Παζάρι για… τουρίστες η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα
Δεν συζήτησαν ούτε έλαβαν απόφαση για τα θέματα που περιλάμβανε η ατζέντα.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα εξελίχθηκε και περιορίστηκε σε ένα τουριστικό πανηγύρι του Ερντογάν στον πρόεδρο Τραμπ, χωρίς αποτελέσματα και ουσία για την Ατλαντική Συμμαχία.
Από την Κύρα Αδάμ
Στην πραγματικότητα σηματοδότησε επισήμως τον εξευτελισμό της Ατλαντικής Συμμαχίας και τη διεθνή αποδυνάμωσή της, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να καθιστά σαφές, με τη βοήθεια των πανηγυριών προς τιμήν του από τον προσωπικό φίλο του, Ερντογάν, ότι πράγματι οι ΗΠΑ δεν ενδιαφέρονται πλέον για το ΝΑΤΟ, δεν το λαμβάνουν υπόψη τους στην πολιτική τους, ενώ συμπεριφέρονται δημοσίως ευθέως εχθρικά σε συμμάχους που «δεν γουστάρουν».
Αυτό αποδεικνύεται εύκολα από το πρόχειρο, απαράδεκτο και πρωτοφανές στα νατοϊκά χρονικά κοινό ανακοινωθέν της μιας σελίδας. Στο κείμενο αυτό επιβεβαιώνεται ο μοναδικός συνδετικός κρίκος των ΗΠΑ με τους υπόλοιπους συμμάχου τους, που είναι το άρθρο 5 και οι δεσμεύσεις των Ευρωπαίων συμμάχων να διαθέσουν ακόμα μία φορά χρηματοδότηση προς την Ουκρανία προκειμένου να αντιμετωπιστεί η «μακροπρόθεσμη απειλή» της Ρωσίας, και όχι η «άμεση απειλή εναντίον του ΝΑΤΟ», όπως επιμένουν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι.
Αυτό σημαίνει ότι στην τουριστική Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα δεν συζήτησαν ούτε ελήφθη απόφαση για τα θέματα που περιλάμβανε η ατζέντα της Συνόδου. Δηλαδή δεν ελήφθη καμία ουσιαστική απόφαση ούτε για την Ουκρανία ούτε για τη Συρία ούτε για το Μεσανατολικό ούτε για το ενεργειακό, αλλά ούτε και για την πρόταση ίδρυσης δυο νέων στρατηγείων στην Κωνσταντινούπολη και στα Αδανα.
Σημειώθηκε βεβαίως η προσωπική έκρηξη θυμού του προέδρου Τραμπ εναντίον του Ιράν, όπως και η προφορική ανακοίνωσή του ότι σταματά (;) η ειρηνευτική διαδικασία, την οποία οι σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ την πληροφορήθηκαν από τηλεοράσεως. Οπως δια τηλεοράσεως, τουλάχιστον δύο σύμμαχοι, η Ισπανία και η Ιταλία, δέχτηκαν τις προσβλητικές αναφορές Τραμπ για τη συμπεριφορά τους στον πόλεμο στο Ιράν, χωρίς να υπάρξει διμερής επαφή των δύο πρωθυπουργών με τον Τραμπ στο περιθώριο της Συνόδου για εξηγήσεις και διευθετήσεις.
Ο γεν. γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αντελήφθη έγκαιρα ότι ο Τραμπ δεν πρόκειται να συναινέσει σε οικονομική συμμετοχή των ΗΠΑ στα υπό ίδρυση στρατηγεία στην Κωνσταντινούπολη και στα Αδανα. Δηλαδή οι ΗΠΑ κατέστησαν σαφές στον Ρούτε ότι δεν θα συμμετέχουν στις υποδομές, στην παραχώρηση προσωπικού και τη λειτουργία των στρατηγείων και έτσι ο γ.γ. του ΝΑΤΟ απέσυρε από το τραπέζι τη συζήτηση για τα στρατηγεία για… άλλο χρόνο.
Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη δημιουργία, χρηματοδότηση και λειτουργία των δύο στρατηγείων σημαίνει ότι στην Τουρκία μπορούν να ιδρυθούν μόνο… σε επίπεδο ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ, δηλαδή εκτός της συμμετοχής της Αμερικής. Μια τέτοια εξέλιξη επιτρέπει στην ελληνική κυβέρνηση να θέσει προϋποθέσεις για τη δημιουργία και λειτουργία τους, δεδομένου ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει βέτο για την άρση του casus belli, ενώ την ίδια προειδοποίηση εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Κ Μητσοτάκης και στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα. Με άλλα λόγια, στην περίπτωση κατά την οποία ελληνική κυβέρνηση θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την ίδρυση και λειτουργία των στρατηγείων, η ίδρυσή τους θα διαιωνίζεται επ’ αόριστον…
Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε με τρόπο προσβλητικό προς τους συμμάχους του ότι δεν θα μετέβαινε στη Σύνοδό του ΝΑΤΟ και ότι αυτό το έκανε μόνο για χάρη του προσωπικού φίλου του, Ερντογάν. Ο Τραμπ τήρησε τον λόγο του και δεν συναντήθηκε διμερώς με Ευρωπαίους συμμάχους του, παρά μόνο με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Ζελένσκι. Επομένως, δεν υπήρχε κανένα περιθώριο να έχει συμφωνηθεί και κλειστεί ιδιαίτερο ραντεβού με τον Ελληνα πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη, καίτοι οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Αμερικανίδα πρέσβης Κίμπερλι Γκίλφοϊλ επεδίωξε μια στάση του Τραμπ στη Σούδα, που και αυτή απορρίφθηκε. Ακριβέστατες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρόεδρος Τραμπ, πριν από την έλευσή του στην Αγκυρα, ζήτησε και έλαβε λεπτομερέστατη ενημέρωση για τα ελληνοτουρκικά θέματα.
Στην ενημέρωση που ζήτησε ο Τραμπ για τα θέματα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ διαπιστώθηκε ότι οι ΗΠΑ δεν λαμβάνουν υπόψη τους τις δηλώσεις των Τούρκων περί γκρίζων ζωνών στην περιοχή του Αιγαίου. Οι ΗΠΑ αποδέχονται πλήρως τη διεθνή νομοθεσία και αποφάσεις -με αποδοχή της Τουρκίας- με βάση τις οποίες η Αγκυρα δεν έχει κανένα δικαίωμα επί της κυριαρχίας των νήσων, νησίδων και βραχονησίδων στο Αιγαίο.
Αυτές τις αποφάσεις της διεθνούς νομοθεσίας οι ελληνικές κυβερνήσεις ως σήμερα δεν τις έχουν εντοπίσει, αναδείξει και αξιοποιήσει, με αποκορύφωμα την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία, με επιστολή του υπουργείου Εξωτερικών στον ΟΗΕ δεν ισχυρίστηκε ότι οι βραχονησίδες στο Αιγαίο είναι ελληνικές, με βάση τη διεθνή νομοθεσία και αποφάσεις διεθνών οργανισμών, με αποδοχή τους και από την Τουρκία, αλλά ισχυρίστηκε ψευδώς και ανόητα ότι οι βραχονησίδες στο Αιγαίο παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με τις Συνθήκες Λωζάννης και Παρισίων, γεγονός που είναι ανυπόστατο, διότι στις Συνθήκες δεν υπάρχει η λέξη βραχονησίδα.
Οσον αφορά τις παραβάσεις, παραβιάσεις και σχέδια πτήσης των τουρκικών αεροσκαφών σε Αιγαίο και Μεσόγειο, η ενημέρωση του Αμερικανού προέδρου ήταν σαφής: επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, από το 2019, η Αγκυρα δεν παραβιάζει τον ΕΕΧ των 6 ν.μ. και δηλώνει ότι σέβεται τα 6 ν.μ., ενώ δεν κάνει υπερπτήσεις, όπως έκανε ως το 2019. Ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν σαφής ότι στην περίπτωση που η Αγκυρα εφαρμόσει την πολιτική της πριν από το 2019 με παραβιάσεις και υπερπτήσεις στα νησιά του Αιγαίου, τότε θα βάλει εμπάργκο σε όλα τα εξοπλιστικά της Αγκυρας ως αντίποινα. Ωστόσο το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του SACEUR, αναγνωρίζουν μόνο τα 6 ν.μ. ΕΕΧ και ελληνικά χωρικά ύδατα.
Ο κ. Μητσοτάκης στις δηλώσεις του στην Αγκυρα και για πρώτη φορά σε νατοϊκό περιβάλλον κατήγγειλε το απαράδεκτο casus belli της Τουρκίας σε βάρος της συμμάχου Ελλάδας, ζήτησε την κατάργησή του και επέμεινε ότι το μοναδικό ελληνοτουρκικό θέμα είναι η διευθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η για πρώτη φορά σε Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ δημόσια επίσημη καταγγελία από πλευράς Ελλάδας του τουρκικού casus belli ως απαράδεκτου εκθέτει και τη Συμμαχία έναντι της Ελλάδας, αλλά και την Ελλάδα έναντι του εαυτού της. Και τούτο διότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη και οποιαδήποτε μελλοντική ελληνική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη πλέον σε επίπεδο ΝΑΤΟ να σταθμίζει τις αποφάσεις της και τις συναινέσεις της ή όχι με βάση την κατάργηση του τουρκικού casus belli.
Αρωγός της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην καταγγελία της Τουρκίας για το casus belli ήταν η συνέντευξη Νετανιάχου στο φιλοτραμπικό αμερικανικό κανάλι FOX NEWS, στην οποία ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μνημόνευσε και το casus belli εναντίον της Ελλάδας για να αποδείξει ότι η Τουρκία δεν είναι φιλική χώρα και προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους των. Το αξιοπερίεργο είναι ότι ο πρόεδρος Ερντογάν, όταν ρωτήθηκε επί του casus belli προσπάθησε να το υποτιμήσει και να ξεγλιστρήσει, προτείνοντας στην Ελλάδα διάλογο για τα θέματα των θαλάσσιων ζωνών. Το συμπίλημα της Συνόδου του ΝΑΤΟ ήταν η φαρσοκωμωδία που παίχτηκε ανάμεσα στους δύο φίλους προέδρους Τραμπ και Ερντογάν για διμερή θέματα που δεν αφορούν το ΝΑΤΟ.
Οσον αφορά τα θέματα εκτός ΝΑΤΟ, όπως η πώληση αμερικανικών F-35 και κινητήρων F-110, δεν υπήρξε η παραμικρή δέσμευση από πλευράς προέδρου Τραμπ, ο οποίος στριφογύριζε γύρω από τις δικές του κυρώσεις και δεσμεύσεις εναντίον της Τουρκίας, που είχε επιβάλει στην προηγούμενη θητεία του και οι οποίες τον δεσμεύουν ακόμα και σήμερα. Ο Ερντογάν στριφογύριζε και αυτός γύρω από τις δεσμεύεις και υποχρεώσεις του απέναντι στον Πούτιν με την αγορά των ρωσικών οπλικών συστημάτων S-400, η απομάκρυνση των οποίων από την Τουρκία αποτελεί κόκκινο πανί και για το αμερικανικό Κογκρέσο και το υπουργείο Αμυνας.
Τα F-35
Σε ό,τι αφορά τους αμερικανικούς κινητήρες F-110, που η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε να δώσει στην Τουρκία για το τουρκικό πολεμικό αεροσκάφος stealth ΚΑΑΝ, τα προβλήματα που ανακύπτουν είναι και νομικά και λειτουργικά. Οι κινητήρες F-110, προκειμένου να προσαρμοστούν στο ΚΑΑΝ, θα χρειαστούν τουλάχιστον 10 χρόνια, αφού η Τουρκία δεν διαθέτει αεροδυναμική σήραγγα προκειμένου να πιστοποιήσει τους κινητήρες προσαρμοσμένους στο σκάφος ΚΑΑΝ. Από την άλλη πλευρά οι κινητήρες που προτίθεται να δώσει ο Τραμπ στον Ερντογάν καταστρέφουν την επιχειρησιακή φιλοσοφία σχεδίασης του ΚΑΑΝ, διότι με τους κινητήρες αυτούς το ΚΑΑΝ παύει να είναι stealth.
Για να είναι stealth το ΚΑΑΝ πρέπει οι ΗΠΑ να χορηγήσουν κινητήρες F-35 ή F-22, που είναι κινητήρες stealth. Ακόμα και στην απίθανη περίπτωση που αποφασίσουν οι ΗΠΑ να χορηγήσουν κινητήρες F-35 (οι F-22 αποκλείεται) παρακάμπτοντας το σύνολο της αμερικανικής νομοθεσίας, πάλι θα απαιτηθούν πάνω από 15 χρόνια για να προσαρμοστούν στο ΚΑΑΝ και να καταστεί επιχειρησιακό. Οι ΗΠΑ έχουν σε απόθεμα 40 κινητήρες F-35 και έχουν υπογράψει συμβόλαια με χώρες διάθεσης πάνω από 150 αεροσκαφών F-35 ως το 2032, με αποτέλεσμα η κατασκευή κινητήρων για διάθεση προς την Τουρκία να χρειαστεί 15 χρόνια.
Για όλα τα θέματα που προαναφέρθηκαν δεν υπάρχει πρόβλημα για Αιγαίο, Μεσόγειο και Κύπρο, διότι για τα επόμενα 20 χρόνια δεν πρόκειται να αλλάξει η ισορροπία ελληνοτουρκικών δυνάμεων, δεδομένου ότι σήμερα η Ελλάδα υπερέχει και αποτρέπει οποιοδήποτε στοιχείο αιφνιδιασμού από την Τουρκία.
Κωνσταντίνος Γρίβας: Εθελούσια η γεωπολιτική τύφλωση
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας, καθηγητής Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, καταθέτει στη «κυριακάτικη δημοκρατία»: «Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια μοιάζει να έχει εισέλθει σε μια κατάσταση εθελούσιας γεωπολιτικής τύφλωσης. Ενώ η Τουρκία δεν περιορίζεται σε δηλώσεις, αλλά επιχειρεί συστηματικά να δημιουργήσει νέα γεωπολιτικά και νομικά τετελεσμένα μέσω του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”, μεγάλο μέρος της ελληνικής δημόσιας συζήτησης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αυτές τις ενέργειες ως επικοινωνιακή υπερβολή που δεν παράγει αποτελέσματα.
Η ιστορία του Διεθνούς Δικαίου αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι ένα στατικό οικοδόμημα, αλλά μια δυναμική κατάσταση η οποία μεταλλάσσεται και εξελίσσεται συνεχώς μέσα από κρατικές πρωτοβουλίες, διεκδικήσεις, αντιδράσεις ή ακόμη και αδράνειες. Οταν μια αναθεωρητική δύναμη προβάλλει επίμονα αξιώσεις και τις συνοδεύει με πράξεις, ενώ η άλλη πλευρά περιορίζεται στην επίκληση του δικαίου χωρίς να ασκεί τα νόμιμα δικαιώματά της, δημιουργούνται επικίνδυνα προηγούμενα. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί παθητικά αυτή τη διαδικασία.
Οφείλει να αντιληφθεί εγκαίρως ότι η υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου δεν επιτυγχάνεται μόνο με νομικά επιχειρήματα αλλά και με συνεπή στρατηγική δράση. Η μεγαλύτερη απειλή σήμερα δεν είναι μόνο οι αναθεωρητικές επιδιώξεις της Τουρκίας· είναι ο κίνδυνος να συνηθίσουμε την ύπαρξή τους και να πάψουμε να αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος των συνεπειών τους».
Φάνης Μαλκίδης: Φοβικά σύνδρομα και υποχωρητικότητα
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης, διδάκτωρ Γεωπολιτικής του Πάντειου Πανεπιστημίου, τονίζει στη «κυριακάτικη δημοκρατία»: «Η Αθήνα επιδεικνύει συνεχή αδράνεια και σιωπή απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Η βασική αδυναμία: η ελληνική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από φοβικά σύνδρομα και τάσεις υποχωρητικότητας, την ώρα που η χώρα μας θεωρείται «δεδομένη» από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ.
