Με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου και τη διαρκή συζήτηση γύρω από την Επανάσταση του 1821, ο Θεοφάνης Μαλκίδης, φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Ανοιχτό Μικρόφωνο» με τον Κυριάκο Αετόπουλο στον Focus 88.9, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή αλλά ιδιαίτερα σημαντική πτυχή της ιστορίας: τη συμβολή των Θρακών στον αγώνα του 1821.
Όπως ανέφερε, η συμμετοχή της Θράκης στην Επανάσταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, ακόμη και απούσα από τα σχολικά βιβλία, γεγονός που –όπως σημείωσε– δημιουργεί μια «λευκή σελίδα» στην ιστορική μνήμη. Παρά τη σημαντική συνεισφορά των Θρακών, οι σχετικές αναφορές είναι περιορισμένες, με αποτέλεσμα να μην έχει αναδειχθεί επαρκώς ο ρόλος τους στον αγώνα για την ελευθερία.
Στη συζήτηση έγινε εκτενής αναφορά σε ιστορικά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν τη συμβολή αυτή, όπως η δράση Θρακών αγωνιστών και ευεργετών, αλλά και η συμμετοχή τους σε κομβικά γεγονότα της Επανάστασης. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη ναυτική συμβολή της Αίνου, καθώς και σε μορφές όπως η Δόμνα Βισβίζη, που αφιέρωσε την περιουσία και τη ζωή της στον Αγώνα.
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης, ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα της περιόδου, με μαζικές σφαγές, εξανδραποδισμούς και καταστροφές, που –όπως επισημάνθηκε– δεν είναι ευρέως γνωστό στο ευρύ κοινό. Μέσα από την αναφορά στους πέντε νεομάρτυρες της Σαμοθράκης, αναδείχθηκε η ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης και ανάδειξης αυτών των γεγονότων στις νεότερες γενιές.
Παράλληλα, ο κ. Μαλκίδης στάθηκε και στην περιορισμένη παρουσία της Επανάστασης του 1821 στον ελληνικό κινηματογράφο, σημειώνοντας ότι για δεκαετίες υπήρξε σημαντικό κενό στην καλλιτεχνική αποτύπωση αυτής της ιστορικής περιόδου.
Κεντρικό μήνυμα της συζήτησης αποτέλεσε η ανάγκη ενεργού ρόλου των πολιτών στη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής γνώσης, ειδικά όταν –όπως τονίστηκε– οι θεσμοί δεν ανταποκρίνονται επαρκώς. Μέσα από την εκπαίδευση, την οικογένεια και την τοπική κοινωνία, μπορεί να ξαναζωντανέψει η ιστορική μνήμη και να αποδοθεί στη Θράκη η θέση που της αξίζει στην ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης.
