτέλεσε ειδική παράμετρο του μαζικού
εγκλήματος.
Τον
Οκτώβριο του 1921 υπάρχουν στοιχεία για
δέκα χιλιάδες γυναικόπαιδα, τα οποία
«ευρίσκοντο στα όρη της Μπάφρας».
Έχει ενδιαφέρον από κάθε άποψη η σύσταση
από την Κοινωνία των Εθνών επιτροπής
για τον εκτοπισμό γυναικών και παιδιών,
η οποία εξέτασε τις βιαιότητες εναντίον
του ελληνικού πληθυσμού. Η επιτροπή
ανακάλυψε πλαστά έγγραφα τα οποία τα
εμφάνιζαν ως μουσουλμανικού θρησκεύματος,
ενώ ο Έλληνας εκπρόσωπος στην έκθεσή
του ανέφερε ότι «300.000
γυναίκες και παιδιά εκτοπίστηκαν και
κρατούνται».