Η Γενοκτονία : Ενενήντα χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή

Η Γενοκτονία στη Μικρά Ασία.
Εισήγηση στο συνέδριο "Τρεις Γενοκτονίες : Μία στρατηγική". Μέγαρο Παλαιάς Βουλής.

http://www.livemedia.gr/video/2397

Γενοκτονία: Ενενήντα χρόνια από την Μικρασιατική καταστροφή

Ομιλία Θ. Μαλκίδη για τη Γενοκτονία. Σύλλογος Κρητών Ν. Σερρών

Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης

Θεοφάνης Μαλκίδης

 

1η Σεπτεμβρίου 1821: Η σφαγή της Σαμοθράκης

Η Σαμοθράκη αποτελεί ακόμη ένα μέρος της Θράκης, το οποίο είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό, παρά τη μεγάλη προσφορά του στον ελληνικό και παγκόσμιο πολιτισμό, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Το νησί ήταν ένας χώρος, μία ολόκληρη φιλοσοφία της ζωής, μία αντίληψη για την επικοινωνία ανθρώπων και εμπορευμάτων. Η ανάπτυξη της Σαμοθράκης και τα «Σαμοθραείκια τείχη», οι πόλεις που δημιούργησε στα απέναντι Θρακικά παράλια, τα Καβείρια Μυστήρια, η έλευση του Απόστολου Παύλου στο...

...νησί ως πρώτου ευρωπαϊκού εδάφους, και φυσικά η Νίκη της Σαμοθράκης, είναι μερικά από τα δεδομένα, για τα οποία είναι γνωστή η Σαμοθράκη. Το νησί όμως έχει και μία πτυχή της ιστορίας της, άγνωστη και λησμονημένη. Η Σαμοθράκη από το 1459 ήταν υπόδουλη με έντονη την οθωμανική παρουσία.

Η κήρυξη της επανάστασης στη Σαμοθράκη από τους τοπικά μυημένα μέλη στη Φιλική Εταιρεία, ακολούθησε ο γενικός ξεσηκωμός των Ελλήνων. Η αντίδραση από τους Οθωμανούς ήρθε το Σεπτέμβριο του 1821, την 1η του μηνός, την «πρωτοσταυρινιά» όπως λένε οι ντόπιοι, όταν αποβιβάστηκαν δύο χιλιάδες στρατιώτες. Η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική. Η Σαμοθράκη μετατράπηκε σε κέντρο λεηλασίας, ζώνη θανάτου και ερείπια, και το νησί έμεινε ακατοίκητο για έξι χρόνια. Εφτακόσιοι από τους κατοίκους που είχαν καταφύγει στα βουνά, οι Οθωμανοί, τους έφεραν πίσω με δόλο δίνοντάς τους την εντύπωση ότι θα τους δώσουν χάρη. Όμως στην τοποθεσία «Εφκάς» στο κάστρο της πρωτεύουσας, της Χώρας, τους δολοφόνησαν όλους. Από τη μαζική αυτή δολοφονία, επέζησαν σύμφωνα με μαρτυρίες ξένων περιηγητών και του Σαμοθρακρακίτη ιερέα Γ. Μανωλάκη από 25 έως 30 οικογένειες, οι οποίες ζούσαν τα επόμενα χρόνια σε άθλια κατάσταση. Σημαντική μαρτυρία για το ολοκαύτωμα αποτελεί το έργο του Ίωνος Δραγούμη «Σαμοθράκη», ο οποίος διέσωσε το συμβάν, αλλά και την αναφορά για το τρυπημένο Ευαγγέλιο της εκκλησίας της Παναγίας στη Χώρα, το οποίο φυλάσσεται στο Εθνολογικό Μουσείο. Όσοι σώθηκαν από τους 15.000 κατοίκους πουλήθηκαν σαν σκλάβοι.

Σημαντική παράμετρος του ολοκαυτώματος αποτελεί και ο βίαιος εξισλαμισμός πολλών Σαμοθρακιτών, που κατέληξαν όπως αναφέραμε δούλοι. Πέντε από τους επιζώντες του ολοκαυτώματος γύρισαν το 1837 στη Σαμοθράκη και επέστρεψαν στην αρχική τους θρησκεία. Για αυτό το λόγο βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στην απέναντι Θρακική ακτή όπου μεταφέρθηκαν στο χωριό Μάκρη της Αλεξανδρούπολης. Η μνήμη τους τιμάται την Κυριακή του Θωμά και αποτελούν τους πέντε νεομάρτυρες (Μανουήλ Παλογούδας, Μιχαήλ Κύπριος, Θεόδωρος Δημ. Καλάκου, Γεώργιος Κουρούνης και Γεώργιος), τα λείψανα των οποίων υπάρχουν στην εκκλησία της Παναγίας στη Χώρα και στις εικόνες στις εκκλησίες του νησιού απεικονίζονται με φουστανέλες.

Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης παρέμεινε άγνωστο και η τυπική αναφορά στη θυσία των κατοίκων της στην εθνική παλιγγενεσία, αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία των Αθηνών μόλις το 1980. Την καταστροφή της Σαμοθράκης την απεικόνισε πολύ χαρακτηριστικά ο Γάλλος Αύγουστος Βινσόν (Αuguste Vinchon) ο οποίος λίγο αργότερα ζωγράφισε ένα πίνακα με θέμα τη σφαγή της Σαμοθράκης, που βρίσκεται στο Λούβρο.

Το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης αποτελεί μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας μας και οφείλουν οι χιλιάδες επισκέπτες του νησιού να το γνωρίσουν, και οι αρκετοί ερευνητές που ασχολούνται με αυτό, να το αναδείξουν περισσότερο. Η συνέχεια θα πρέπει να είναι ακόμη πλούσια, το οφείλουμε στους νέους ανθρώπους που θυσιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 1821 και αργότερα, για ελευθερία σώματος και πνεύματος.


Για το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης περισσότερα στο Δορδανάς Σ- Μαλκίδης Θ. (επιμέλεια) Σαμοθράκη: Ιστορία- Αρχαιολογία- Πολιτισμός. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου. Θεσσαλονίκη: εκδόσεις Επίκεντρο 2008.

100 χρόνια από την απελευθέρωση της Σαμοθράκης

 

Ημερίδα για τα 100 χρόνια απελευθέρωσης  της Σαμοθράκης

 

«Εις εκτέλεσιν της υπ’ αριθμ. 34 και από 17 τρέχοντος εγγράφου διαταγής υμών, λαμβάνω την τιμήν να σας αναφέρω ότι άμα τη αποβιβάσει μου εν τη Νήσω Σαμοθράκη προέβην αμέσως εις την κατάσχεσιν του εν τη παραλία Λιμεναρχείου, υψώσας επ’ αυτού με τας κεκανονισμένας τιμάς την ελληνικήν Σημαίαν……Είτα δε παραλαβών το υπόλοιπον του αγήματος, μετέβην και κατέλαβον την κυρίως πόλιν της Σαμοθράκης, κατοικουμένην εκ τεσσάρων χιλιάδων περίπου κατοίκων, απάντων Ελλήνων, πλην δύο οικογενειών οθωμανών…. Μετέβην είτα εις την εκκλησίαν όπου ετελέσθη δοξολογία παρά των κατοίκων…..».

Αυτά, μεταξύ άλλων, ανέφερε ο σημαιοφόρος του Πολεμικού Ναυτικού Κ. Παναγιώτου, στο έγγραφο που συνέταξε την ημέρα απελευθέρωσης της Σαμοθράκης, η οποία συνέπιπτε με την περίοδο απελευθέρωσης της Ηπείρου, της Μακεδονίας και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου.  Μάλιστα η  επιχείρηση απελευθέρωσης μέσα σε 60 ημέρες των νησιών Ίμβρος, Θάσος και Άγιος Ευστράτιος, Σαμοθράκη, Ψαρά, Τένεδος,  Λέσβος, Χίος, Οινούσσες, Ικαρία, Σάμος και της χερσονήσου του  Αγίου Όρους, αποτελεί εποποιία.

Με αφορμή το ιστορικό γεγονός συμπλήρωσης 100 ετών από την απελευθέρωση της Σαμοθράκης από τον ελληνικό στόλο, με επικεφαλής του οποίου ήταν ο «Γ. Αβέρωφ», το πνευματικό κέντρο του Δήμου Σαμοθράκης «Νικόλαος Φαρδύς», διοργάνωσε  το Σάββατο 25 Αυγούστου 2012 ημερίδα με θέμα: « Το ιστορικό πλαίσιο από την επανάσταση 19 Απριλίου 1821 έως την απελευθέρωση 19 Οκτωβρίου 1912». Η ημερίδα  πραγματοποιήθηκε  στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου στη Χώρα και την παρακολούθησε πολυπληθές ακροατήριο, τόσο Σαμοθρακιτών, όσο και επισκεπτών του νησιού.

Την ημερίδα άνοιξε η πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Α. Μαλέζου,   το χαιρετισμό του Μητροπολίτη Ανθίμου μετέφερε ο Αρχιερατικός Επίτροπος π. Ματθαίος, ενώ μίλησαν επίσης ο Δήμαρχος Σαμοθράκης  Γ. Χανός, η αντιπεριφερειάρχης Έβρου Γ. Νικολάου και ο διοικητής της στρατιωτικής δύναμης Σαμοθράκης Δ. Μάνος.

Στην πρώτη συνεδρία, την οποία συντόνισε ο Στράτος Δορδανάς, μίλησε ο Θ. Μαλκίδης για τις «διεθνείς και εσωτερικές συνιστώσες της απελευθέρωσης της Σαμοθράκης», αναδεικνύοντας το περιβάλλον που διαμορφώθηκε τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, που οδήγησε στην απελευθέρωση της Σαμοθράκης και των άλλων νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου.  

Στη συνέχεια ο Θ. Αγγελώνιας με την εισήγησή του «Σαμοθράκης απελευθέρωση: Γη προγονική», με μία πρωτότυπη προσέγγιση κατέγραψε την νεώτερη ιστορία της Σαμοθράκης και την απελευθέρωση, μέσα από τις αφηγήσεις των προγόνων του.  Τέλος ο Κ. Κυλίμος αναφέρθηκε στην  « μετακίνηση των πληθυσμών εντός της νήσου Σαμοθράκης την περίοδο της απελευθέρωσης», δίνοντας δημογραφικά στοιχεία για τη χρονική αυτή φάση. Η πρώτη συνεδρία έκλεισε με συζήτηση, τοποθετήσεις και ερωτήσεις, με μεγάλη συμμετοχή του ακροατηρίου.

Η δεύτερη συνεδρία της ημερίδας με συντονιστή το Θ.  Μαλκίδη, ξεκίνησε με την εισήγηση  του Δ. Αναστασιάδη «Το ¨Ψαλτών εγκόλπιον¨ του Νικολάου Φαρδύ: Σκέψεις για το έργο του», εισήγηση που περιέγραψε την προετοιμασία των Σαμοθρακιτών για την απελευθέρωση, μέσα από το έργο του πλέον γνωστού τέκνου της.   

Στη συνέχεια ο Σ. Δορδανάς  πραγματοποίησε την εισήγηση  «Ο ελληνικός στόλος και οι επιχειρήσεις κατάληψης των νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου», περιγράφοντας την πολεμική και ιδιαίτερα ναυτική συνιστώσα απελευθέρωσης της νησιωτικής Ελλάδας,  ενώ ο τελευταίος εισηγητής Π.  Αλεπάκος  μίλησε για  τη « Σαμοθράκη στην τελευταία περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας μέσα από τις γραπτές πηγές της εποχής», καταγράφοντας  τα στοιχεία των ξένων κυρίως περιηγητών της εποχής για τη Σαμοθράκη, μεταξύ των οποίων  και των πλατσικολόγων του πλούτου του νησιού.  

Και η δεύτερη συνεδρία έκλεισε με συζήτηση, ενώ η  ολοκλήρωση  της ημερίδας, έγινε με την  παιδική χορωδία Σαμοθράκης του συλλόγου φίλων μουσικής «Αρμονίας Γένεσις». Κατά τη διάρκεια της ημερίδας λειτούργησε έκθεση φωτογραφίας με σπάνιες απεικονίσεις της Σαμοθράκης κατά την περίοδο της απελευθέρωσης, ενώ τα πρακτικά της ημερίδας θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίο, συμβάλλοντας στην ιστορική γνώση για το νησί, το μοναδικό, εκ των Θρακικών Σποράδων (μαζί με Ίμβρο και Τένεδο), που παρέμεινε ελληνικό.

 

 

Ημερίδα για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Σαμοθράκης.

Ημερίδα για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Σαμοθράκης. Δέλτα Τηλεόραση.

ΑΠΟ ΤΗ ΣΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΣΤΟ ΑΕΤΟΧΩΡΙ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ

 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ευσεβία Γεωργιάδου-  Θεοφάνης Μαλκίδης

ΑΠΟ ΤΗ ΣΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ  ΣΤΟ ΑΕΤΟΧΩΡΙ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ

Συμβολή στην έρευνα για την εγκατάσταση των προσφύγων στον ελλαδικό χώρο.

Πολιτιστικός Σύλλογος Αετοχωρίου «Η Σάντα»

Αετοχώρι Έβρου  2012

 «Το πρώτο σου χρέος,  εκτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νικήσεις μέσα σου όλους τους προγόνους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει».

Πέρασαν χρόνια από τότε που διαβάσαμε στην Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη αυτή τη γνωστή ρήση.

Έκτοτε σε κάθε περίσταση που ταίριαζε ερχόταν ξανά και ξανά στο νου.  Όταν διαβάζουμε  κάποιο βιβλίο που αφορούσε στον Πόντο και στη Γενοκτονία, αναλογιζόμαστε την βαρύτητα αυτής της ρήσης, το μεστό νόημα της, τη διαχρονική της αξία και το σημαντικότερο: το γεγονός πως αφορά τον καθένα από εμάς· τον κάθε Έλληνα και Ελληνίδα, το κάθε ζωντανό κύτταρο του Ελληνισμού.

Ιδιαίτερα στις μέρες μας προβάλλει αναπότρεπτη η ανάγκη να καταλάβουμε πως ο κόσμος που ζούμε είναι απρόοπτος και οι εξελίξεις ραγδαίες. Γι’ αυτό χρειάζονται ανάλογες προσπάθειες και στέρεες αντιστάσεις, τέτοιες που μόνο η γνώση του παρελθόντος μπορεί να διαμορφώσει.

Επιπρόσθετα, η επαφή με το ιστορικό παρελθόν μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για την πληρέστερη κατανόηση του παρόντος. Μ’ αυτό το σκεπτικό οφείλουμε να χρησιμοποιήσουμε το παρελθόν και την εμπειρία μας ως γνώμονα που θα καθορίσει την πορεία μας για το μέλλον.

Η καταγραφή της ιστορίας της πατρίδας μας, του Πόντου και ειδικότερα της ιδιαίτερης καταγωγής της Σάντας, αποτελούσε και εδώ και καιρό στόχο μας, αλλά και σκοπό του Πολιτιστικού μας Συλλόγου. Παράλληλα, η καταγραφή της εγκατάστασης των προσφύγων από τη Σάντα στο Αετοχώρι του Έβρου ήταν μία αναγκαιότητα, η οποία πέρα από τις προφανείς απαιτήσεις της τοπικής και προσφυγικής ιστορίας, ήταν και ένα καθήκον, χρέος και απαραίτητη εργασία προς τους προγόνους μας. Σ΄ αυτούς και σ΄ αυτές, που με ασύγκριτες με το σήμερα, δυσκολίες,  εργάστηκαν και έζησαν για το Αετοχώρι. Και τα κατάφεραν δίνοντας στους νεότερους και στις νεότερες, τις καλύτερες αναμνήσεις που έφεραν μαζί τους από τον Πόντο και τη Σάντα. Τις χειρότερες μνήμες, και είμαστε σίγουροι ότι  ήταν οι περισσότερες,  τις κράτησαν  για τον εαυτό τους….

Για την υλοποίηση της καταγραφής της ιστορίας της Σάντας και του Αετοχωρίου οφείλουμε να ευχαριστήσουμε όλους και όλες που συνέβαλλαν με το δικό τους τρόπο. Με αφηγήσεις, συζητήσεις  φωτογραφίες, ανταλλαγή απόψεων και κάθε βοήθεια, μας «ζωντάνεψαν» την ιστορία του Αετοχωρίου, της Σάντας και του Πόντου. Ειδικότερα θέλουμε να ευχαριστήσουμε  τον Ιωάννη Δημητριάδη πρώην πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου  Αετοχωρίου «η Σάντα» και τον Κωνσταντίνο Χαραλαμπίδη. 

Επίσης θέλουμε να ευχαριστήσουμε το Πολιτιστικό Σύλλογο Αετοχωρίου «η Σάντα» που εξέδωσε το βιβλίο.

Τέλος για αμέτρητους  λόγους αλλά και ως ελάχιστη τιμή σε όλες εκείνες τις, για ευνόητους λόγους,  μαυροφορεμένες  γυναίκες που βλέπαμε στα προγενέστερα χρόνια  στο Αετοχώρι αφιερώνουμε το βιβλίο αυτό με πολύ αγάπη και περισσότερη συγκίνηση για τους ανθρώπους που φεύγουν από αυτή τη ζωή, αλλά δε χάνονται από τη μνήμη μας:  στη μάμα τη Μαρία (Μαρία Γολιδοπούλου), στη θεία Όλγα (Όλγα Χαραλαμπίδου), στη θεία Παρθένα (Παρθένα Καλαϊτζίδου), στη Δωροθέα Κουρτίδου, στην Ελένη  Σοφιανίδου  («Ελέγκο»), στη Σοφία Μωυσιάδου («Τσόφα») που έζησαν την προσφυγιά, τον πόνο, τη νοσταλγία για τη γενέτειρα γη και δεν έπαψαν ως τη στιγμή που έφυγαν να μιλούν για τη Σάντα (Σαντά),  και τον Πόντο, πράττοντας  στο ακέραιο τον καθήκον τους  προς την πατρίδα μας.

Η ιστορία των Σανταίων και γενικότερα των Ελλήνων του Πόντου συνεχίζεται. Με το βιβλίο αυτό βάλαμε, έτσι θέλουμε να πιστεύουμε, ένα μικρό λιθάρ(ι). Τα μεγαλύτερα, τα οποία  τα διαλύθηκαν  με τη Γενοκτονία  και ξαναφτιάχτηκαν και  εξακολουθούν να  φτιάχνονται,  στην προσφυγιά, σε όλον τον πλανήτη, στην Ελλάδα, στο Αετοχώρι, τα έβαλαν οι πρόγονοί μας. Σ’ αυτούς οφείλουμε τα πάντα: το ζειν και το ευ ζειν.    

____________________

Η παρουσίαση του βιβλίου για τους Πόντιους της Σάντας που εγκαταστάθηκαν στο Αετοχώρι Έβρου, πραγματοποιήθηκε από τον  Πολιτιστικό Σύλλογο Αετοχωρίου «Η Σάντα» στο δημοτικό σχολείο στις 4 Αυγούστου. Την παρουσίαση, την οποία έκαναν οι Ε. Γεωργιάδου και Θ. Μαλκίδης, την  παρακολούθησαν εκπρόσωποι της εκκλησίας και του Δήμου Αλεξανδρούπολης, μέλη του συλλόγου και πολλοί κάτοικοι και επισκέπτες του χωριού.

Για περισσότερες πληροφορίες κα. Ε. Γεωργιάδου τηλ.   6972339580

Παρουσίαση του βιβλίου του καπετάνιου του Ποντιακού αντάρτικου Παντελή Αναστασιάδη

Παρουσίαση του βιβλίου του καπετάνιου του Ποντιακού αντάρτικου Παντελή Αναστασιάδη (Παντέλ Αγά) "Μνήμες του Ποντιακού Έπους" 

Συνέδριο Συλλόγου Μικρασιατών Πτολεμαίδας για τη Γενοκτονία

Συνέδριο Συλλόγου Μικρασιατών Πτολεμαίδας για τη Γενοκτονία

Βίντεο: Ομιλία Θ. Μαλκίδη για τη Ρωμηοσύνη. Τρίκαλα

Βίντεο: Ομιλία Θ. Μαλκίδη για τη Ρωμηοσύνη

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Θεοφάνης Μαλκίδης

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 

Πρόλογος στο βιβλίο του Κ. Λούρμπα "Οι Μικρασιάτες της Γαστούνης" και μέρος

της ομιλίας στην παρουσίαση του βιβλίου που οργάνωσε ο Σύλλογος Μικρασιατών

Γαστούνης "Οι Ίωνες".

«Μυστήριο μεγάλο είναι το πώς έρχεται στον κόσμο ο άνθρωπος. Εμένα το γραφτό μου ήτανε  να γεννηθώ στην Ανατολή, αλλά η ρόδα της Τύχης, που γυρίζει ολοένα, ξερίζωσε από τα θεμέλια τον τόπο μου και μ΄ έριξε στην ξενιτειά, σ΄ ανθρώπους που μιλούσανε την ίδια γλώσσα με μένα, πλην όμως που είχανε άλλα συνήθια. Το πουλί το θαλασσοδαρμένο, πως βρίσκει έναν βράχο μέσα στο πέλαγο και κάθεται και στεγνώνει τα φτερά του, έτσι βρίσκουμαι κ ΄εγώ σε τούτα τα χώματα»

Φώτης Κόντογλου «Το Αιβαλί η πατρίδα μου» Αθήνα: Άγκυρα 2009, σ.11.

Είναι πλέον διαπιστωμένο ότι ο  Ελληνισμός της Μικράς Ασίας (Ιωνία, Φρυγία, Λυκία, Βιθυνία και άλλων τόπων), της Θράκης, του Πόντου,  της Καππαδοκίας,  ο οποίος  ζούσε στο οθωμανικό κράτος μέχρι το 1922-1923, έπαιξε κεντρικό ρόλο στην ιστορία του ελληνικού λαού. Μίλητος,  Φώκαια,  Έφεσος,  Σμύρνη,  Μαγνησία,  Αλικαρνασσός, Τραπεζούντα, Αργυρούπολη, Προύσα, Αδριανούπολη, αρχαίοι ναοί, χριστιανικές εκκλησίες, άγιοι,  μάρτυρες και νεομάρτυρες, αρχιτεκτονική, φιλοσοφία, αστρονομία, μαθηματικά, αθλητισμός, και χιλιάδες άλλες ψηφίδες του ελληνικού πολιτισμού.

Επίσης είναι κοινά αποδεκτό ότι αυτό το ιδιαίτερης αξίας κομμάτι του Ελληνισμού, μπήκε στο περιθώριο αμέσως μετά τη Γενοκτονία και  την έλευσή του ως ακρωτηριασμένο προσφυγικό σώμα στον ελλαδικό χώρο.

Η Μικρασιατική  καταστροφή και η έλευση των προσφύγων στην Ελλάδα, αποτελεί μία μεγάλη τομή στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Τόσο, για το μεγάλο τραύμα που επέφερε  με  τη βίαιη αποκοπή των προσφύγων  από τις εστίες τους,  όσο και  για την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα που μπόλιασε με νέο δυναμικό τη χώρα.

Το προσφυγικό στοιχείο αντιμετωπίστηκε σε γενικές γραμμές σαν ξένο,  το οποίο  ήλθε στην Ελλάδα προκειμένου να διαταράξει τις ισορροπίες, και τέθηκε στο παρασκήνιο. Μάλιστα μετά τον πρώτο ακρωτηριασμό, για τον προσφυγικό Ελληνισμό  ακολούθησε ένας δεύτερος μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου  (πρώην Σοβιετική Ένωση και ανατολική Ευρώπη) και από έναν τρίτο στη δεκαετία του 1950 και 1960, με τη μετανάστευση σε όλο τον κόσμο. 

Στη συνέχεια, η  υπογραφή του ελληνοτουρκικού συμφώνου φιλίας του 1930  δεν  λειτούργησε μόνο  οικονομικά εις βάρος των προσφύγων,  αλλά λειτούργησε  σαν   μέσο  για την πολιτική εξαφάνιση του προσφυγικού πληθυσμού, για την εξαφάνιση της μνήμης.

Η πολιτική της λήθης συνεχίστηκε  και  στις επόμενες δεκαετίες, παρά τους διωγμούς των Ελλήνων που συνεχιζόταν (Κωνσταντινούπολη, Ίμβρος, Τένεδος) και η  Θράκη, η Μικρά Ασία, ο Πόντος, η Καππαδοκία απουσίαζαν, υπήρχαν μόνο στις αναζητήσεις του Ερυθρού Σταυρού.

Οι σύλλογοι, οι κυριότεροι εκφραστές του προσφυγικού χώρου, στο πρώτο χρονικό διάστημα μετά τη γενοκτονία και την προσφυγιά   λειτούργησαν ως κιβωτοί  διάσωσης της ιστορικής διαδρομής του ελληνικού λαού, ενώ διέσωσαν και ανεκτίμητης αξίας κειμήλια και ιδιαίτερες πολιτισμικές εκφράσεις.  Χωρίς αυτούς τους συλλογικούς θεσμούς, δεν θα υπήρχε καμία σοβαρή και δυναμική αναφορά για τον Ελληνισμό της καθ΄ ημάς  Ανατολής. 

Κάθε λοιπόν αναφορά που έρχεται στο φως για τους πρόσφυγες αποτελεί σημαντική συμβολή στη νεώτερη ελληνική ιστορία και βεβαίως στην αποσιωπημένη ιστορία των Ελλήνων της καθ΄ ημάς Ανατολής, της δικής μας Μικράς Ασίας. 

Το βιβλίο  του Κώστα Λούρμπα αποτελεί μία μεγάλη συμβολή των προσφυγικών κοινοτήτων, όπως αυτή της Γαστούνης,  στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, της συλλογικής ταυτότητας των προσφύγων, σε μία περιοχή όπου δεν υπήρχαν μαζικές προσφυγικές εγκαταστάσεις.

Τον  Κώστα Λούρμπα τον γνώρισα στις εκδηλώσεις μνήμης για τη Μικρά Ασία που οργανώθηκαν το Σεπτέμβριο του 2011, στον προσφυγικό οικισμό της Γλύφας Ηλείας.   Μέσα από τη συζήτηση και από το κείμενό του για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες της Γαστούνης, αποδεικνύει τη μεγάλη συμβολή των Μικρασιατών, των οποίων είναι τέκνο, να αναδειχθεί  η ιστορία και η ταυτότητα των προσφύγων.  Για αυτά που έζησε και για αυτά που άκουσε,  για αυτά που του μετέφεραν οι πρόγονοί του. Ένας    πλούτος γνώσεων και βιωμάτων για  την τοπική ιστορία των Μικρασιατών προσφύγων της Γαστούνης.

Το βιβλίο κεντρίζει  το ενδιαφέρον να γνωρίσουμε μέσα από τα γραπτά  και τις εικόνες ενός  προσφυγικής καταγωγής ανθρώπου ο οποίος έφτασε στο ανώτατο τοπικό αξίωμα,  αυτό του Δημάρχου,  στην ιδιαίτερη πατρίδα του,  τους πρόσφυγες του 1922 που άρχισαν μία νέα ζωή στη Γαστούνη. 

Ο συγγραφέας είναι μία χαρακτηριστική προσωπικότητα της μεγάλης  προσφυγικής οικογένειας  με  πλούτο γνώσεων και βιωμάτων, αλλά και ταυτόχρονα και σιωπής για αυτά που έγιναν. Όλοι και όλες έτσι ήταν αν θυμηθώ και από τη εμπειρία της μοναδικής προγόνου μου που πρόλαβα και γνώρισα.

Η προσφυγική ταυτότητα, η ανάκτησή της για να είμαστε πιο ακριβείς,  έχει ακόμη πολύ απόσταση να διανύσει  και να δημιουργήσει τις συνθήκες για   νέα και σύγχρονα αιτήματα.  Ωστόσο η ιστορική περίοδος που διανύουμε δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες. Παρότι η πρώτη προσφυγική γενιά έχει σχεδόν ολοκληρώσει τον κύκλο της σ΄ αυτή τη ζωή,  υπάρχει πλέον η καταγραμμένη μαρτυρία της. Μαρτυρία ζωής και ιστορικής πορείας. Όπως αυτή του Κώστα Λούρμπα, τον οποίο και ευχαριστώ, ως γόνος προσφύγων, που φώτισε ακόμη μία πτυχή της διαδρομής των προγόνων μας, των προγόνων μου. Η έλευση των προσφύγων στην Ελλάδα,  απόρροια του βίαιου διωγμού τους από τις εστίες τους, αποτελεί μείζον γεγονός για την ελληνική κοινωνία και ιστορία.  Μορφές του  προσφυγικού πληθυσμού  αποτέλεσαν τους φορείς οικονομικής ανάπτυξης και πνευματικής ανύψωσης, μεταφέροντας,  διασώζοντας, καταγράφοντας και ενισχύοντας την Μικρασιατική  κληρονομιά,  εμπλουτίζοντας με μνήμες, παραδόσεις και καταγραφές τον πολιτισμό της περιοχής.

Παρά τις δυσκολίες, παρά τα μεγάλα εμπόδια και τις προσδοκίες που διαψεύστηκαν, οι Έλληνες που εγκαταστάθηκαν στη Γαστούνη μετά το 1922, αποτέλεσαν την κιβωτό διάσωσης των Μικρασιατικών παραδόσεων. Μία κιβωτός που εμπλουτίζεται από την έκδοση σημαντικής αξίας κειμένων και φωτογραφιών όπως αυτών που συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Κώστα Λούρμπα.

Γενοκτονία

Η εκπομπή για τη Γενοκτονία στη Δέλτα Τηλεόραση Θράκης 19 Μαίου 2012

Γενοκτονία

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Μόσχας

Με την ευκαιρία επετείου της γενοκτονίας του χριστιανικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την Παρασκευή 18 Μαΐου 2012 πραγματοποιήθηκε, στις εγκαταστάσεις του Μυσείου «Οίκος Αγιογραφίας» της Μόσχας, διάλεξη του Θεοφάνη Μαλκίδη που συνδιοργανώθηκε από το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού και το Σύλλογο Ελλήνων Μόσχας.

Στην εισαγωγική της ομιλία η διευθύντρια του Κ.Ε.Π. Δώρα Γιαννίτση επεσήμανε ότι η διατήρηση και ο σεβασμός της ιστορικής μνήμης αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα κοινωνιών και εθνών τόσο μεμονωμένα όσο και στο σύνολό τους, εφόσον εξασφαλίζουν τη συνέχεια της παράδοσης και του πολιτιστικού κληροδοτήματος, αλλά και την αρμονική ύπαρξη και συνύπαρξη εθνών, στα πλαίσια πάντα κρατικών δομών που διέπονται από το κράτος δικαίου. Ο σεβασμός, η δικαίωση της ιστορικής μνήμης και η αποκατάσταση της ηθικής τάξης πραγμάτων, δεν είναι, ή μάλλον δεν πρέπει να είναι, έννοιες επιλεκτικές, αλλά καθολικές. Παρ΄όλα αυτά σήμερα από τη διεθνή κοινότητα εκκρεμεί η αναγνώριση της γενοκτονίας του ελληνικού-χριστιανικού πληθυσμού του Πόντου, της Μικράς Ασίας αλλά και της ενδοχώρας της Ανατολίας (Καππαδοκίας) την περίοδο 1908-1923.

Στα διάλεξή του ο \ κ. Θ. Μαλκίδης προέβη σε μία σύντομη ιστορική επισκοπηση της παρουσίας του ελληνισμού στον Πόντο και τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους, αναφέρθηκε στην περίοδο της γενοκτονίας (1908-1923) και στις τρεις (3) φάσεις της, καθώς και στις προσπάθειες που καταβάλλονται σε παγκόσμιο επίπεδο για την αναγνώρισή της από τη διεθνή κοινότητα.

Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό, που πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα ζεστή ατμόσφαιρα. Την εκδήλωση, μεταξύ άλλων, παρακολούθησαν ο Γενικός Πρόεξενος της Ελλάδος στη Μόσχα κ. Ιωάννης Πλώτας, ο Γραμματέας της Πρεσβείας κ. Στράτος Ευθυμίου, εκπρόσωποι της ελληνικής και αρμενικής ομογένειας, Έλληνες και Φιλέλληνες.

Προηγουμένως πραγματοποιήθηκε, στο Μετώχι «Κρουτίτσκι» του Πατριαρχείου Μόσχας, συνέντευξη τύπου-στρογγυλή τράπεζα με τη συμμετοχή του επικεφαλής του αποστολικού τμήματος του Πατριαρχείου, αρμοδίου και για θέματα νεολαίας, ιερομονάχου Δημητρίου (Πέρσιν), του αντιπροέδρου της Ένωσης Αρμενίων Ρωσίας Λεβόν Μουκανιάν, του προέδρου του συλλόγου Ελλήνων Μόσχας Ανέστη Ξινόπουλου, της διευθύντριας του Κ.Ε.Π. Δώρας Γιαννίτση, του επικεφαλής της ελληνικής νεολαίας Μόσχας Αλεξέι Τσερκέζωφ και του Θεοφάνη Μαλκίδη, κατά την οποία συζητήθηκαν κοινές δράσεις για την ανάδειξη του ζητήματος της αναγνώρισης της γενοκτονίας, επισημάνθηκε δε η σπουδαιότητα εκπαιδευτικών-επιμορφωτικών δράσεων, καθώς και εκδοτικού έργου, ως εργαλείου δημοσιότητας, αφύοπνισης συνειδήσεων και προσέλκυσης ενδιαφέροντος της διεθνούς κοινότητας.

Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού εκφράζει την ειλικρινή του ευγνωμοσύνη στο τουριστικό πρακτορείο και τον πρόεδρό του Σπάρτακο Χαρατσίδη για τη στήριξη της εκδήλωσης κατά την έλευση του  κ. Μαλκίδη στη Μόσχα, καθώς και στον Οίκο Αγιογραφίας της Μόσχας για την ευγενική παραχώρηση του χώρου.

Επισημαίνεται ότι ο κύκλος διαλέξεων μαγνητοσκοπείται και αναρτάται στο εδάφιο «Αρχείο βιντεοσκοπημένων εκδηλώσεων του Κ.Ε.Π.» του Δικτυακού μας Τόπου http://www.hecucenter.ru/gr/video.htm

 

геноцида

21 мая 2012 г.

По случаю годовщины геноцида христианского населения Османской империи, в пятницу 18 мая 2012г. в Музее «Дом Иконы» Греческим культурным центром и Московским обществом греков была организована лекция видного греческого историка и общественного деятеля, профессора Фракийского Университета имени Демокрита Феофаниса Малкидиса на тему: "Геноцид греков".

В своей вступительной речи директор ГКЦ Теодора Янници обратила внимание на то, что сохранение и уважение исторической памяти остается ключевым фактором жизнеспособности и жизнедеятельности как каждой нации по отдельности, так и всего человечества в целом, обеспечивающее преемственность традиций и культурного наследия из поколения в поколение, а также гармоничное существование и сосуществование наций в рамках правового государственного устройства. И это уважение не должно быть выборочным и всеобщим. При этом сегодня, на международной арене, на международном нравственно-правовом поле существует дыра, существует нерешенный вопрос признания геноцида греков Малой Азии, Анатолии и Понта в период с 1908 по 1923 год.

В своем выступлении профессор Феофанис Малкидис провел краткий исторический обзор присутствия эллинизма на территории Малой Азии и Причерноморья со времен античности и по новое время, коснулся трех этапов геноцида (1908-1923гг.), а также предпринимаемых попыток небольшой группой энтузиастов по признанию факта геноцида международным сообществом (полный текст выступления профессора Ф. Малкидиса прилагается).

Далее последовала чрезвычайно теплая, оживленная, искренняя и непринужденная беседа посетителей с лектором. На мероприятии присутствовали также генеральный консул Греции в Москве Иоаннис Плотас, первый секретарь Посольства Греции в Москве Стратос Эфтимиу, представители греческой и армянской диаспоры, эллины и филэллины.

Директор ГКЦ Теодора Янници и профессор Феофанис Малкидис

Перед лекцией в Крутицком Патриаршем подворье Московского Патриархата была проведена пресс-конференция – круглый стол по вопросам геноцида с участием эксперта Синодального отдела по делам молодежи, ответственного по миссионерской работе Иеромонаха Дмитрия (Першина), Вице-президента Союза армян России Левона Муканяна, председателя МОГа Анести Ксинопуло, директора ГКЦ Теодоры Янници, руководителя греческой молодежи Алексея Черкезова и самого профессора Феофаниса Мадкидиса, на котором были обсуждены совместные меры и усилия по продвижению вопроса признания факта геноцида международным сообществом а также была подчеркнута важность просветительской работы, а также издательской деятельности в качестве инструментария по продвижению вопроса и геноциде, по привлечению интереса международного сообщества.

Греческий культурный центр выражает искреннюю признательность и благодарность туристическому агентству АРГО ТРЭВЕЛ и ее председателю Спартаку Константиновичу ХАРАЦИДИ за поддержку в принятии профессора Ф. Малкидиса в Москве, а также нашим друзьям по духу, руководителю и сотрудникам Музея «Дом Иконы» за любезное предоставление помещения.

Цикл лекций записывается и размещается в рубрике «Видеоархив» на сайте ГКЦ http://www.hecucenter.ru/rus/video.htm

Прилагаются фотографии и материалы с мероприятия

 

 

Γενοκτονία

Οι Σύλλογοι Ελλήνων Ποντίων Κύπρου, το Κέντρο Νεότητας «Παναγία Σουμελά» Λευκωσίας σε συνεργασία με το Κέντρο Νεότητας «Χαρταετός» Πάφου,

διοργανώνουν εκδήλωση μέρα μνήμης της Γενοκτονίας το Σάββατο 19 Μαΐου και ώρα 7:30μμ στη Λευκωσία στο Δημαρχείο του Αγίου Δομετίου και την Κυριακή 20 Μαΐου και ώρα 12:00 π.μ. στο αμφιθέατρο Α’ Λυκείου Εθνάρχη Μακαρίου Γ’ στην Πάφο.

Στις εκδηλώσεις θα μιλήσει ο Θ. Μαλκίδης .

Γενοκτονία

Με την ευκαιρία επετείου της γενοκτονίας του χριστιανικού πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού και ο Σύλλογος Ελλήνων Μόσχας σας καλούν στη διάλεξη του Θεοφάνη Μαλκίδη με θέμα: «Η γενοκτονία των Ελλήνων».

Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, ώρα 18.30,στο Μουσείο «Οίκος Αγιογραφίας» της Μόσχας.
Σας περιμένουμε στη διεύθυνση:
Μουσείο “Οίκος Αγιογραφίας της Μόσχας”,
4, Spiridonovka str., (metro station “Pushkinskaya”, “Arbatskaya”),
123001 Moscow.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεσθε στη γραμματεία του Κ.Ε.Π. στα τηλέφωνα 7084809/10, καθώς και να παρακολουθείτε το Δικτυότοπο  www.hecucenter.ru



Дорогие друзья, дорогие соотечественники!

По случаю годовщины геноцида христианского населения Османской империи, Греческий культурный центр и Московское общество греков приглашают Вас на лекцию видного греческого историка и общественного деятеля, профессора  Фракийского Университета имени Демокрита  Феофаниса Малкидиса на тему «Геноцид греков».

Лекция состоится в пятницу 18 мая 2012 г., в 18.30,в Музее «Дом Иконы».
Ждем Вас по адресу: 
МУЗЕЙ «ДОМ ИКОНЫ»
ул. Спиридоновка, дом 4, Москва
(м. «Пушкинская», «Арбатская»)

За дополнительной информацией заинтересованных просим обращаться в Греческий культурный центр по тел. 7084809/10, а также следить за обновлением информации на  сайте www.hecucenter.ru

Genocide- Γενοκτονία

Fanoulla Argyrou

Address at the event 19 May 2010, 12.00 noon atBowling Green Park New York at the 91st memorial ofthe Greek Genocide by the Ottoman Turks


Dear all,
I amindebted to the Pan-Pontiac Federation of USAand Canadaand the co-organisers of this event for their kindinvitation to be here today and participate to the 91st MemorialAnniversary of this Greek Genocide. And in doing so I paytribute to the man who initiated this historical duty back in the 1980s, theGreek politician Michalis Charalambides.
At the timehis articles began appearing in the Greek Press sometime in the 1980s theyappeared as an oasis to all of us who do not forget the Turkish atrocities, uprooting,massacres and barbaric extermination tactics, so violently executed against all Greeks in the whole of the Ottomanempire and upon all Christians to that matter, Armenians and Assyrians, by theNeo-Turks of Kemal Ataturk and their mercenaries.  My father and his family being among thevictims, from the shores of Asia Minor…
91 years onand Turkeyis still escaping punishment for those unprecedented crimes of the pastcentury. Refuses to acknowledge those crimes, refuses to apologise,the least expected of her, compromise with history and come to terms with it.
Μodern KemalistTurkey has been created over the dead bodies of hundreds of thousands of ChristianArmenians,  Greeks and Assyrians,  who were “ethnically cleansed” topave the way for the new state of Turkey. It is an established fact that modernTurkeyevolved out of the ashes of one of the most horrific Genocides recorded at thebeginning of the 20th Century.

Γενοκτονία

Εκκωφαντική σιωπή…

της Χριψιμέ Χαρουτουνιάν

Δημοσιογράφου

Διευθύντριας της Αρμενικής καθημερινής εφημερίδας ΑΖΑΤ ΟΡ
Αν η ιδεολογία του παντουρκισμού, δηλαδή το όραμα της δημιουργίας ενός ενιαίου κράτους από την Μικρά Ασία έως την Κεντρική Ασία, υπήρξε η βασική αιτία των Γενοκτονιών που διέπραξε η Οθωμανική Τουρκία σε βάρος τριών λαών, των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασυρίων, η πολιτική άρνησης του σημερινού Τουρκικού κράτους, με άτοπες ρητορείες και προσπάθεια υποβάθμισης του ιστορικού γεγονότος, αποτελεί την συνέχεια του αποτρόπαιου εγκλήματος.

Από το 1943, όταν ο Ραφαέλ Λέμκιν επινόησε τον όρο Γενοκτονία, περικλείοντας μέσα σε μια και μόνη λέξη (έστω δύο, εφόσον είναι σύνθετη από την ελληνική και λατινική ρίζα) το ιστορικό-πολιτικό γεγονός ενός συστηματικού σχεδίου εξόντωσης των λαών, κληρονόμησε στην ανθρωπότητα ένα άτυπο δικαστήριο, μια ύψιστη ηθική αρχή στην υπηρεσία της δικαιοσύνης. Πόσο όμως αποτελεσματικό βρέθηκε να είναι το δικαστήριο αυτό; Θα έπρεπε να αναρωτηθούμε σοβαρά, γνωρίζοντας ότι μέχρι σήμερα οκτώ μονάχα άνθρωποι έχουν καταδικαστεί για Γενοκτονία, σε μια αντίστοιχη περίοδο, κατά την οποία έχουν πεθάνει εκατομμύρια άλλοι, από διαφορετικούς λαούς, εξαιτίας του εγκλήματος της Γενοκτονίας. Οξύμωρο; Όχι και τόσο, γιατί πάμπολες φορές έχουμε υπάρξει μάρτυρες της πολιτικής
«πολιτισμένων κυβερνήσεων» που προτιμούν να εφαρμόζουν την «ναι μεν, αλλά» …ξεκάθαρη θέση.

Στον αντίποδα βρίσκεται το πρόσφατο παράδειγμα της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, που ψήφισε νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την άρνηση της Γενοκτονίας, επιφέροντας ατελείωτες πιέσεις από την Τουρκία και τους εκπροσώπους της. Μετά το θετικό αποτέλεσμα της Εθνοσυνέλευσης, το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν επικύρωσε το νόμο, κρίνοντας τον αντισυνταγματικό, αλλά το γεγονός αυτό –που είναι ξεκάθαρο το πώς επήλθε- δεν υποβαθμίζει στο παραμικρό την τόλμη και την αποφασιστικότητα των γάλλων βουλευτών, που επέμειναν στην απόφαση τους να ποινικοποιήσουν την άρνηση της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Τον πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί διαδέχθηκε ο πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, που έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι θα επαναφέρει στη διάταξη το σχετικό νομοσχέδιο. Η γαλλική θέληση και αποφασιστικότητα ενάντια στην εκκωφαντική σιωπή των «πολιτισμένων» κυβερνήσεων.

Αυτή ακριβώς η πολιτική άρνησης του Τουρκικού κράτους, κρατά τους λαούς που αποτέλεσαν τα θύματα των Γενοκτονιών, όπως και του δίκαιους ανθρώπους, ενωμένους και συνεπείς, σε έναν συνεχή αγώνα υπεράσπισης των εθνικών δικαίων και της ιστορίας τους. Έναν αγώνα, με επιτυχίες αλλά και αποτυχίες, με πολλούς συμμάχους αλλά και ισχυρούς αντιπάλους. Βασικότερος αντίπαλος πάντοτε είναι η Τουρκία, κύρια πολιτική της οποίας είναι, αφενός να επιβάλλει τη δική της εκδοχή της ιστορίας, στην παγκόσμια κοινή γνώμη, διαστρεβλώνοντας και υποβαθμίζοντας τα γεγονότα, και αφετέρου, να χειραγωγεί τις πολιτικές ιδιαίτερα ισχυρών δυτικών κρατών, κάθε φορά που αυτά καλούνται να αναγνωρίσουν τη Γενοκτονία.

Απώτερος στόχος των τριών λαών μας, είναι η ηθική δικαίωση, η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, και η πολιτική διευθέτηση του θέματος.

Γενοκτονία

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (ΣΑΕ)

WORLD COUNCIL OF HELLENES ABROAD (SAE)

　

Δρ. Όλγα Σαραντοπούλου

Γραμματέας

Βιέννη, 19.05.2012

　

ΜΗΝΥΜΑ ΔΡ. ΟΛΓΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΓΙΑ ΤΗΝ 93^{η ΕΠΕΤΕΙΟ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ}

　

Την σημερινή ημέρα, 19η Μαΐου, τιμούμε τους νεκρούς μάρτυρες της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, εκπληρώνοντας ένα ηθικό, ιστορικό και εθνικό καθήκον. Τιμούμε την μνήμη των 353.000 θυμάτων μιας απίστευτης τραγωδίας στην άλλοτε ελληνική αυτή γωνιά της γης, που ακόμη και σήμερα στοιχειώνει την σύγχρονη Τουρκία.

Οι Έλληνες του Πόντου, ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρογονικές τους εστίες, μα κατόρθωσαν προτάσσοντας την δημιουργικότητα και το πνεύμα τους να επιβιώσουν και να διαπρέψουν. Διατήρησαν και διαφυλάττουν την ιδιαίτερη πολιτιστική τους ταυτότητα και γλωσσική παράδοση, αποτελώντας για την Ελλάδα ένα κεφάλαιο δημιουργίας και υπερηφάνειας.

Ο απανταχού Ελληνισμός, η μεγάλη Διασπορά του Ποντιακού Ελληνισμού, απόγονοι γενναίων και συνεχιστές μιας λαμπρής κληρονομιάς που και σήμερα πάλλεται ακόμη πιο ισχυρή στις μεγάλες κοινότητες των Ποντίων εντός και εκτός Ελλάδας, δεν ξεχνούμε και διεκδικούμε αγωνιστικά την διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του

Γενοκτονία

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

Διδακτικό εγχειρίδιο . Ελληνική έκδοση.  ΗΠΑ- Ελλάδα 2012

Το διδακτικό εγχειρίδιο για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου -από το Σύλλογο Ποντίων Σικάγο ετοιμάζεται και το διδακτικό εγχειρίδιο που θα περιλαμβάνει εκτός από τους Έλληνες του Πόντου και τους Έλληνες της Μικράς Ασίας και της Θράκης και θα εκδοθεί σύντομα στην αγγλική και ελληνική γλώσσα- δημοσιεύτηκε από το Σύλλογο Ποντίων του Σικάγο, «Ξενιτέας», στην αγγλική γλώσσα με τον τίτλο «The Pontian Greek Genocide: A teaching unit».

Στην ελληνική έκδοση δημοσιεύεται το Μάιο του 2012, με τίτλο «Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ. Διδακτικό εγχειρίδιο» και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της Μαρίας Σ. Κενανίδου.

         

Το διδακτικό εγχειρίδιο ενσωματώνει τις ακόλουθες παιδαγωγικές στρατηγικές:

-Ανάλυση των βασικών πηγών: Επίσημες αναφορές, εφημερίδες και αφηγήσεις επιζώντων. Οι  δάσκαλοι μπορούν χρησιμοποιήσουν  τα τεκμήρια  δημιουργώντας τις δικές τους ερωτήσεις.

-Πολλαπλές πληροφορίες:  Ρηματικά - γλωσσικά (π.χ. προγράμματα εργασίας, δημοσιογραφικές αναλύσεις, ποίηση και έκθεση), πολυμέσα (προβολή τέχνης), συλλογικά (μαθητικές δραστηριότητες), και προσωπικά (ατομικές σκέψεις).

-Γραφή: Εκφραστικά (δημοσιογραφικές αναλύσεις και ποίηση) και εκθέσεις.                                                                                       

-Ερωτηματολόγιο: Απαντήσεις σε συγκλίνουσες και αποκλίνουσες ερωτήσεις.

-Υψηλού επιπέδου σκέψεις: Αναλύσεις και εκτιμήσεις.                                                                            

Ο συγγραφέας του κειμένου στην αγγλική γλώσσα Ronald Levitsky διδάσκει κοινωνικές επιστήμες στο σχολείο του  Sunset Ridge,  Northfield του Ιλλινόις. Έχει τιμηθεί για την εξαιρετική του διδασκαλία κατά το έτος 2005 με το βραβείο Kohl, με το βραβείο  Εdward Lewis II ως   δάσκαλος  του 2005, με το  βραβείο του  Ιδρύματος  συνταγματικών δικαιωμάτων του Σικάγο, και το 2006 έλαβε   το βραβείο Aharonian από το πρόγραμμα εκπαίδευσης της γενοκτονίας. Επίσης ο Ronald Levitsky είναι μέλος  στην Εθνική επιτροπή Κοινωνικών επιστημών.

Ο εκδότης είναι ευγνώμων στο Θεοφάνη Μαλκίδη, για την επιμέλεια του κειμένου στην αγγλική γλώσσα καθώς και για τη μετάφραση, την επιμέλεια και για τα συμπληρωματικά στοιχεία του διδακτικού εγχειριδίου  στην ελληνική γλώσσα. Ο  Θεοφάνης  Μαλκίδης είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών και έχει τιμηθεί από διάφορους φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τη δραστηριότητά του σχετικά με το ζήτημα της Γενοκτονίας.

      

Τα μέλη του Συλλόγου Ποντίων του Σικάγο,  Γεώργιος Μαυρόπουλος,  Σάββας Κοκτσόγλου και ο Θωμάς Μαντζακίδης βοήθησαν να συγκεντρωθεί  το υλικό  και οι πηγές, για την ετοιμασία των εκδοχών του διδακτικού εγχειριδίου. Ως μέλη του Συλλόγου Ποντίων  Σικάγο «Ξενιτέας», παρουσίασαν  την ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά για τη  νέα γενιά, τιμώντας και μνημονεύοντας ταυτόχρονα τους Πόντιους πρόγονούς τους.

          Ο πίνακας που κοσμεί το εξώφυλλο του διδακτικού εγχειριδίου για τη Γενοκτονία είναι της  Έφης Μαυρίδου από την Κοζάνη.  Ο πίνακας είναι αποτέλεσμα της έμπνευσης της καλλιτέχνιδας  από τις ιστορίες των παππούδων τις οποίες διηγήθηκαν όταν ήταν παιδί και που και αυτοί επέζησαν την γενοκτονία. 

Το εγχειρίδιο για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί μία προσπάθεια για να γίνει κατανοητό από τους μαθητές και τις μαθήτριες, στους νέους ανθρώπους το ζήτημα της Γενοκτονίας. Ένα ζήτημα ιστορικής αλήθειας και δικαίωσης, αλλά πρωτίστως παιδείας, γνώσης και μόρφωσης.

Γενοκτονία

Διάλεξη για τη γενοκτονία από την Ένωση Ποντίων Πιερίας

    

www.e-pieria.gr

Η Γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών από την Τουρκία ήταν το θέμα της ημερίδας που διοργάνωσε η Ένωση Ποντίων Πιερίας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που αφορούν στη μνήμη των θυμάτων της εθνοκάθαρσης και συγκεκριμένα της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, που τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου.

Στην ημερίδα που έγινε στην Αστική Σχολή Κατερίνης, οι δύο ομιλητές παρουσίασαν στοιχεία που αφορούν στην πολιτική που ακολούθησαν οι Νεότουρκοι για να αφανίσουν τόσο τους Έλληνες ποντίους, όσο και τους Αρμένιους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων που έκαναν με γνώμονα τη συγκρότηση του εθνικού κράτους.


Ο Στρατηγικός Σύμβουλος Νίκος Λυγερός και o Διδάκτωρ Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Φάνης Μαλκίδης ενημέρωσαν το πολυπληθές κοινό για τις προσπάθειες που έγιναν και εξακολουθούν να γίνονται για την αναγνώριση της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, αλλά και για τα λάθη που γίνονται σε σχέση με τις τιμητικές εκδηλώσεις, που πολλές φορές χαρακτηρίζονται ως εορταστικές.


Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στα θέμα της παιδείας και της διδασκαλίας της ιστορίας που οφείλει να αναδείξει τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα και ιδιαίτερα της περιόδου που οι Νεότουρκοι διέπραξαν κάποια από τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Να σημειωθεί ότι την ίδια ημέρα έγιναν και τα εγκαίνια των εκθέσεων φωτογραφίας και ζωγραφικής που φιλοξενούνται στην Αστική Σχολή μέχρι τις 20 Μαΐου και συγκεκριμένα η έκθεση φωτογραφίας Γενοκτονίας Ποντίων, Αρμενίων, Άσσυρο-Χαλδαίων, «Ανθρώπινα κάρβουνα του Ν. Λυγερού και ζωγραφικής της Μ. Χρυσοστάλη.

Γενοκτονία

Η Γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών από την Τουρκία         

Αλέξανδρος Σωματαρίδης www.pierialife.gr

Δυο εξαιρετικούς ομιλητές είχε το πρόγραμμα της εκδήλωσης που πραγματοποίησε το βράδυ του Σαββάτου 12 Μαίου  η Ένωση Ποντίων Πιερίας στην Αστική Σχολή, με θέμα: «Η Γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών από την Τουρκία».

Επρόκειτο για τους Νίκο Λυγερό και Φάνη Μαλκίδη, οι οποίοι ήταν διαφωτιστικοί και καίριοι, ενώ των ομιλιών προηγήθηκαν τα εγκαίνια σχετικών εκθέσεων φωτογραφίας και ζωγραφικής.

Τόσο ο στρατηγικός σύμβουλος κ. Λυγερός όσο και ο διδάκτωρ κοινωνικών και πολιτικών επιστημών κ. Μαλκίδης συνεπήραν το κοινό που γέμισε ασφυκτικά την αίθουσα.


Οι Εκθέσεις που φιλοξενούνται στην Αστική Σχολή μέχρι τις 20 Μαΐου είναι: φωτογραφίας Γενοκτονίας Ποντίων, Αρμενίων, Άσσυρο-Χαλδαίων, «Ανθρώπινα κάρβουνα του Ν. Λυγερού και ζωγραφικής της Μ. Χρυσοστάλη.

Ο ΦΑΝΗΣ ΜΑΛΚΙΔΗΣ

Πρώτος που μίλησε ήταν ο Φ. Μαλκίδης, χρησιμοποιώντας σκληρά λόγια για τους Έλληνες πολιτικούς. Όπως είπε, όσοι βρέθηκαν σε θέσεις ευθύνης δεν βοήθησαν ή ακόμα και παρεμπόδισαν την προσπάθεια του Ελληνισμού για αναγνώριση της γενοκτονίας που υπέστη από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Τόνισε ιδιαίτερα ότι γίνεται λόγος από θεσμικούς φορείς για «εορτασμό της γενοκτονίας», κάτι που είναι ανεπίτρεπτο να ακούγεται, για μια επέτειο μνήμης και μάλιστα τόσο θλιβερής.

Σημείωσε ότι έγκειται στο γενικότερο ελληνικό πρόβλημα της παιδείας, ενώ κατά τη διάρκεια της ομιλίας του αναφέρθηκε σε σπουδαία πρόσωπα της ιστορίας, με συμβολισμό, όπως ο Προμηθέας και ο Διογένης.

Ο ΝΙΚΟΣ ΛΥΓΕΡΟΣ

«Ένα γενικό πρόβλημα που έχουμε στον τομέα της γενοκτονολογίας δεν είναι ο καθορισμός του θύτη, διότι μελετάμε γενοκτονίες που υπάρχουν, αλλά ο καθορισμός του αθώου. Πρέπει να υπάρξει μια διαφορά μεταξύ αθώου και θύματος, για να αντέξει η τελευταία έννοια την ενσωμάτωση της έννοιας του Δίκαιου.
Ένας παράδοξος αρχικά ορισμός του αθώου είναι ο εξής, τουλάχιστον ως αναγκαία συνθήκη. Για να είσαι αθώος πρέπει να σε κατηγορήσουν. Και αυτή η κατηγορία βέβαια μπορεί να είναι και παθητική, με την έννοια ότι δεν απαιτεί καμιά πράξη εκ μέρους του αθώου. Απλώς υπάρχει και λόγω ύπαρξης κάποιος τον κατηγορεί. Αυτός ο κάποιος είναι εν δυνάμει ο θύτης.
Η επιλογή αυτού του ορισμού είναι ορθολογική και πιο αποτελεσματική, για να εξηγήσει και την ύπαρξη της πράξης της γενοκτονίας. Διότι λίγο πριν την γενοκτονία, ποιος θα τολμούσε να χαρακτηρίσει το μελλοντικό θύμα με τη λέξη της αθωότητας. Κανένας δεν μπορεί να το χαρακτηρίσει εκ των προτέρων.
Ο καθορισμός γίνεται μόνο εκ των υστέρων, δηλαδή μετά το γεγονός που παράγεται από την πράξη της γενοκτονίας. Για να γίνει όμως το τελευταίο, προϋπάρχει το στάδιο της κατηγορίας. Κάποιος κατηγορεί το άτομο για κάτι που είναι και όχι κάτι που έκανε.
Με αυτόν τον τρόπο, το άτομο αποκτά την οντολογία του αθώου που δεν είχε αλλιώς. Έχουμε λοιπόν μια αλλαγή φάσης, τουλάχιστον για το φιλοσοφικό βλέμμα του άλλου προβλήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει λύση, απλώς ότι καθορίζονται με αυτόν τον τρόπο οι αρχικές συνθήκες.
Ας εξετάσουμε τώρα μερικά μοντέλα. Είναι η Αντιγόνη αθώα; Απολύτως όχι! Η Αντιγόνη είναι Δίκαια. Διότι επιλέγει να κάνει μια απαγορευμένη πράξη από το καθεστώς. Για το τελευταίο, είναι η πράξη της που είναι καταδικαστέα και όχι η ύπαρξή της.
Με την Ηλέκτρα υπάρχει ήδη μια διαφορά λόγω αντίστασης. Βέβαια αυτή η αντίσταση είναι παθητική και ερμηνεύεται μάλιστα ακόμα και παθολογικά. Γι’ αυτό το λόγο, δεν καταδικάζεται πράγμα το οποίο τη διαφοροποιεί με την Αντιγόνη. Η Ηλέκτρα λόγω παθητικής αντίστασης μεταβάλλεται σιγά σιγά σε μαρτύριο.
Αν θέλουμε ένα ξεκάθαρο παράδειγμα αθώου, πρέπει να πάρουμε τον Ορέστη, τουλάχιστον για το πρώτο μέρος της ζωής του. Διότι από τη γέννηση του, η ύπαρξη του είναι καταδικαστέα λόγω όχι μόνο του χρησμού αλλά και του οικογενειακού παρελθόντος.
Μάλιστα είναι τώρα δυνατόν να πούμε ότι στο πλαίσιο της τραγωδίας αυτός ο ρόλος είναι απαραίτητος για να μπορέσει να βάλει ένα τέλος στην κατάρα των Ατρειδών μέσω μιας ακραίας πράξης, ενώ αρχικά έρχεται να σώσει την αδελφή του την Ηλέκτρα. Η δεύτερη αλλαγή φάσης που θα τον μεταμορφώσει σε Δίκαιο, είναι ένα έγκλημα, το οποίο προϋποθέτει την πρώτη φάση για να μπορέσει να αθωωθεί στη Δίκη.
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης προέρχεται από άλλο ένα βαθύ νοητικό σχήμα. Πρέπει να υπάρξει έγκλημα το οποίο να είναι δίκαιο για να υπάρξει αθώωση με όλη τη σημασία της λέξης. Διότι η αθώωση δεν είναι μια εκφυλισμένη εκδοχή της αθωότητας».

Απελευθέρωση της Θράκης

Η επέτειος της απελευθέρωσης της Θράκης   

Μέρος της ομιλίας του Φάνη Μαλκίδη σε εκδήλωση του Φιλεκπαιδευτικού Ομίλου Αλεξανδρούπολης για την απελευθέρωση της Θράκης.


Η τελευταία πράξη της τριχοτόμησης της ενιαίας Θράκης, της οποίας το μικρότερο μέρος βρίσκεται σήμερα στην Ελλάδα, γράφτηκε στη Λωζάννη.

Από τότε πέρασε, ένας σχεδόν αιώνας αφωνίας και σιωπής πέρασε από τότε ένας στρατός που δεν ηττήθηκε ακολουθούμενος από πρόσφυγες, όπως έγραψε ο Έρνεστ Χεμινγουέι, πέρασαν τον ποταμό Έβρο.
Ένας αιώνας από τότε που χιλιάδες άνθρωποι, οι γονείς μας, οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας, άφησαν τις οικίες τους, τα εκπαιδευτήρια, τους χώρους λατρείας τους, αυτά που είχαν οικοδομήσει, οι δικοί τους πρόγονοι, αιώνες πριν. Την ίδια στιγμή άνθρωποι έξω από κάθε δίκαιο και ηθική, διαπραγματεύτηκαν τις ψυχές αυτές χωρίς αιδώ, σε μία πόλη και μία συνθήκη (Λωζάννη) που μύριζε «αίμα και πετρέλαιο», όπως ανέφεραν οι ελβετικές εφημερίδες της εποχής.

Οι Θρακιώτες της Σηλυβρίας, της Ραιδεστού, της Μακράς Γέφυρας, των Μαλγάρων, των Σαράντα Εκκλησιών, της Αδριανούπολης ξεριζώθηκαν, όπως ξεριζώθηκαν λίγα χρόνια πριν οι συμπατριώτες τους από την Αγχίαλο, τη Σοζώπολη, τη Βάρνα, τον Πύργο, τη Φιλιππούπολη. Και έμειναν οι Θρακιώτες χωρίς Θράκη, να κοιτούν πληγές, να μετρούν τις απώλειες και να ψάχνουν τους αγνοούμενούς τους. Κορυφαία στιγμή του ξεριζωμού η φυγή από την Αδριανούπολη, το Κάραγατς και τα χωριά της περιοχής. Τότε που οι Αδριανουπολίτες θυσιάστηκαν για να σωθεί η Ελλάδα. Η νέα, όπως το συνθετικό στην ονομασία πριν από πολλές πόλεις και χωριά των Θρακών στην Ελλάδα, Ιφιγένεια, ήταν η Αδριανούπολη. Μία Ιφιγένεια που έσωσε την Ελλάδα του 1922.

Κάθε προσπάθεια, κάθε αναφορά, στην ιδιαίτερη μας πατρίδα, τη Θράκη, είναι μία ψηφίδα για να σχηματιστεί ξανά το ψηφιδωτό που καταστράφηκε το 1922. Το ψηφιδωτό το οποίο προσπαθούν θεσμοί, πρόσωπα, σύλλογοι να συνθέσουν ξανά, για να επανέλθουν οι μνήμες, οι εικόνες, οι μυρωδιές. Από τη γέφυρα στο ποτάμι, τα ωραία και φωτεινά σχολεία, τις εκκλησίες, τα όμορφα δέντρα, μέχρι τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και το σιδηρόδρομο. Αυτόν που κάθε Θρακιώτης και απόγονός του είχε ως εικόνα ζωής, ορόσημο και ένωση Δύσης – Ανατολής και αντίστροφα, μέχρι που να απαξιωθεί και να στέκεται σήμερα εγκαταλελειμμένος και καταστραμμένος.
Κάθε αγώνας για τη Θράκη είναι αναμφισβήτητα απαραίτητος, αφού μετά από χρόνια στο παρασκήνιο, αναδεικνύονται παλιά αλλά όχι ξεχασμένα και φέρνει στο πεδίο της σκέψης μας την καταγωγή μας, την κληρονομιά μας. Αυτήν που δεν πρέπει να παραδώσουμε ακόμη μία φορά, την ώρα που οι θύτες προκαλούν ζώντες και κεκοιμημένους. Κάθε αναφορά στην ιδιαίτερη πατρίδα μας είναι καθοριστική γιατί από το χώρο των συναισθημάτων και της συγκινησιακής φόρτισης ως μοναδικού τρόπου προσέγγισης της Θράκης, και των άλλων πατρίδων της καθ΄ ημάς Ανατολής, περάσαμε στη δυναμική, παραγωγική, ζωντανή και δημιουργική μνήμη.

Μπορεί να βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή για να νικηθούν οι δυνάμεις της αμνησίας, ωστόσο, όπως σημείωνε ο Γκάντι, μία μεγάλη προσωπικότητα που νίκησε μία αυτοκρατορία χωρίς βία, αλλά με τη σκέψη του, «στην αρχή σε αγνοούν, ύστερα σε περιφρονούν, μετά σε πολεμούν, στο τέλος νικάς».

Η μεγαλύτερη συνεισφορά και συμβολή μας, για τη Θράκη είναι η επανθακοποίησή μας, η ανάκτηση της μνήμης και της ταυτότητάς μας που δημιουργεί συνθήκες για την αλήθεια, δηλαδή τη μη λήθη. Όπως έγραφε ο Τσέχος συγγραφέας Μίλαν Κούντερα, «η πάλη του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία είναι η πάλη της μνήμης κατά της λήθης».

***********************
Στην εκδήλωση διανεμήθηκε ως ελάχιστη προσφορά, η έκδοση του Φιλεκπαιδευτικού Ομίλου Αλεξανδρούπολης, για τη Θράκη.