Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

«Νέα «Γιάλτα» με επίκεντρο την οικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη, ο κόσμος μοιράζεται ξανά – Η Ελλάδα πρέπει να βάλει πάνω απ’ όλα τα δικά της συμφέροντα»

 


Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία εξέδωσαν κοινή «Διακήρυξη Ειρήνης» μετά την τριμερή συνάντηση κορυφής


«Νέα «Γιάλτα» με επίκεντρο την οικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη, ο κόσμος μοιράζεται ξανά – Η Ελλάδα πρέπει να βάλει πάνω απ’ όλα τα δικά της συμφέροντα»


Ο Θεοφάνης Μαλκίδης μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό Cretaone του Ηρακλείου Κρήτης και στον Γιάννη Ραψομανίκη, σχολίασε τη συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, μίλησε  για τη νέα παγκόσμια τάξη που διαμορφώνεται με επίκεντρο την οικονομία και την τεχνολογία και ανέφερε ότι η Ελλάδα οφείλει να αναπροσαρμόσει την εξωτερική της πολιτική, με γνώμονα τα εθνικά της συμφέροντα και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.


Ειδικότερα περιέγραψε τη διαμόρφωση ενός νέου παγκόσμιου σκηνικού, στο οποίο η οικονομία και η τεχνολογία αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες ισχύος, με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα να επαναπροσδιορίζουν τις μεταξύ τους σχέσεις και τις σφαίρες επιρροής τους.

 

Με αφορμή τη συνάντηση των Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, ο κ. Μαλκίδης εκτίμησε ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορική φωτογραφία, αλλά για μια εξέλιξη με ουσιαστικό γεωπολιτικό και κυρίως οικονομικό περιεχόμενο. Όπως υποστήριξε, οι τρεις ηγέτες κινούνται πλέον σε ένα περιβάλλον όπου τα οικονομικά συμφέροντα καθορίζουν την πολιτική και τις διεθνείς ισορροπίες, ενώ οι παραδοσιακές ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές υποχωρούν.


 

Μάλιστα, συνέδεσε τη συνάντηση με τη Διάσκεψη της Γιάλτας, επισημαίνοντας ότι, ενώ τότε το επίκεντρο ήταν η μεταπολεμική διανομή της Ευρώπης και η διαχείριση της Γερμανίας, σήμερα το διακύβευμα είναι πολύ ευρύτερο και αφορά την παγκόσμια οικονομία, την τεχνολογική υπεροχή και τον έλεγχο κρίσιμων οικονομικών τομέων.


 

Η νέα «Γιάλτα» με επίκεντρο την οικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη


Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε ο Θεοφάνης Μαλκίδης στην επιλογή της κινεζικής πόλης όπου πραγματοποιήθηκε η συνάντηση, χαρακτηρίζοντάς την αντίστοιχη της Silicon Valley για την Κίνα.

Όπως εξήγησε, η κινεζική διπλωματία λειτουργεί με ισχυρούς συμβολισμούς και η επιλογή της συγκεκριμένης τοποθεσίας δεν ήταν τυχαία, καθώς συνδέεται άμεσα με την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογική ανάπτυξη. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι τα επόμενα χρόνια η συγκεκριμένη κινεζική πόλη θα αποτελέσει σημαντικό κέντρο της παγκόσμιας τεχνητής νοημοσύνης.


Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στις πιέσεις που δέχονται οι αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης από τον κινεζικό ανταγωνισμό, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογία αποτελεί πλέον πεδίο σκληρής οικονομικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.


Αναλύοντας τη στάση των τριών ηγετών, στάθηκε ιδιαίτερα στη σχέση Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, σημειώνοντας ότι ο Κινέζος πρόεδρος αποκάλεσε τον Ρώσο ομόλογό του «παλιόφιλο». Για τον ίδιο, η συγκεκριμένη προσφώνηση δεν αποτελεί συνηθισμένη διπλωματική πρακτική, αλλά αποτυπώνει το επίπεδο πολιτικής προσέγγισης των δύο πλευρών.

 

Παράλληλα, χαρακτήρισε τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ  χαοτική και ανερμάτιστη, επισημαίνοντας ότι αρκετές από τις βασικές εξαγγελίες με τις οποίες επέστρεψε στην προεδρία των ΗΠΑ δεν έχουν υλοποιηθεί.

Ειδικότερα, υπενθύμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε θέσει ως βασικές προτεραιότητες την αντιμετώπιση της κινεζικής οικονομικής κυριαρχίας και τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, ο πόλεμος συνεχίζεται, ενώ έχει προστεθεί και η σύγκρουση με το Ιράν. «Ο Τραμπ συνεχίζει να κάνει πολιτική σαν να κάνει business. Μάλλον αυτό τον ενδιαφέρει ή τουλάχιστον αυτό ξέρει», ήταν η χαρακτηριστική αποτίμησή του.

Σύμφωνα με τον κ. Μαλκίδη, το βασικό συμπέρασμα από τη συνάντηση είναι ότι οι τρεις ηγέτες επιδιώκουν να διαμορφώσουν τις νέες παγκόσμιες ισορροπίες με βάση τα οικονομικά τους συμφέροντα.

 

Η Ευρώπη χάνει έδαφος – Η Κίνα αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο


Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο  Θεοφάνης Μαλκίδης στην απουσία της Ευρώπης από το τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων, επισημαίνοντας ότι η σημερινή πραγματικότητα διαφέρει ριζικά από εκείνη της Γιάλτας.

Όπως ανέφερε, τότε το επίκεντρο της διαπραγμάτευσης ήταν η Ευρώπη και κυρίως η Γερμανία, η οποία αποτελούσε το βασικό πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.

Σήμερα, αντίθετα, η Κίνα έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία σε κρίσιμους ευρωπαϊκούς οικονομικούς και βιομηχανικούς τομείς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην παρουσία κινεζικών συμφερόντων σε μεγάλες επιχειρήσεις, από τη Mercedes έως τη Volkswagen, υποστηρίζοντας ότι η κινεζική επιρροή στη γερμανική βιομηχανία έχει πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα.

 

Την ίδια ώρα, εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν πλέον την Ευρώπη ως την απόλυτη προτεραιότητά τους, αλλά στρέφουν περισσότερο την προσοχή τους σε περιοχές και τομείς που συνδέονται άμεσα με τα στρατηγικά τους συμφέροντα.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε τη Νότια Αμερική, τη Βενεζουέλα, τα πετρέλαια και τη Διώρυγα του Παναμά, αλλά και τη στάση των μεγάλων δυνάμεων απέναντι στο Ιράν.

Σύμφωνα με τον κ. Μαλκίδη, η παγκόσμια πολιτική απομακρύνεται πλέον από τις παραδοσιακές ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Η οικονομία καθορίζει σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό τις πολιτικές αποφάσεις, ενώ η στρατιωτική ισχύς εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο διαμόρφωσης της οικονομικής επιρροής.

Ειδικά για την Κίνα, σημείωσε ότι η οικονομική της άνοδος την καθιστά δεύτερη παγκόσμια υπερδύναμη, ενώ εκτιμά ότι η χώρα εξακολουθεί να κερδίζει χρόνο προκειμένου να ενισχύσει περαιτέρω και τη στρατιωτική της ισχύ.


Η Ελλάδα, η Τουρκία και το δίλημμα της εξωτερικής πολιτικής


Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η θέση της Ελλάδας μέσα στο νέο διεθνές περιβάλλον, με τον Θεοφάνη Μαλκίδη να θέτει ευθέως ζήτημα αναπροσαρμογής της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Όπως υποστήριξε, η χώρα δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένες τις σημερινές διεθνείς συμμαχίες και ισορροπίες, καθώς οι εξελίξεις μεταβάλλονται με ταχύτητα και η διπλωματία ακολουθεί πλέον τη «θεωρία του χάους».

 

Ο κ. Μαλκίδης αναφέρθηκε στην  ελληνική επιλογή  πλήρους ταύτισης με την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Ρωσία, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη στάση είχε κόστος για ελληνικά οικονομικά συμφέροντα, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχο όφελος.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στις απώλειες που υπέστη ο ελληνικός τουρισμός από τη ρωσική αγορά, αλλά και στις επιπτώσεις για τα αγροτικά  προϊόντα της Βόρειας Ελλάδας, τα οποία είχαν σημαντική ζήτηση στη Ρωσία.

Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, την ελληνική στάση με εκείνη της Τουρκίας, η οποία, παρά τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, ακολούθησε διαφορετική πολιτική, διατηρώντας σχέσεις και οικονομικές συναλλαγές με τη Ρωσία και εξυπηρετώντας τα δικά της συμφέροντα. «Η Τουρκία όχι απλώς δεν έχει υποστεί καμιά βλάβη, αντιθέτως έχει κερδίσει από τη στάση που έχει κρατήσει στο ρωσοουκρανικό», υπογράμμισε.


Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τον ρόλο του Αμερικανού διπλωμάτη και επιχειρηματία Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «δεν εκπροσωπεί τα αμερικανικά συμφέροντα στην Άγκυρα, αλλά τα τουρκικά στην Ουάσιγκτον».

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Τουρκία συνεχίζει να κινείται με βάση μια πολυδιάστατη πολιτική, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση της στη Συρία, στη Λιβύη, στο Κουρδιστάν, αλλά και στον άξονα Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν.

Όπως εκτίμησε ο κ. Μαλκίδης, η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να ακολουθεί μια πολιτική χωρίς να αξιολογεί διαρκώς τι αποκομίζει από τις επιλογές της, ιδιαίτερα όταν οι γειτονικές χώρες αξιοποιούν τις διεθνείς συγκυρίες για να ενισχύσουν τη δική τους θέση.

 

«Πάνω απ’ όλα τα ελληνικά συμφέροντα»


Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Θεοφάνη Μαλκίδη, πρέπει να επανεξετάσει την εξωτερική της πολιτική και να πάψει να θεωρεί δεδομένο ότι οι επιλογές των συμμάχων της ταυτίζονται με τις δικές της εθνικές προτεραιότητες.

Η συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς και συμμαχίες δεν μπορεί, όπως υπογράμμισε, να υποκαθιστά την αυτόνομη αξιολόγηση των συμφερόντων της χώρας. Σε μια περίοδο κατά την οποία ακόμη και παραδοσιακές συμμαχίες δοκιμάζονται και οι μεγάλες δυνάμεις επανακαθορίζουν τις σχέσεις τους, η Αθήνα οφείλει να προσαρμόζει τη στάση της στις νέες συνθήκες.


«Η Ελλάδα οφείλει, πέρα από μέλος που βρίσκεται σε διεθνείς οργανισμούς και στην Ατλαντική Συμμαχία, να έχει ως πρωτεύοντα τα συμφέροντά της», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι μέχρι σήμερα τα ελληνικά συμφέροντα είτε έχουν υποστεί βλάβη είτε δεν εξυπηρετούνται.