Θεοφάνης Μαλκίδης
Από την Ένωση της
Δωδεκανήσου με την Ελλάδα την 7η
Μαρτίου 1948, μέχρι την εθνική κυριαρχία το 2026
Από την ομιλία του Θεοφάνη Μαλκίδη
στις εκδηλώσεις για την Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, που οργάνωσαν το
Αναγνωστήριο Καλύμνου «Αι Μούσαι» και ο
Δήμος Καλυμνίων. Κάλυμνος, Δωδεκάνησα, 7 Μαρτίου 2026.
1. H συγκλονιστική μαρτυρία
«Ήταν περίπου μεσημέρι. Όλος ο
πληθυσμός της Ρόδου, χωρικοί με τις στολές, χωρικές με τα κλαράτα μαντήλια,
όλοι σε στάση προσοχής, οι περισσότεροι δακρυσμένοι, καθώς από το πανύψηλο
κοντάρι του «βωμού της Πατρίδας» (Ara Patriae, έτσι ονόμαζαν οι Ιταλοί, με
χαραγμένα στο βάθρο του κονταριού γράμματα, την ιερή αυτή βάση της σημαίας),
κατέβαινε αργά – αργά η τρίχρωμη σημαία της αγγλικής κατοχής. Ύστερα, με τους
ήχους του εθνικού μας ύμνου, άρχισε ν’ ανεβαίνει στο ίδιο κοντάρι, η
γαλανόλευκη.
Τότε, δια μιας, σαν από ένα αόρατο σύνθημα, που όμως φαίνεται ότι ξεπήδησε
μέσα από όλες τις καρδιές, όλος εκείνος ο πληθυσμός εγονάτισε μ’ ευλάβεια, σαν
ένας άνθρωπος, και ατένιζε, έτσι γονατιστός, με δακρυσμένα μάτια, τη σημαία
μας, που υψωνόταν σιγά – σιγά, προς το γαλανό ουρανό, το δικό της ουρανό, για
πρώτη φορά – τι όραμα! Ύστερα από
σκλαβιά εξακοσίων χρόνων.
Δεν είχαν περάσει ελάχιστα λεπτά από τη λήξη της τελετής, και το πλήθος
εκινήθη για να διαλυθεί. Αντί όμως να διαλυθεί στους γύρω δρόμους, είδα με
περιέργεια, να συμπυκνώνεται το πλήθος, προς μια κατεύθυνση, - και σε λίγο είχε
σχηματισθεί μια ογκώδης πομπή, που όδευε προς μια άγνωστη για μένα κατεύθυνση.
Ρώτησα τότε περίεργος, «που πηγαίνουν», κι’ επληροφορήθηκα κατάπληκτος ότι η
πομπή εκείνη του σοβαρού και σιωπηλού πλήθους εβάδιζε προς το νεκροταφείο.
Έμαθα, τι έγινε. Το πλήθος έφτασε κάποτε
στην είσοδο του νεκροταφείου, εστάθηκε εκεί, κα’ έκαμε, τί; Ακούστε! Ανάγγειλε στους νεκρούς Δωδεκανησίους, το μεγάλο, το
ασύλληπτο άγγελμα: ότι η ελευθερία, που αιώνες είχαν ποθήσει, που γι’ αυτήν
αιώνες θυσιάστηκαν, - έφτασε τέλος σήμερα, και ότι η Ρόδος ήταν πια
ελεύθερη! Σκηνή περισσότερο συγκινητική δεν έχω γνωρίσει ως άνθρωπος, - και δε
θα λησμονήσω ποτέ. Αλλά και δεν έχω δικαίωμα, δεν έχουμε δικαίωμα όλοι μας να
την λησμονούμε. Γιατί ίσως δε θα βρούμε στα έθιμα και στις παραδόσεις του
έθνους μας, εκδήλωση που να συμβολίζει με ζωηρότερο και παραστατικότερο τρόπο
την ψυχική ενότητα της φυλής, την αδιάρρηκτη ενότητα των ελληνικών γενεών, στις
θυσίες τους για την ελευθερία, δια μέσου των αιώνων». Τα παραπάνω συγκλονιστικά λόγια
είναι η μαρτυρία του πρώην προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνου
Στασινόπουλου, ο οποίος βρέθηκε στη Ρόδο την 7η Μαρτίου 1948, καταγράφοντας
την ιστορική στιγμή της Ένωσης.
2.Το παράδειγμα της
ιστορίας
Τούτες τις ώρες τιμούμε την Ένωση της
Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, όταν την
7η Μαρτίου του 1948, απελευθερώθηκαν τα
νησιά μετά από 500 χρόνια τουρκικής, ιταλικής και γερμανικής κατοχής. Ήταν το
φυσικό αποτέλεσμα της δημογραφικής και
εθνολογικής κατάστασης στα Δωδεκάνησα και το επιστέγασμα του αγώνα του
ελληνικού λαού για την εθνική αποκατάσταση στο Αιγαίο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: Ρόδος,
Κως, Πάτμος, Αστυπάλαια, Κάλυμνος,
Κάρπαθος, Κάσος, Λέρος, Νίσυρος, Σύμη, Τήλος, Αγαθονήσι, Λειψοί, Χάλκη, Αλιμιά, Αρκοί, Φαρμακονήσι, Γυαλί,
Κίναρος, Λέβιθα, Μάραθος, Νίμος,
Ψέριμος, Σαρία, Στρογγυλή,
Σύρνα, Τέλενδος, Καστελλόριζο, Ίμια και εκατοντάδες άλλες ελληνικές
νησιωτικές πατρίδες.
