Εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία στην Αλεξανδρούπολη

Θεοφάνης Μαλκίδης

 

Για τη Θράκη

Μέρος της ομιλίας στις εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία που οργάνωσε η Ένωση Πολιτιστικών Φορέων Έβρου στην Αλεξανδρούπολη

 

Για να παραφράσω τα λόγια του Ευαγγελίου, “επειδή, όπου είναι δυο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομα μου, εκεί είμαι εγώ ανάμεσα τους”, έτσι και εμείς που βρισκόμαστε για να τιμήσουμε τους δικούς μας ανθρώπους που δολοφονήθηκαν στη Γενοκτονία, τότε και αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται ανάμεσά μας.

Είναι αντιληπτό και ευρέως κατανοητό, πλην θλιβερών εξαιρέσεων αρνητών και προπαγανδιστών, ότι ο Θρακικός Ελληνισμός  ειδικότερα και ο Ελληνισμός του Πόντου, της Μικράς Ασίας- Ιωνίας, της Καππαδοκίας γενικότερα, ο οποίος ζούσε στο οθωμανικό κράτος μέχρι το 1922-1923, έπαιξε σημαντικότατο αν όχι κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας του ελληνικού λαού.

Επίσης είναι κοινά αποδεκτό ότι αυτό το ιδιαίτερης αξίας κομμάτι του Ελληνισμού που ζούσε στην ενιαία Θράκη, στην Ιωνία, στον Πόντο, στην Καππαδοκία, μπήκε στο περιθώριο αμέσως μετά τη Γενοκτονία και  την έλευσή του ως ακρωτηριασμένο προσφυγικό σώμα στον ελλαδικό χώρο.

Αυτό όμως το σημαντικό τμήμα του Ελληνισμού, οι Θρακιώτες, οι οποίοι μαζί με τους Ποντίους, τους Μικρασιάτες, τους Καππαδόκες, δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια του οργανωμένου σχεδίου Γενοκτονίας από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς, απουσιάζει από τη σύγχρονη έρευνα, απουσιάζει από τη σχολική ιστορία, τη στιγμή που άλλοι λαοί, ο Αρμενικός και ο Εβραικός, έχουν τοποθετήσει το ζήτημα της Γενοκτονίας πολύ ψηλά.

Έτσι οι Θρακιώτες οφείλουν να παλέψουν ενάντια στη επίθεση που γίνεται ενάντια στη μνήμη, στο βασικό δηλαδή συστατικό στοιχείο της ανθρωπολογίας. Οι Θρακιώτες έχουν επιπλέον λόγους για να αναδείξουν και τα υπόλοιπα κομμάτια της ιστορίας τους, αφού μία σειρά από αιτίες δεν άφησαν και δεν επιτρέπουν τον Θρακικό Ελληνισμό και την ιστορία του να αναπνεύσει.

Οι συγκυρίες ωστόσο είναι ευνοικές, το έδειξε η πρόσφατη αναγνώριση της Γενοκτονίας των δικών μας ανθρώπων από την Αρμενία, το δείχνει η από άκρη σε άκρη δραστηριοποίηση των Θρακών και των υπόλοιπων Ελλήνων για το ζήτημα της αναγνώρισης, το αναδεικνύει η διεκδίκηση των ψηφίδων του ψηφιδωτού που καταστράφηκε από τους υπεύθυνους της εκδίωξης των Ελλήνων.

Ο κύκλος της ανάκτησης της ταυτότητας του Θρακιώτη, όπως και αυτής του Μικρασιάτη, του Πόντιου, του Καππαδόκη και γενικά του πρόσφυγα, η οποία είχε χαθεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα έχει ακόμη πολύ απόσταση να διανύσει. Ωστόσο η ιστορική περίοδος που διανύουμε δημιουργεί ευνοϊκό περιβάλλον. Αυτοί που επιδίωξαν με τη βία και την πολιτική να εξαφανιστεί ο προσφυγικός και ιδιαίτερα ο Θρακικός Ελληνισμός δεν το κατάφεραν. Οι Θρακιώτες, οι Έλληνες ήρθε η ώρα και να διεκδικήσουν!

H ομιλία του Θ. Μαλκίδη






ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ 

           
Εκδηλώσεις μνήμης για τη γενοκτονία διοργάνωσε η ένωση πολιτιστικών φορέων Έβρου στην Αλεξανδρούπολη. Αρχικά τα μέλη των συλλόγων του νομού παρευρέθηκαν στην επιμνημόσυνη δέηση που έγινε στον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου ενώ μετέπειτα έγινε κατάθεση στεφάνων στη μνήμη όλων εκείνων που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Το ρεπορτάζ της Δέλτα Τηλεόρασης

Η Αρμενία αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων.

Θεοφάνης Μαλκίδης

Η Αρμενία αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων.

Η πρόσκληση του προέδρου της Αρμενίας το 2010 για να μιλήσω στο διεθνές συνέδριο στο Ερεβάν, με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την επικύρωση της σύμβασης του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία, ήταν μία από τις σημαντικές στιγμές που έζησα στη διαδρομή για την αναγνώριση του μαζικού εγκλήματος ενάντια στους προγόνους μας. Εκεί στην Αρμενική πρωτεύουσα ζήτησα από τους παριστάμενους Αρμένιους υψηλούς θεσμικούς εκπροσώπους να αναγνωρίσει η χώρα τους τη Γενοκτονία των Ελλήνων. Η απάντηση ήταν γνωστή, μόνο που ήθελα να επιβεβαιώσω από επίσημα Αρμενικά χείλη, αυτό που όλοι ξέραμε από καιρό: πως αυτή που αντιδρά για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από την Αρμενία είναι η Ελλάδα !

Αυτό το αναφέρω για πρώτη φορά και οφείλω να το πράξω, όπως θα δημοσιοποιήσω και άλλα γεγονότα που έχουν συμβεί στην επώδυνη διαδρομή , αλλά Αναστάσιμη κατάληξη της αναγνώρισης. Άλλωστε αυτήν την Ανάσταση την ένιωσα ότι θα συμβεί όταν φύτεψα ένα δέντρο στο Τσιτσερνακαταμπέρντ, στο μνημείο της Γενοκτονίας στο Ερεβάν. Και δεν άργησε γιατί η Αρμενία έπραξε το καθήκον και το χρέος της, έναντι του ελληνικού λαού αναγνωρίζοντας τη Γενοκτονία, αναγνώριση που έχει συμβολικές και ουσιαστικές διαστάσεις.

Συμβολικές γιατί πραγματοποιείται τις ημέρες αυτές που συμπληρώνονται 100 χρόνια από το πρώτο έγκλημα του 20ου αιώνα, τη Γενοκτονία των Αρμενίων, ουσιαστικές γιατί ανοίγει έναν νέο κύκλο στον μεγάλο αγώνα της αναγνώρισης. Η συνέπεια των Αρμενίων έναντι της δικής τους ιστορίας οδηγεί και τους λίγους, αλλά αποφασισμένους Έλληνες, να συνεχίσουν. Είναι μία μεγάλη στιγμή για όλους μας και θα πρέπει να ευχαριστήσουμε τον ελληνικής καταγωγής αντιπρόεδρο της Βουλής της Αρμενίας Έντουάρντ Σαρμαζάνοφ καθώς τους Αρμένιους και τις Αρμένιες που έκαναν πράξη το αίτημα κεκοιμημένων και ζώντων Ελλήνων. Ο αγώνας συνεχίζεται.

Υ.Γ Πριν λίγες ημέρες ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αρμενίας απήυθυνε πρόσκληση σε επιστήμονες από όλον τον πλανήτη, οι οποίοι έχουν συμπαρασταθεί ανιδιοτελώς, στην υπόθεση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, να βρεθούν και να μιλήσουν στο Ερεβάν, στις εκδηλώσεις μνήμης για τα 100 χρόνια από την 24 Απριλίου 1915. Είναι μεγάλη τιμή και χαρά που συμπεριέλαβε στις προσκλήσεις και εμένα, τη στιγμή που η χώρα της οποίας είμαι πολίτης, όταν δεν είναι αντίθετη με την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων, την υπονομεύει!

 

* Ο Θ. Μαλκίδης είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαικών για τη Μελέτη των Γενοκτονίων η οποία το 2007 αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων. Έχει γράψει και μεταφράσει βιβλία για τη Γενοκτονία των Ελλήνων και των Αρμενίων.

 

Θ. Μαλκίδης Η συμβολή των Θρακών, Ποντίων και Μικρασιατών στην Επανάσταση του 1821

Θεοφάνης Μαλκίδης


Μέρος της ομιλίας στον Ενοριακό Σύλλογο Πηγαδίων Ξάνθης “Χατζηγυριώτες”.

Η ιστορία που διδάσκεται στα σχολεία πάντοτε έχει ενδιαφέρον, τόσο για το πως διδάσκεται, όσο και το τι διδάσκεται. Στο πρώτο δε θα αναφερθούμε σ ΄αυτή τη συνάντησή μας αφού το τι, μάλλον έχει μεγαλύτερη σημασία και ειδικώς την περίοδο που διανύουμε.

Στο βιβλίο της ιστορίας της ΣΤ' δημοτικού που διδάσκεται τώρα στα σχολεία της Ελλάδας (θυμίζουμε) και το οποίο αντικατέστησε το άλλο το υβριστικό, το “περί συνωστισμού” , ψάχοντας να βρούμε τη συμβολή των Θρακών (αλλά και των Ποντίων και Μικρασιατών ) στην εθνική μας παλιγγενεσία, βρεθήκαμε μπροστά σε μία (αναμενόμενη) κατάσταση: Την παντελή απουσία εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων που πρωταγωνίστησαν στην εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση των προγόνων μας. Πιο συγκεκριμένα απουσιάζουν οι Θρακιώτες, όπως και οι Πόντιοι και οι Μικρασιάτες. Επιπρόσθετα απουσιάζει η Θράκη γενικώς, αφού στις 236 σελίδες του βιβλίου, η Θράκη υπάρχει σε μία μόνο σειρά!!!!! Και αυτή με την χαρακτηριστική αναφορά ότι η Ελλάδα “κέρδισε τη Θράκη”. Ούτε απελευθερωτικοί αγώνες, ούτε θυσίες, απλώς κέρδισε! Σαν να έπαιξε η Ελλάδα στοίχημα, λαχείο ή προ-πό και στα κέρδη συμπεριλαμβανόταν και η Θράκη, η ιδιαίτερη πατρίδα μας........

Στην επόμενη όμως σελίδα, ο δολοφόνος των δικών μας ανθρώπων, ο σφαγέας των Ελλήνων, ο Μουσταφά Κεμάλ μπαίνει σε πλαίσιο και ονομάζεται δημιουργός της σύγχρονης Τουρκίας!
Δεν θα προσθέσουμε και άλλα αφού οι προσκλήσεις δυστυχώς, δεν σταματάνε εδώ.

Οι Θρακιώτες, όπως και οι Πόντιοι και οι Μικρασιάτες, με βάση την επίσημη απουσία, οφείλουν, τόσο για την αποκατάσταση της ιστορίας, όσο και για την ανάδειξη και άλλων αναφορών που προκαλούν, να αναλάβουν τις ευθύνες τους, για τη Θράκη, για τα παιδιά και για τα εγγόνια τους, για την πατρίδα τους. ¨Οπως έλεγε ο Πατροκοσμάς, για το γεγονός ότι τα μήλα είναι ξινά, δεν φταίνε τα μήλα, αλλά η μηλιά!

Δείτε την ομιλία του Θ. Μαλκίδη

Ημερίδα στο Διδυμότειχο "Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΡΟΤΑΣΗ"

 Θεοφάνης Μαλκίδης

Ελληνισμός: Κρίση, παρακμή και αναγέννηση 

Μέρος της ομιλίας στην ημερίδα του Συλλόγου Αλληλεγγύης “Ακρίτες” Διδυμοτείχου “Παγκοσμιοποίηση και ελληνορθόδοξη πρόταση”, στην οποία μίλησαν επίσης ο π. Θεόδωρος Ζήσης και ο Δημήτρης Νατσιός. 
 
«Η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία, η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στην Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις…. είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν τη ζωντανή Ελλάδα» Γιώργος Σεφέρης. Ημερολόγιο, 1945. 

1. Κρίση,  πνευματική και οικονομική

Μετά από πέντε πλέον  χρόνια προπαγάνδας περί σωτηρίας της Ελλάδας από τους δημίους της, μέσω των δανειακών συμβάσεων, μνημονίων, μεσοπροθέσμων, προγραμμάτων   οι μάσκες έχουν πέσει για όλους. Ήταν και παραμένουν ΟΛΟΙ τους Μνημονιακοί.  Οι θυσίες που υπέστη ο ελληνικός λαός, αντί να μειώσουν υτο χρέος κατέληξαν στην αύξησή του! Τη στιγμή  που  η προπαγάνδα λέει ότι αυτό το χρέος ως ποσοστό στο ΑΕΠ θα  είναι στο ίδιο επίπεδο το 2020 με αυτό του 2009, δηλαδή 120%!
Σώζεται η οικονομική ελίτ της χώρας την ίδια ώρα που οι άνεργοι έχουν ξεπεράσει τα 2.000.000, οι νεομετανάστες  προς το εξωτερικό τις 200.000,  η φτώχεια και η πείνα  αγγίζει  το μισό του πληθυσμού, το δημογραφικό πρόβλημα απειλεί με εξαφάνιση τον λαό μας, ενώ η κοινωνική, οικονομική και παραγωγική δομή της χώρας καταστρέφεται με γεωμετρική πρόοδο. Η Ελλάδα μετατρέπεται  σε χώρα ρημαγμένη και λεηλατημένη,  η  δυστυχία και φτώχεια  πολλαπλασίασε τους άστεγους, αυτούς που κάνουν ουρά για ένα  πιάτο φαγητού, τα παιδιά   λιποθυμούν στα σχολεία από ασιτία, η κορύφωση των ανισοτήτων που έφθασαν στο 1% του πληθυσμού να κατέχει τον εθνικό πλούτο. Αγριότητα, που προκλήθηκε από την εφαρμογή  των παλιών και των νέων Μνημονίων, την ίδια ώρα που πολλοί “φοβήθηκαν γιατί είχαν παιδιά και έστειλαν τα λεφτά τους στο εξωτερικό” και οι εκπομπές μαγειρικής και λάιφ σταιλ έχουν ξεπεράσει τα όρια....
2.Αναγέννηση

Όλες οι προβλέψεις τους έχουν διαψευσθεί. Για την ύφεση, για την ανεργία, για το παράνομο χρέος μας, για το μέλλον μας. Και αυτά σαν να μην έχουν καμία ευθύνη και μας δείχνουν με το δάχτυλο, αυτοί οι πρωταγωνιστές και βασικοί υπεύθυνοι της καταστροφής και της διαφθοράς. Τη στιγμή που εξαθλιώνεται η κοινωνία και καταστρέφεται η πατρίδα μας, εξασφαλίζονται οι δανειστές, καταλύεται η εθνική κυριαρχία και ξεπουλιέται η δημόσια περιουσία.
Όμως, όπως  γράφει ο Γιώργος Σεφέρης αυτοί  δεν είναι η ζωντανή Ελλάδα.  Εμείς είμαστε η ζωντανή Ελλάδα,  της αλληλεγγύης και της αντίστασης, της  αξιοπρέπειας και της εθνικής κυριαρχίας, των γραμμάτων που έλεγε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, της γης που γέννησε την ελευθερία η οποία  θα εκμηδενίσει την τυρρανία,  που έγραψε ο Κώστας Γεωργάκης.
 

 

 

Πέντε χρόνια μετά την αναγνώριση της Γενοκτονίας από το Σουηδικό Κοινοβούλιο: Ο αγώνας συνεχίζεται

Θεοφάνης Μαλκίδης

Η 11^η Μαρτίου 2010 αποτελεί μία σημαντική ημέρα για τους Έλληνες, τους Αρμένιους και τους Ασσύριους σε όλο τον κόσμο, αποτελεί μία σπουδαία ημερομηνία για τα εκατομμύρια θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.

 

Η απόφαση της ολομέλειας του Σουηδικού Κοινοβουλίου να αναγνωρίσει με ψήφους 131 υπέρ και 130 κατά, την Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων με την καθοριστική ψήφο της κουρδικής καταγωγής βουλευτού Gulan Αvci, αποτέλεσε μία μεγάλη επιτυχία, η οποία ήρθε σε μία δύσκολη περίοδο. Σε μία συγκυρία όπου το μόνο που λεγόταν και συνεχίζει να ακούγεται είναι αριθμοί. Στην ελληνική όμως παράδοση, υπάρχουν και οι λέξεις, που γίνονται  σύμβολα, αγώνες, ταυτότητα. Αυτή όπου όπως λέει ο Νίκος Καζαντζάκης που κατέγραψε το δράμα των ξεριζωμένων Ελλήνων μετά τη Γενοκτονία, δίνει νόημα και μορφή σε μία άμορφη και άμυαλη απεραντοσύνη.

 

Η απόφαση της Σουηδικής Βουλής την 11 Μαρτίου 2010 ήρθε μετά την απόφαση  του Μαίου του 2009, ότι από κοινού Έλληνες, Αρμένιοι και Ασσύριοι θα προωθήσουν το ψήφισμα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας στη Σουηδική Βουλή. Είμαι περήφανος γιατί στην εκδήλωση εκείνη στη Στοκχόλμη μίλησα μαζί με τους συναγωνιστές Κώστα Φραγγίδη, πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων Στοκχόλμης “Εύξεινος Πόντος”, Vahagn Avedian , μέλος της Αρμενικής εθνικής επιτροπής Σουηδίας και τον Sabri Atman εκπρόσωπο των Ασσυρίων. Εκεί με πρωτοβουλία του Συλλόγου και του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας διανεμήθηκε το βιβλίο μου, στην αγγλική γλώσσα, για τη Γενοκτονία.

 

Είχε προηγηθεί η παρουσίαση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στη Στοκχόλμη και το αίτημα για την αναγνώριση, η πρωτοβουλία των βουλευτών του Αριστερού Κόμματος (Vänsterpartiet), Τάσου Σταφιλίδη, Hans Linde, και Fredrik Malm, ενώ στη συνέχεια υπήρξε πρωτοβουλία και του κόμματος των Πράσινων (Miljöpartiet), χωρίς όμως να περάσει από την Ολομέλεια. Λίγο αργότερα το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα της Σουηδίας, το Σοσιαλδημοκρατικό, κατά την ετήσια συνέλευση του, το Νοέμβριο του 2009 , είχε αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ασσυρίων, των Ελλήνων και Αρμενίων.

 

Η αναγνώριση της Γενοκτονίας πήγε προς ψήφιση στο  Σουηδικό κοινοβούλιο και το αποτέλεσμα ήταν η επικράτηση της αλήθειας, έναντι της άρνησης και της προπαγάνδας.

 

Η αναγνώριση από τη Σουηδία έχει τεράστια αξία γνωρίζοντας τη θέση της  χώρας τόσο παγκόσμια όσο και ευρωπαϊκά για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων.  Η προσπάθεια για την αναγνώριση της Γενοκτονίας συνεχίζεται και από ότι φαίνεται έχει και αποτέλεσμα. Ειδικά όταν προέρχεται από την δυναμική και έξω από συμφέροντα και λογικές Διασπορά και ανιδιοτελείς ανθρώπους. Ο αγώνας συνεχίζεται και παρότι έχει πολλά εμπόδια στο εσωτερικό και το εξωτερικό, θα είναι νικηφόρος!  

Η Αλληλεγγύη ως στάση και ως πράξη ζωής για την απελευθέρωση της Ελλάδας

Θεοφάνης Μαλκίδης

Η Αλληλεγγύη ως στάση και ως πράξη ζωής για την απελευθέρωση της Ελλάδας

Μέρος της συνέντευξης στην εκπομπή του Δημήτρη Νατσιού “Γράμματα Σπουδάματα” στον τηλεοπτικό σταθμό 4Ε.

 

1. Το καθήκον μας

Εμείς όμως πέρα από την αναγκαία και επιβεβλημένη καταγραφή και διαπίστωση της πνευματικής και οικονομικής χρεοκοπίας της πατρίδας μας, οφείλουμε να δώσουμε και μία πρόταση για το μέλλον αυτού του τόπου και αυτονόητα και για το δικό μας. Στην καλοπροαίρετη και μη, στην με καλή διάθεση αλλά και προβοκατόρικη ερώτηση, “τι να κάνουμε” ή τι “μπορούμε να κάνουμε”, απαντήσαμε με την ερώτηση, “κοίταξες τον διπλανό σου που πεινάει, που κρυώνει, που έχασε την εργασία του, που δεν έχει να πληρώσει το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, τα βιβλία και τα τετράδια των παιδιών του;”

Η ικανοποίηση των παραπάνω αναγκών ήταν και δυστυχώς παραμένει το πρώτιστο καθήκον κάθε Έλληνα και Ελληνίδας, κάθε ανθρώπου, που δεν μπορεί να βλέπει αφενός την πατρίδα του και την ίδια του τη ζωή να καταστρέφεται και αφετέρου να παρακολουθεί τον κάθε λογής “πολιτικό παράγοντα” τοπικό και μη, να παριστάνει τον “σωτήρα”.

Έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε αυτό, που άλλοι λίγο, άλλοι περισσότερο έπρατταν κατά μόνας. Να βοηθούν και να βοηθήσουν τον συνάνθρωπο, ποικιλοτρόπως και συνεχώς. Έτσι λίγοι άνθρωποι, η μαγιά που λέει ο Μακρυγιάννης, δημιουργήσαμε την Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης, ώστε να δώσουμε μία σοβαρή, ανιδιοτελή και συνεχή πρόταση για την πατρίδα μας. Για να δώσουμε θάρρος και να πάρουμε δύναμη στις εκατοντάδες οικογένειες, οι οποίες αφού είδαν τη ζωή τους να καταρρέει, παρακολουθούν τους υπεύθυνους της κατάστασής τους, να τους διαβεβαιώνουν (!) ότι όλα θα πάνε καλά.....

Κάθε μέρα, για 365 μέρες, παραλαμβάνουμε προιόντα που μας τα προσφέρουν με μεγάλη ευχαρίστηση και χαρά, συνάνθρωποί μας παραγωγοί οι οποίοι είδαν στην Κίνησή μας μία αληθινή προσπάθεια ανάστασης του τόπου μας. Επιπλέον το τελευταίο χρονικό διάστημα περάσαμε και στην παραγωγή αγροτικών προιόντων. Τη βάση άλλωστε της οικονομίας, της ζωής και της ιστορικής πορείας των Ελλήνων και των Ελληνίδων. Εκατοντάδες οικογένειες έλαβαν δωρεά από την Κίνηση, με μόνο “δικαιολογητικό” , την ειλικρίνεια και το πρόβλημα που είχαν ή που έχουν. Εμείς δεν φέρνουμε σε δύσκολη θέση κανένα, δεν ζητάμε δεκάδες χαρτιά, φορολογική δήλωση, ψήφο.....

2. “Ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος”

Στο υπαρκτά προβλήματα της πείνας και της δυστυχίας- και είδαμε πολλά αυτά τα χρόνια - θα πρέπει να προστεθούν και τα σημαντικά αν όχι πρωταγωνιστικά προβλήματα της ψυχικής κατάστασης των οικογενειών. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη της επικοινωνίας. Της διάχυσης του προσωπικού και οικογενειακού τους δράματος σε ανθρώπους που δεν τους γνώριζαν, αλλά είδαν σ΄αυτούς την πραγματική αλληλεγγύη, χωρίς υστεροβουλία και συμφέρον. 

Ιωάννης Καποδίστριας και (Πολιτική) Παιδεία

Θεοφάνης Μαλκίδης

“......Ο Καποδίστριας κυβέρνησε αγγελικώς....”

Μέρος της ομιλίας στην εκδήλωση που οργάνωσε η “Ενωμένη Ρωμηοσύνη” στην Έδεσσα για τον Καποδίστρια και την Παιδεία του Γένους.


Το ενδοξότερο και πιο πολυσήμαντο γεγονός της ιστορίας του νέου Ελληνισμού είναι αναντίρρητα η Επανάσταση του 1821. Καρπός της ουσιαστικής οικονομικής και πνευματικής ανάπτυξης των Ελλήνων κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, μιας μακροχρόνιας διεργασίας, κατά την οποία διαμορφώθηκαν νέες κοινωνικές τάξεις με δυναμισμό και με προσφορά στον υπόδουλο Ελληνισμό, η Επανάσταση οφείλει, κατά μεγάλο μέρος, την επιτυχία της στο ότι ήταν έργο όλων των Ελλήνων. Από το Μοριά και τη Ρούμελη, τα Νησιά, τη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Μικρά Ασία και τον Πόντο, μέχρι τις κοινότητες της Διασποράς στην Κεντρική Ευρώπη, στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες και τη Ρωσία.

Σημαντικός σταθμός της μετεπαναστικής Ελλάδας είναι έλευση του Ιωάννη Καποδίστρια, του κυβερνήτη, του μοναδικού στην ελληνική ιστορία και πολιτική με αυτό το χαρακτηριστικό και ουσιαστικό τίτλο. Είναι μία μεγάλη στιγμή για τον Ελληνισμό που σήμανε πράξη και στάση ζωής στην πολιτική, στην κοινωνία, στην ανιδιοτελή προσφορά , στην παιδεία. Ήταν παράδειγμα και πρότυπο ασκητικής ζωής, από το δημόσιο μέχρι τον προσωπικό βίο. Η δολοφονία του σταμάτησε το νήμα της ζωής του και σίγουρα και την διαφορετική ρότα του Ελληνισμού, αλλά άφησε κληρονομιά και παρακαταθήκη αναντικατάστατη. Όπως έγραψε ο αντίπαλός του Μακρυγιάννης, μη γνωρίζοντας την σημερινή κατάσταση της διαφθοράς της πολιτικής ζωής, “ο Καποδίστριας κυβέρνησε αγγελικώς....”

Θεοφάνης Μαλκίδης .Ένα νέο βιβλίο για τη Γενοκτονία

Θεοφάνης Μαλκίδης

Η Γενοκτονία των Ελλήνων. Εθνικές και Διεθνείς Διαστάσεις.

Αθήνα 2015, εκδόσεις Γόρδιος.

τηλ. 2108252279 e-mail: malkidis@gmail.com

1.Η θλίψη της τραγωδίας

Ο πρόξενος των ΗΠΑ στη Σμύρνη Τζορτζ Χόρτον καταγράφοντας την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 τονίζει, μεταξύ των άλλων, πως «δεν έλειπε τίποτε σχετικά με τη θηριωδία, την ακολασία, την σκληρότητα και όλη τη μανία του ανθρώπινου πάθους» .

Με τη δημιουργία του κινήματος των Νεότουρκων και στη συνέχεια των Κεμαλικών εμφανίσθηκε και εδραιώθηκε η εθνικιστική ιδεολογία και με την κατάκτηση της εξουσίας, εκδηλώθηκε η θέληση να εξαφανιστούν οι αυτόχθονες πληθυσμοί. Οι Έλληνες, μαζί με τους Αρμένιους και τους Ασσύριους ήταν οι κεντρικοί στόχοι. Το σύνθημα των Νεότουρκων ότι “στο οθωμανικό κράτος πρέπει να υπάρχουν μόνο μουσουλμάνοι” και κατ' επέκταση μόνο Οθωμανοί -Τούρκοι, από την Κεμαλική φασιστική πολιτική, “γίνεται ένα κράτος, ένα έθνος, μία γλώσσα”. Οι διωγμοί, οι οποίοι εξελίχθηκαν σε Γενοκτονία, αποτέλεσαν την τραγικότερη σελίδα της ζωής των Ελλήνων που ζούσαν στο Οθωμανικό κράτος και μετέπειτα Κεμαλικό καθεστώς και στοίχισαν τη ζωή σε πάνω 1.000.000 Έλληνες και Ελληνίδες και παιδιά, γεννημένα και μη.

2.Η απογοήτευση της πολιτικής πραγματικότητας

Αλήθεια μπορεί να φανταστεί έστω και ένας Αρμένιος τον πρωθυπουργό ή τον υπουργό εξωτερικών της χώρας του να καταθέτει στεφάνι στον Μουσταφά Κεμάλ (!), πολιτικό ή πνευματικό άνθρωπο να αμφισβητεί το ιστορικό αυτό γεγονός και να λέει ότι δεν υπήρξε Γενοκτονία (!);

Στην Ελλάδα, την πρόταση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη και την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου το Φεβρουάριο του 1994 και η θέσπιση της 19ης Μαίου ως ημέρα Εθνικής μνήμης (το 1996 έγινε η ψήφιση του νομοσχεδίου για τη Γενοκτονία στη Μικρά Ασία και η ανακήρυξη της 14ης Σεπτεμβρίου ως ημέρα μνήμης), ακολούθησαν μία σειρά από ενέργειες οι οποίες άφησαν έκπληκτους τους πάντες. Την 19η Μαίου 1996 προσγειώνονται τουρκικά αεροσκάφη στην προσφυγική Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας και το ίδιο έτος γίνεται η συναυλία Ρουβά – Κούτ στην ημικατεχόμενη Κύπρο.

Την 19η Μαίου 1998 γίνεται απόπειρα να σταλεί η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών στις εορτές μνήμης του Κεμάλ στην Άγκυρα (!) ενώ ακολουθούν οι καταθέσεις στεφάνων του Έλληνα πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή και πρωθυπουργού και υπουργού εξωτερικών Γ. Παπανδρέου στον υπεύθυνο της Γενοκτονίας, τον Μουσταφά Κεμάλ! Αναρωτιόμαστε πως μπορεί να δικαιολογηθεί η προσπάθεια αλλοίωσης και ουσιαστικής κατάργησης της ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας, καθώς και η απουσία, η αδιαφορία και η ολιγωρία του αποκαλούμενου πολιτικού προσωπικού για το ζήτημα ανάδειξης της Γενοκτονίας εντός και εκτός Ελλάδας;

  Πως μπορεί να γίνει αποδεκτό ότι υπάρχουν “πολιτικοί και πνευματικοί” άνθρωποι στην Ελλάδα, που αποδέχονται και θαυμάζουν τον δάσκάλο του Χίτλερ, τον Κεμάλ;Τον εξολοθρευτή δηλαδή των Ελλήνων; Γιατί η Ελλάδα απουσιάζει όταν γίνεται αναφορά για το ζήτημα της Γενοκτονίας σε διεθνείς οργανισμούς και συναντήσεις και κρύβεται φοβούμενη, ενώ την ίδια στιγμή υβρίζει τους νεκρούς προγόνους μας και παρίσταται στα εγκαίνια του ψεύτικου σπιτιού του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη;

Γιατί η Ελλάδα ως Υπουργείο Εσωτερικών, Δήμος, Νομαρχία, Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα, κλπ, καλεί τον ελληνικό λαό να εορτάσει (!!!) την ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας και μεταθέτει την ημέρα αυτή σε άλλη ημερομηνία, κάνοντάς την “λάστιχο” με τελετουργικό που φωνάζει «να βγούμε από την υποχρέωση»;

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθούν και άλλες πράξεις όπως αυτή το Μάιο του 2013 με την απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας στο αντίστοιχο της Τουρκίας, το οποίο κατηγορούσε τους Έλληνες για «τη δήθεν γενοκτονία» (!) Στην απάντηση της Ελλάδας δεν υπάρχει ούτε  η λέξη Γενοκτονία, ούτε έγκλημα, ούτε αναφορά στο θύτη Τουρκία.

Η θλιβερή αυτή στάση της Ελλάδας κορυφώθηκε με την ψήφιση του αποκαλούμενου “αντιρατσιστικού” νόμου (Ν. 4285 ) το Σεπτέμβριο του 2014, από ανθρώπους ανεπαρκείς να κατανοήσουν την ουσία του εθνικού και διεθνούς ζητήματος της Γενοκτονίας.

3.Η χαρά της νίκης της αλήθειας

Είναι γεγονός ότι παρά την ελλαδική αδιαφορία και επιθετικότητα και την τουρκική άρνηση και προπαγάνδα, η ιστορική περίοδος που διανύουμε δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Ο φασισμός των Νεότουρκων και του Κεμάλ που δολοφόνησε τους προγόνους μας αποκαλύπτεται και καταρρέει. Τα εγκλήματά του φανερώνονται. Σε όλη την Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στην Τουρκία γίνεται πλέον κατανοητό ότι χωρίς τη γνώση της τραγικής αυτής σελίδας που γνώρισαν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, καθώς και άλλοι λαοί, χωρίς δηλαδή της ανάδειξης της Γενοκτονίας, δεν μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένη προσέγγιση της ιστορίας, δεν μπορεί να υπάρξει αληθινή φιλία και συνεργασία.

Το βιβλίο ασχολείται με την Γενοκτονία των Ελλήνων, με το μαζικό έγκλημα στη Θράκη, στη Μικρά Ασία, στον Πόντο και προσεγγγίζει το ζήτημα με σύγχρονη ματιά αναλύοντας τις εθνικές και διεθνείς, ιστορικές, πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις του. Είναι μία συμβολή στην συνεπή και μακροχρόνια προσπάθεια αναγνώρισης και διεθνοποίησης της Γενοκτονίας και έχει μεταφραστεί στην αγγλική, ρωσική, ιταλική, ρουμανική, ισπανική και αρμενική γλώσσα. Μάλιστα στις τρεις τελευταίες είναι το μοναδικό που έχει εκδοθεί για το ζήτημα της Γενοκτονίας.

Μία ακόμη νίκη της αλήθειας .Το κοινοβούλιο της Νότιας Ντακότα των ΗΠΑ αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και Ασσυρίων.

 Θεοφάνης Μαλκίδης
Μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαικών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών

Μία ακόμη νίκη της αλήθειας .Το κοινοβούλιο της  Νότιας Ντακότα των ΗΠΑ αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και Ασσυρίων. 

Η 26η Φεβρουαρίου 2015 αποτελεί μία ακόμη σημαντική ημέρα στην προσπάθεια αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων. Η αναγνώριση της Γενοκτονίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της πολιτείας Νότιας Ντακότα των ΗΠΑ, (ψήφισμα  υπ' αριθ. HCR 1009, το οποίο ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία 51 υπέρ, έναντι 17 κατά) και η πρόσκληση να πράξουν αναλόγως  το Κονγκρέσσο και ο πρόεδορς των ΗΠΑ, αποτελεί  μία ακόμη νίκη της αλήθειας των λαών, που δολοφονήθηκαν από το Οθωμανικό κράτος και τη συνέχειά του την  Κεμαλική Τουρκία. Μίας Γενοκτονίας που μετά από μαζική βία, συλλήψεις γυναικών και παιδιών, βίαιους εξισλαμισμούς, πορείες θανάτου, μαζικές δολοφονίες, διώξεις, εκτοπίσεις, στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 1.000.000 Έλληνες, 1.500.000 Αρμένιους και 500.000 Ασσύριους.
Το οργανωμένο σχέδιο βίας  εξαφάνισε την παρουσία του ελληνικού, αρμενικού και ασσυριακού λαού και οδήγησε  εκατομμύρια ανθρώπους στο θάνατο και την προσφυγιά.  Στη συνέχεια, η   τραγωδία, ενός σημαντικού και ιδιαίτερης αξίας μέρους των λαών αυτών, συνδυάστηκε με την καταστροφή και τον ακρωτηριασμό της μνήμης και της ταυτότητας, με την άρνηση, το ψεύδος και την προπαγάνδα. 
 
 Η απόφαση της βουλής των αντιπροσώπων της πολιτείας της Νότιας Ντάκοτα,   να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία αποτελεί μία ιστορικής σημασίας σημαντική πρωτοβουλία  και μία ακόμη δικαίωση των αγώνων Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων  σε όλον πλανήτη. Η προσπάθεια έχει αποτέλεσμα. Σε πείσμα της άρνησης του ψεύδους, προπαγάνδας, των δοκιμασιών και των εμποδίων, η αλήθεια θα νικήσει! 

Να οικοδομήσουμε ξανά Πόντο και ιστορία

Μέρος της ομιλίας του Θ. Μαλκίδη στον Ιστορικό Πολιτιστικό Σύλλογο Κοτσά Αναστάς Νεοκαισάρειας Κατερίνης.

 

Είμαστε ένας λαός, με στενή σύνδεση με τη μνήμη και την κληρονομιά μας. Γεννιόμαστε μέσα στην ιστορία, γεννιόμαστε γνωρίζοντας ιστορία. Ωστόσο αυτή η ιστορική μνήμη, πορεία και ταυτότητα εξαφανίστηκε είτε γιατί την αμελήσαμε και προτείναμε μόνο ένα μικρό μέρος της, είτε γιατί το πέπλο ομίχλης που σκέπασε την πατρίδα μας, δεν άφησε να περάσει τίποτα.

Το Ποντιακό ζήτημα είναι ένα ευρωπαικό και παγκόσμιο και αφορά πλέον ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, αλλά εδώ, στην Ελλάδα, αυτό το ζήτημα έχει περιοριστεί ή έχει πιεσθεί με ύβρεις και πράξεις αχαρακτήριστες. Δεν μπορεί ο ελληνικός λαός να μην γνώριζει στην ολότητα το Ποντιακό ζήτημα, δεν μπορεί να μην γνωρίζει τον Κολοκοτρώνη του Πόντου, τον Κοτσά Αναστάς, ο οποίος αντιστάθηκε στην Γενοκτονία και έσωσε τους συνανθρώπους του. Δεν μπορεί το Ποντιακό να περιορίζεται σε ένα μόνο μέρος του και το υπόλοιπο να είναι παντελώς άγνωστο. Δεν μπορεί ο Πόντος να απουσιάζει και τα σχολικά βιβλία που μοιράζονται σε νέους ανθρώπους να είναι γεμάτα από συνταγές μαγειρικής και συνωστισμούς.....

Για αυτό θα πρέπει να ξαναβάλουμε τον Πόντο, στην οικογένεια, στην ενορία, στη γειτονιά και κυρίως στους συλλόγους, να ξανακάνουμε, όπως τότε που κινδύνευαν και δολοφονούνταν οι Έλληνες, ξανά Φροντιστήρια, να οικοδομήσουμε και φυτέψουμε ξανά τον Πόντο. Όπως έλεγε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός «είναι μεγάλη αμαρτία να αφήνετε τα παιδιά αγράμματα και τυφλά, και μη μόνον φροντίζετε να τους αφήσετε πλούτη καί υποστατικά, και μετά τον θάνατό σας να τα τρων και να τα πίνουν και να σας oπισολογούν. Καλύτερα να τα αφήσετε φτωχά και γραμματισμένα, παρά πλούσια και αγράμματα».

Το ρεπορτάζ της Τηλεόρασης ΔΙΟΝ TV της Κατερίνης για την εκδήλωση

Ο Ζωντανός Πόντος

Θεοφάνης Μαλκίδης

Ο Ζωντανός Πόντος

 

 

Μέρος της ομιλίας στην παρουσίαση του έργου του π. Νικολάου Κυνηγόπουλου στην Ξάνθη

 

Η παρουσία των Ελλήνων στον Πόντο, αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας αυτής της περιοχής, ενώ η επιρροή των Ελλήνων, η συμβολή τους στο εμπόριο, την παιδεία, τον πολιτισμό σε διάφορες ιστορικές περιόδους είναι καθοριστικές.

Μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωμανούς, η επιρροή των Ελλήνων και η συμβολή τους απειλήθηκαν. Το σύστημα εξουσίας, οι διακρίσεις, οι συνθήκες οικονομικής και πολιτικής ζωής απείλησαν τη συνέχεια των Ελλήνων στην περιοχή. Οι πρώτες μεταναστεύσεις των Ελλήνων του Πόντου κυρίως προς τη Ρωσία αλλά και τη Δύση, σημειώθηκαν μετά την οθωμανική κατάκτηση, δίνοντας εξαιρετικούς φιλόσοφους όπως ο Βησσαρίων και ο Γεώργιος ο Τραπεζούντιος που συνέβαλλαν στην Αναγέννηση της Ευρώπης, ενώ οι μεταναστεύσεις εντάθηκαν κατά τους ρωσοτουρκικούς πολέμους, όταν ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού εγκαταστάθηκε στη Ρωσία.

Με τη δημιουργία του κινήματος των Νεότουρκων, εμφανίσθηκε και εδραιώθηκε μία εθνικιστική ιδεολογί και με την κατάκτηση της εξουσίας το 1908, εκδηλώθηκε η θέληση να εξαφανιστούν οι χριστιανικοί πληθυσμοί, θέληση η οποία υλοποιήθηκε ατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Έλληνες του Πόντου ήταν ένας κεντρικός στόχος και ο διωγμός τους εξελίχθηκε σε Γενοκτονία, η οποία ολοκληρώθηκε από τους Κεμαλικούς.

Είναι γεγονός ότι στην περίοδο αυτή έλαμψαν μορφές ιερωμένων και ταυτόχρονα διανοουμένων, όπως ο συμπατριώτης μου ο Θρακιώτης Χρύσανθος μητροπολίτης Τραπεζούντας, ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος ο οποίος αρνήθηκε να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση το 1941, ο Μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης, ο επικεφαλής των ανταρτών του Πόντου, ο ηγούμενος Πανάρετος Τοπαλίδης, ο Επίσκοπος Ζήλων Ευθύμιος ο οποίος δολοφονήθηκε στην Αμάσεια το 1921 μαζί με τον ιερέα Πλάτων Αιβαζίδη και πολλοί άλλοι.

Τη συνέχεια των παραπάνω ιερωμένων του Πόντου αποτελεί ο π. Νικόλαος Κυνηγόπουλος, ο οποίος παράλληλα συνεχίζει την ιδιαιτερότητα του αγώνα για επιβίωση της Πάφρας. Αυτής της περιοχής που θα μπορούσε να ονομαστεί ο Πόντος του Πόντου. Και εάν δεν υπήρχε το αντάρτικο (και αυτής της περιοχής του Πόντου), είναι βέβαιο ότι τα θύματα θα ήταν περισσότερα. Βέβαια όλα αυτά απουσιάζουν από τα σχολικά εγχειρίδια και από τη δημόσια συζήτηση

Ο πληθυσμός που επέζησε της Γενοκτονίας οδηγήθηκε προς την έξοδο, μετά από παρουσία αιώνων. Χιλιάδες κατέφυγαν ως πρόσφυγες σε διάφορες χώρες, στην Ελλάδα, στην πρώην Σοβιετική Ένωση και αλλού, ενώ οι συμφωνίες που υπογράφτηκαν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923 για την ανταλλαγή των πληθυσμών, καθώς και η Συνθήκη της Λωζάννης δεν συμπεριέλαβαν τους επιβιώσαντες Έλληνες, η πλειοψηφία των οποίων ήταν εξισλαμισμένοι. Είναι η διάσταση των Ελλήνων του Πόντου που παραμένει έως σήμερα ζωντανή με την παρουσία μεγάλων πληθυσμών οι οποίοι ομιλούν την πλησιέστερη προς την αρχαία ελληνική ομιλούμενη σήμερα διάλεκτο, την Ποντιακή, η οποία όμως μαζί με την ταυτότητα αυτών των ανθρώπων απειλείται από το τουρκικό καθεστώς. Το Ποντιακό είναι ένα ζήτημα το οποίο παρέμεινε στο περιθώριο για πολλά χρόνια, με ευθύνη βεβαίως των λεγόμενων πολιτικών και αποκαλούμενων διανουμένων, οι οποίοι βεβαίως δεν έχουν καμία σχέση με αυτούς αναφέραμε παραπάνω ως παραδείγματα. Ο Πόντος είναι ένα ζωντανό ζήτημα και προς μεγάλη απογοήτευση των δολοφόνων και των αρνητών δεν θα εξαφανισθεί.

Η ποντιακή διάλεκτος και «ο Αστερίκον ο τεμέτερον»

 

Θεοφάνης Μαλκίδης

1. Η ποντιακή διάλεκτος, η πλησιέστερη προς την αρχαία ελληνική γλώσσα, ομιλούμενη σήμερα διάλεκτο

Όπως γράφει ο καθηγητής Γ. Σαββαντίδης, η ποντιακή είναι μία διάλεκτος της Ελληνικής γλώσσας που ξεκινάει από τα χρόνια του αποικισμού των Ελλήνων της Ιωνίας και την εγκατάστασή τους στον Πόντο. Μέχρι τον 19ο αιώνα δεν έχουμε καθόλου γραπτά κείμενα για τη διάλεκτο και η  ποντιακή αποτελούσε  το σημαντικότερο μέρος της προφορικής παράδοσης, μία διάλεκτο την οποία  ονόμαζαν (και ονομάζεται) «ρωμέικα». Η καταγραφή διαλεκτικών κειμένων  αρχίζει παρά στα τέλη του 19ου αιώνα και γίνεται συστηματικότερη από το 1928 με την ίδρυση του

“Αρχείου Πόντου” στην Ελλάδα, από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών υπό τον Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθο  και στη συνέχεια από τον  π. Ανθ. Παπαδόπουλο.

 

Ο Μ. Τριανταφυλλίδης   αναφέρει τρεις μεγάλες ομάδες στην ποντιακή διάλεκτο: (α) τα οινουντιακά (με έντονες επιδράσεις από την κοινή νεοελληνική) (β) τα τραπεζουντιακά και (γ) τα χαλδιώτικα (με μεγαλύτερες επιδράσεις από την τουρκική). Ο π. Α. Παπαδόπουλος κατατάσσει στα εξαιρετικής σημασίας βιβλία του για την ποντιακή διάλεκτο, τα επιμέρους ποντιακά ιδιώματα σε 6 κύριες ομάδες: α) ιδίωμα Τραπεζούντας, Ματσούκας, Σάντας και Χαλδίας (το πολυπληθέστερο) β) Όφη και Σουρμαίνων γ) Κερασούντας και Τρίπολης δ) Οινόης ε) Αμισού και στ) Ινέπολης.

 
Απομονωμένος, γεωγραφικά και γλωσσικά ο Πόντος διατήρησε αρκετά αρχαϊκά γλωσσικά στοιχεία, όπως  αναφέρει ο Γ. Σαββαντίδης. Το λεξιλόγιο της διαλέκτου έχει πολλά δάνεια από τις γλώσσες και διαλέκτους με τις οποίες ήρθε σε επαφή (λατινική, τουρκική, αρμενική, γεωργιανή,  κουρδική, κ.ά ).

Η ποντιακή διάλεκτος επηρεάστηκε σημαντικά από   το  μεταναστευτικό ρεύμα προς τη Ρωσία, μετά τον 17ο αιώνα  και από τη βίαιη εκδίωξη μετά τη Γενοκτονία, στις αρχές του 20ου αιώνα.  Πολλοί ομιλητές της διαλέκτου εγκαταστάθηκαν  στον Ελλαδικό χώρο, και μερικές δεκαετίες αργότερα έφυγαν  σαν μετανάστες στην Ευρώπη (Γερμανία), Αυστραλία, ΗΠΑ και Καναδά, όπου εκεί ομιλείται ακόμη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούσαν οι πρώτης γενιάς επιζώντες της Γενοκτονίας οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, οι οποίοι πήγαν απευθείας από τον Πόντο και μέχρι πρόσφατα μιλούσαν αποκλειστικά και μόνο Ποντιακά!  Παράλληλα, αφού η ελληνοτουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών έγινε στη βάση του θρησκεύματος,  παρέμειναν στον Πόντο ελληνόφωνοι μουσουλμανικοί πληθυσμοί, διάλεκτος η οποία εκτός από το γεγονός ότι δεν διδάσκεται, απαγορεύεται να ομιλείται δημοσίως. Επίσης μία μεγάλη ομάδα ομιλητών της Ποντιακής βρίσκεται στην πρώην Σοβιετική Ένωση, όπως και στην Ελλάδα ως νεοπρόσφυγες από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

 
Στον ελλαδικό χώρο, όπως επισημαίνει ο άλλος σημαντικός μελετητής της διαλέκτου,  ο καθηγητής Δ. Τομπαίδης, ομιλείται πλέον ως δεύτερη γλώσσα σε περιβάλλοντα οικεία, οικογενειακά ή φιλικά και η χρήση της αποσκοπεί στην επιβεβαίωση πιο πολύ της κοινής καταγωγής και στην εκδήλωση της επιθυμίας για διατήρηση της γλώσσας.

 

2. Τα μηνύματα ελπίδας για την ποντιακή διάλεκτο

 
Η ποντιακή διάλεκτος παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει αποτελεί μία ζωντανή «γλώσσα». Τα ελπιδοφόρα παραδείγματα πολλά.
Η δημοσίευση, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα των γλωσσών, από την UNESCO (Η εκπαιδευτική επιστημονική και πολιτιστική οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών) του διαδραστικού Άτλαντα των γλωσσών του πλανήτη σε κίνδυνο (http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/index.php ) , δημιουργεί νέα δεδομένα για την ποντιακή διάλεκτο. Ο Άτλαντας των παγκόσμιων γλωσσών σε κίνδυνο απαριθμεί 18 γλώσσες στην Τουρκία που αντιμετωπίζουν την εξαφάνιση, όπου μεταξύ των άλλων συμπεριλαμβάνεται η ποντιακή διάλεκτος στον κατάλογο των γλωσσών που κινδυνεύουν, προτείνοντας συγκεκριμένα μέτρα για τη διάσωσή της. Επιπλέον αναφέρει 300.000 ως ομιλητές της διαλέκτου.

 
Η δημοσίευση του Άτλαντα της UNESCO αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη για την Ποντιακή διάλεκτο, αφού για πρώτη φορά γίνεται αναφορά σ’ αυτήν από όργανο του ΟΗΕ. Μάλιστα η αναφορά αυτή συμπίπτει με την προσπάθεια που γίνεται τα τελευταία χρόνια για διατήρηση της διαλέκτου και ανάκτησης της ταυτότητας ενός πληθυσμού, που βιώνει την τρομοκρατία και τις διώξεις και κάνει καθημερινές εκπτώσεις στην ποιότητα ζωής του.

 
Ακόμη η δημιουργία της ελεύθερης διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας Wikipedia στην  ποντιακή διάλεκτο, (http://pnt.wikipedia.org ), η οποία αναπτύσσεται συμμετοχικά από εθελοντές χρήστες, αποτελεί σημαντική εξέλιξη.
Τα άρθρα της συγκεκριμένης εγκυκλοπαίδειας γράφονται αποκλειστικά στην ποντιακή διάλεκτο, με στόχο  από τώρα και στο εξής  να μπορεί να ανατρέχει  ο κάθε ενδιαφερόμενος, που θέλει να εξασκήσει τις γνώσεις του στην ποντιακή διάλεκτο και παράλληλα να καλυφθούν κυρίως τα «ποντιακά θέματα» και όχι μόνο.

 
Στην προσπάθεια διάσωσης της ποντιακής διαλέκτου θα πρέπει να προσθέσουμε τη διδασκαλία της πλέον, μετά από πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών, αλλά και τη συγγραφή του σχετικού εγχειριδίου ( βλ. το εγχειρίδιο στο σύνδεσμο http://www.e-papadakis.gr/files/pontiaki_glossa.pdf )
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας έχει εκπονηθεί ένα πρόγραμμα διδασκαλίας της ποντιακής διαλέκτου, το οποίο εντάχθηκε στα προγράμματα τοπικής εμβέλειας της Δια Βίου Μάθησης.

Επίσης στην προσπάθεια για την Ποντιακή διάλεκτο θα πρέπει να προστεθούν και οι δραστηριότητες των Συλλόγων Ποντίων τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό. 

3. Ο Αστερίκον ο τεμέτερον

 
Επειδή πολλές φορές γίνεται αναφορά για το γεγονός ότι οι νέοι και τα παιδιά δεν μιλούν Ποντιακά, παρότι τα καταλαβαίνουν, η κυκλοφορία κόμιξ στην ποντιακή διάλεκτο, αποτελεί μία έξυπνη και σύγχρονη προσέγγιση του ζητήματος.

Αμπντουλάχ Οτζαλάν : Τα δεκαέξι χρόνια στην αιχμαλωσία και το Κουρδικό κίνημα Νίκης

 

 

Θεοφάνης Μαλκίδης

Δεκαέξι χρόνια μετά τη σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν, το κουρδικό ζήτημα παραμένει ζωντανό και επίκαιρο.

Χιλιάδες άνθρωποι μεταπολεμικά, πολιτικοποιήθηκαν με τα μεγάλα απελευθερωτικά και αντιαποικιοκρατικά κινήματα της Αφρικής και της Ασίας, δημιουργώντας και ενεργοποιώντας τα πολιτικά, δημοκρατικά και διεθνιστικά τους αντανακλαστικά. Στις δεκαετίες του 1980 και 1990, λαοί όπως ο ελληνικός αναζήτησε και πέτυχε την πολιτικοποίησή του με ένα απελευθερωτικό κίνημα στα ανατολικά του. Το κουρδικό κίνημα που αναδείχθηκε σ΄ αυτές τις δεκαετίες ώθησε, συγκίνησε, ριζοσπαστικοποίησε και συνεπήρε την συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων και Ελληνίδων.

Με την έναρξη του ένοπλου αγώνα στην Τουρκία από τους Κούρδους το 1984, με τη δολοφονία χιλιάδων Κούρδων στο Ιράκ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, με τις ειδήσεις για την καταπίεση των Κούρδων του Ιράν και της Συρίας, ο ελληνικός λαός επανασυνδέθηκε μετά από χιλιάδες χρόνια τον Κουρδικό λαό- ο Ξενοφώντας αναφέρεται στους Καρδούχους- ωθώντας να στηρίξει ποικιλοτρόπως τα κινήματα κοινωνικής και εθνικής απελευθέρωσης.
Μάλιστα ο ελληνικός λαός στην αλληλεγγύη του στον αγώνα του κουρδικού λαού για απελευθέρωση, είχε και ένα θύμα, το Θεόφιλο Γεωργιάδη, μέλος της Κυπριακής επιτροπής Αλληλεγγύης στο Κουρδιστάν ο οποίος δολοφονήθηκε, λόγω της δράσης του, το 1994.

Η σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν το 1999, δημιούργησε οπωσδήποτε πολλά νέα δεδομένα για το μέλλον του κουρδικού ζητήματος, δεδομένα που αναδείχθηκαν πιο έντονα μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003 και τη οικοδόμηση μίας ομόσπονδης κουρδικής κρατικής δομής. Ταυτόχρονα η μετατροπή της θανατικής ποινής του Οτζαλάν σε ισόβια κάθειρξη, οι ολοένα περισσότερες φωνές σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στην Τουρκία που ζητούν πολιτική λύση για το Κουρδικό, δίνουν νέες προοπτικές για το μέλλον.

Το Κουρδικό ζήτημα αποτελεί μία πολύ σημαντική παράμετρος της περιοχής που περιλαμβάνει αρχικά την Τουρκία, στη συνέχεια το Ιράκ, στην ομόσπονδη Κουρδική οντότητα, στο Ιράν και βεβαίως στη Συρία, στο αγωνιζόμενο Κόμπανι.

Και αυτό όχι μόνο γιατί σ’ αυτά τα κράτη οι Κούρδοι αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του συνολικού πληθυσμού των παραπάνω κρατών και η παρουσία τους είναι αδιάλειπτη εδώ και χιλιάδες χρόνια, αλλά γιατί οι Κούρδοι αποτελούν πλέον κεντρική συνιστώσα των μελλοντικών εξελίξεων στην περιοχή. Αυτό φαίνεται στο Ιράκ, στη θέληση των Κούρδων της Τουρκίας να συνεχίσουν την προσπάθειά τους με ένοπλη πάλη και πολιτική δραστηριοποίηση, στον πολιτικό αγώνα των Κούρδων του Ιράν, στην ένοπλη αντίσταση στη Συρία, δεδομένα που συγκροτούν προϋποθέσεις υλοποίησης δημιουργίας Κουρδικού κράτους, του οράματος δηλαδή εκατομμυρίων Κούρδων σε όλον τον πλανήτη.

Η σύλληψη του Οτζαλάν πριν 16 χρόνια, δεν κατέστειλε το κουρδικό κίνημα όπως (θα) ήθελαν κάποιοι, το αντίθετο μάλιστα το κουρδικό ζήτημα είναι ανοιχτό και θα επηρεάσει τις άμεσες εξελίξεις στην περιοχή μας, από την Τουρκία μέχρι τη Συρία.
Το πανανθρώπινο αγαθό της ελευθερίας θα έρθει και για τους Κούρδους, τους Καρδούχους του Ξενοφώντα.

(Βλ. και το βιβλίο του αντιπροσώπου του Κουρδικού Εθνικού Κογκρέσου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ahmet DereΟι Κούρδοι. Ένας λαός που δεν μπορεί να
αμφισβητηθεί η ύπαρξή του.

 

Πρόλογος Μιχάλης Χαραλαμπίδης. Εισαγωγή Θεοφάνης Μαλκίδης

Αθήνα: εκδ. Γόρδιος,   τηλ. 210-8252279 , e-mail: gordiosbooks@yahoo.gr

 

Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος Μερζιφούντας «Πόντος». Από το γήπεδο στην Αγχόνη

γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος Μερζιφούντας «Πόντος», ιδρύθηκε από μαθητές και αποφοίτους του Κολλεγίου «Ανατόλια» το 1903. Στη διοίκησή του συμμετείχαν τόσο οι μαθητές όσο και οι δάσκαλοι του κολλεγίου και η δραστηριότητά του αφορούσε τους τομείς του αθλητισμού, του πνεύματος, της τέχνης. Επίσης, ο σύλλογος διοργάνωνε ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις, δημιούργησε εξαιρετική βιβλιοθήκη, ενώ το 1910 ο σύλλογος ανέλαβε την έκδοση του περιοδικού «Πόντος», «Μηνιαίον δημοσίευμα φιλολογικόν, επιστημονικόν και παιδαγωγικόν»

Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος» κατέχει ιδιαίτερη θέση μεταξύ των συλλόγων εξαιτίας της ιδιαιτερότητας του χαρακτήρα του, αφού συγκροτήθηκε στο πλαίσιο ενός σχολείου και ταυτόχρονα εργάστηκε για την ταυτότητα των μελών του. Στις τελευταίες εκλογές που έγιναν το Μάιο του 1920 στο αξίωμα προέδρου αναδείχθηκε ο καθηγητής Δ. Θεοχαρίδης, στη θέση του αντιπροέδρου ο Χαράλαμπος Ευσταθιάδης, γραμματέας ο Αναστάσιος Παυλίδης, ταμίας ο Συμεών Ανανιάδης, και υπεύθυνος για το αθλητικό τμήμα ο Γρηγόριος Τσακάλωφ. Όλοι τους 8 μήνες αργότερα θα συλλαμβανόταν από τους Τούρκους, και με εξαίρεση τον Τσακάλωφ ο οποίος ήταν Ρώσος πολίτης, θα δολοφονούνταν στην Αμάσεια το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1921. Σημαντικό μέλος και αθλητής του Συλλόγου ήταν ο Συμεών Ανανιάδης.

Ο Ανανιάδης γεννήθηκε στη Σαμψούντα, εισήχθη στο «Ανατόλια» το 1919, και ήταν πολύ καλός αθλητής του στίβου. Όπως γράφει ο συμμαθητής και φίλος του Ε. Κουζινός το 1920 έβλεπε το μέλλον του ρόδινο: «Είχαμε επιβιώσει από σφαγές τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια και είχε βάλει τρεις στόχους, να πιάσει και εάν είναι δυνατόν να «σπάσει» το παγκόσμιο ρεκόρ στα 100 μέτρα, να φοιτήσει στην αμερικανική ιατρική σχολή στη Βηρυτό και να συνεχίσει σπουδές στη Βιέννη και να παντρευτεί μία όμορφη συμπατριώτισσα του από την περιοχή του Αλαχάμ το οποίο φοιτούσε στο αμερικανικό Λύκειο. Μάλιστα κάθε Σάββατο δεν έχανε την ευκαιρία να συμμετέχει στα συνεδριάσεις του «Πόντος», όπου εκεί την έβλεπε ο Συμεών». ( Couzinos E Twenty three years in Asia Minor (1899-1922). New York: Vantage Press 1969, σ. 67)

Στις 12 Φεβρουαρίου 1921 οι Τούρκοι περικύκλωσαν το «Ανατόλια». Αρχικά έψαχναν για όπλα και εκρηκτικά και στη συνέχεια αφού δε βρήκαν τίποτα κατευθύνθηκαν στο γραφείο του προέδρου του Κολλεγίου Γ. Γουάιτ. Εκεί οι Τούρκοι είδαν δύο χάρτες που απεικόνιζαν την περιοχή του Πόντου, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους. Η εύρεση των χαρτών οδήγησε τους Τούρκους να ζητήσουν να δουν τη βιβλιοθήκη του συλλόγου «Πόντος». Στη βιβλιοθήκη υπήρχαν εκατοντάδες βιβλία στην ελληνική και ειδικότερα στην αρχαιοελληνική γλώσσα, έργα κλασσικών συγγραφέων τυπωμένα τα περισσότερα στην Αθήνα. Ανάμεσά τους βρήκαν και ένα σημειωματάριο με τις δραστηριότητες του Συλλόγου, το οποίο θεωρήθηκε «επαναστατικό».

Η φωτογραφία του ποδοσφαιρικού τμήματος του Συλλόγου, ερέθισε ακόμη περισσότερο τους Τούρκους. Οι αθλητές της ποδοσφαιρικής ομάδας «Πόντος» είχαν άσπρες και μπλε οριζόντιες ρίγες και το γράμμα «Π» στο στήθος. Το βράδυ της ίδιας μέρας ο Συμεών Ανανιάδης ο οποίος ήταν παρών κατά τη διάρκεια της εφόδου των κεμαλικών στη βιβλιοθήκη του Συλλόγου, μίλησε με τον Κουζινό, λέγοντάς του πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα. Όπως είπε ο Ανανιάδης «αυτό είναι το τέλος». Λίγο πριν τις 12 το βράδυ τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του συλλόγου κατευθύνθηκαν στο γραφείο του προέδρου του Κολλεγίου, όπου έγινε η σύλληψή τους από τους Τούρκους. Στην συνέχεια θα οδηγηθούν στην Αμάσεια όπου με ψευδείς κατηγορίες καταδικάστηκαν σε θάνατο μαζί με τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του Ελληνισμού.

Οι σύλλογοι των Ελλήνων, προήλθαν από την ανάγκη που βίωνε ο Ελληνισμός να διατηρήσει την ιδιαιτερότητά του, να ανυψώσει το πνευματικό του επίπεδο, να ενισχύσει τους ανήμπορους, να ασχοληθεί με τον αθλητισμό. Στη Μερζιφούντα, η οποία αποτέλεσε πηγή αξιόλογων επιτευγμάτων, οι Έλληνες ίδρυσαν συλλόγους ιδιαίτερα σημαντικούς για τη διάδοση της εθνικής αυτογνωσίας και αυτοσυνειδησίας. Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος» Μερζιφούντας αποτέλεσε ένα θεσμικό δημιούργημα των Ελλήνων, που συνέβαλλε αποφασιστικά στην πνευματική, πολιτισμική, αθλητική και κοινωνική ανύψωση.

Η συμβολή του Συλλόγου είναι τεράστια και αποτελεί πραγματικά μία εξαιρετική στιγμή όταν Έλληνες που ζουν σε όλο τον κόσμο, τιμούν τα μέλη του συλλόγου, θύματα της Γενοκτονίας. Το Δεκέμβριο του 2008 η Ποντιακή αδελφότητα Αδελαίδας Αυστραλίας και η ποδοσφαιρική του ομάδα «Ποντιακοί Αετοί» διοργάνωσαν αγώνα με επίλεκτους ποδοσφαιριστές της Μελβούρνης, προς τιμήν των θυμάτων του Συλλόγου. Η ομάδα των Ποντιακών Αετών φόρεσε πιστά αντίγραφα της στολής του συλλόγου «Πόντος». Αντίστοιχο ποδοσφαιρικό παιχνίδι έγινε στις 12 Μαΐου 2009, με αντίπαλους τους παλαίμαχους διεθνείς ποδοσφαιριστές του Πανελληνίου Συνδέσμου Αμειβομένων Ποδοσφαιριστών και τους παλαίμαχους της Καβάλας. Εδώ αντίγραφα της φανέλας του «Πόντος» φόρεσαν οι παλαίμαχοι της Καβάλας. Αντίστοιχες ποδοσφαιρικές συναντήσεις στη μνήμη των μελών του  Συλλόγου "Πόντος" έγιναν στην Κατερίνη, στις Σέρρες, στο Βερολίνο.

Η έρευνα έδειξε και στο μέλλον θα δείξει ακόμη πιο έντονα ότι σύλλογοι και σωματεία, οργανωμένες θεσμικές εκφράσεις των Ελλήνων που έζησαν για χιλιάδες χρόνια στη Μικρά Ασία όπως ο «Πόντος» της Μερζιφούντας ξεχώρισαν με τη δραστηριότητά τους και απέδειξαν την πραγματική κοινωνική και αθλητική τους προσφορά.

 

Μία τέτοια ερευνητική προσπάθεια αποτελεί το βιβλίο

 

ΕΙΚΟΣΙΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

του ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΚΟΥΖΙΝΟΥ

 

 

σε μετάφραση- εισαγωγή-επιμέλεια Θεοφάνη  Μαλκίδη,  το οποίο εκδόθηκε από τη Λέσχη Ποντίων Νομού Καβάλας

Το βιβλίο είναι μία σημαντική μαρτυρία για το Κολλέγιο Ανατόλια Μερζιφούντας και το Σύλλογο «Πόντος»,  για τον αθλητή του Κολλεγίου  Συμεών Ανανιάδη, τη Γενοκτονία των Ελλήνων και των Αρμενίων, την προσφυγιά.

Νέα έκδοση για τον Ελληνισμό των πατρίδων της Ανατολής

Μία νέα έκδοση για τον Ελληνισμό των πατρίδων της Ανατολής (Μικρά Ασία, Πόντος, Θράκη, Καππαδοκία) κυκλοφόρησε πριν λίγες ημέρες και αφορά τα Πρακτικά του 6ου Συμποσίου του Κέντρου Μικρασιατικού Πολιτισμού του Δήμου Νέας Ιωνίας Αττικής με τίτλο: «Η κοινωνική μέριμνα στις Ελληνικές Κοινότητες της Μικράς Ασίας κατά τους νεότερους χρόνους»

Η θεματική του 6ου Συμποσίου του δεν ήταν η ευκολότερη, αφού σύμφωνα με τους οργανωτές «Η κοινωνική μέριμνα στις Ελληνικές Κοινότητες της Μ. Ασίας, κατά τους νεότερους χρόνους» δεν είναι και το πλέον βατό και προσεγγίσιμο θέμα.

Εν τούτοις υπήρξε, αν επιτρέπεται ο όρος, και πάλι «απαρτία» στο χώρο των εισηγητών, οι οποίοι ερεύνησαν ένα δύσκολο ζήτημα και ανέδειξαν άγνωστες πτυχές του.

Στα πρακτικά του 6ου Συμποσίου περιλαμβάνονται οι εξής μελέτες:

Κωνσταντίνος Φωτιάδης (πανηγυρική ομιλία κατά την έναρξη του Συμποσίου) « Η κοινωνική πρόνοια στον Πόντο»,

Λάζαρος Ε. Βλαδίμηρος «Νοσοκομειακή περίθαλψη και σχολική υγιεινή στη Σμύρνη».

Ευθυμία Κάννερ «Φιλανθρωπική δραστηριότητα στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Κωνσταντινούπολης κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο: γενικά χαρακτηριστικά και στόχοι».

Αριστείδης Γ. Διαμαντής «Συνθήκες υγιεινής και η συμμετοχή των υγειονομικών κατά τη χρονική περίοδο της Μικρασιατική ς εκστρατείας 1919- 1922».

Μαρία Βεϊνόγλου «Οι “αδύναμοι” της Κοινότητας Νέβσεχιρ 19ος, 20ος αιώνας». Ειρήνη Σαρίογλου «Η φιλεκπαιδευτική και φιλανθρωπική δράση του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως».

Φωτεινή Καραμαλούδη «Τα φαρμακεία της Σμύρνης και ο ρόλος τους στη δημόσια υγεία».

Θεοφάνης Μαλκίδης «Κοινωνική μέριμνα και Γενοκτονία των Ελλήνων - Ορφανά και ορφανοτροφεία στον Πόντο».

Σπυρίδων Γ. Πλουμίδης «Η αυτοσυνειδησία των Ελλήνων Ορθοδόξων κατοίκων της Καππαδοκίας μέσα από φιλανθρωπικές και φιλεκπαιδευτικές δραστηριότητες (γ΄τέταρτο 19ου αιώνα -1910)».

Κωνσταντίνος Νίγδελης «Κοινωνική πολιτική στην Καππαδοκία. Μία πρώτη ιστορική προσέγγιση με βάση τους κοινοτικούς καταστατικούς χάρτες».

Νίκη Καλτσόγια — Τουρναβίτη «Η κοινωνική δράση των πολιτιστικών συλλόγων στην Κωνσταντινούπολη κατά τον 19ο αιώνα και η συμβολή τους στη γυναικεία χειραφέτηση».

Θεοδόσης Πυλαρινός «Κανονισμοί φιλανθρωπικού περιεχομένου και κοινωνικής μέριμνας για το ελληνικό στοιχείο της Κωνσταντινούπολης».

Εκατό χρόνια μετά τη Γενοκτονία των Αρμενίων

Μέρος της ομιλίας του Θ. Μαλκίδη μετά την λειτουργία στον Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου της Αρμενικής Κοινότητας Αλεξανδρούπολης

Η συνάντησή μας με αφορμή την εορτή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στον ομώνυμο ιστορικό ναό της Αρμενικής κοινότητας Αλεξανδρούπολης, σε μία από τις πιο παλιές αρμενικές εκκλησίες και παροικίες της Ελλάδας, μας δίνει τη δυνατότητα να δούμε τα σημεία της ιστορίας μας, όπως το πανέμορφο μνημείο για τη Γενοκτονία με τη χαρακτηριστική πέτρα της Αρμενίας, αλλά ταυτόχρονα να σκεφτούμε και πολλά.

Το πρώτο αφορά τη διαδρομή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου που σηματοδοτεί την πρωτοπορία στην πίστη και την ύπαρξή μας. Για τους Αρμένιους η πρωτοπορία αυτή χαρακτηρίζει πολλούς ιδιαίτερα στα κρίσιμα και σκληρά χρόνια της Γενοκτονίας. Αυτούς που αψήφισαν τον αφανισμό και αγωνίστηκαν για τους συμπατριώτες και τη σωτηρία τους. Η 24η Απριλίου 1915 με τη δολοφονία των Αρμενίων ηγετών είναι μία πράξη πρωτοπορίας και παραδείγματος. Μάλιστα η απόφαση της Εκκλησίας της Αρμενίας να αγιοποιήσει, εκατό χρόνια μετά, τους πνευματικούς πρωτοπόρους και όλα τα θύματα της Γενοκτονίας, είναι μία οφειλόμενη πράξη που προέρχεται από την πίστη και την ανθρώπινη ύπαρξη.

Το 2015 αποτελεί χρονιά ορόσημο για το έθνος των Αρμενίων αλλά και για κάθε άνθρωπο που αγωνίζεται για τις αξίες και τις αρχές της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αξιοπρέπειας. Η παρουσία μας στην Ελλάδα, σε όλον τον κόσμο, από το Ερεβάν μέχρι και τις πιο απομακρυσμένες κοινότητες της Αρμενικής Διασποράς, αποδεικνύει ότι συνεχίζουμε έναν αγώνα, βασισμένο στην αλήθεια και το δίκαιο.

Η αλήθεια απελευθερώνει όπως αναφέρει το Ευαγγέλιο και πράγματι η αναγνώριση της Γενοκτονίας θα απελευθερώσει και πρώτη απ ΄ όλους την Τουρκία και μετά τις δυνάμεις της άρνησης παγκοσμίως.

 

Η απόδοση της Δικαιοσύνης στο ζήτημα της Γενοκτονίας των Αρμενίων και των Ελλήνων, παρότι κυβερνήσεις, θεσμοί, παρακράτος, προπαγάνδα και μηχανισμοί εκβιασμοί και θανάτου στην Τουρκία και αλλού, θα ήθελαν να είναι εξαφανισμένο, αυτό δεν έγινε κατορθωτό.

 

Ο Άγιος Ευγένιος ο πολιούχος Τραπεζούντας

Θ. Μαλκίδης

21η Ιανουαρίου: Μνήμη του μαρτυρίου του Αγίου  Ευγενίου, πολιούχου Τραπεζούντας


Στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., μία εποχή, υπό την αυτοκρατορία των Διοκλητιανού και Μαξιμιανου, όπου ο χριστιανισμός εμφανίστηκε κι άρχισε να εξαπλώνεται στον Πόντο, ο Άγιος Ευγένιος έζησε και μαρτύρησε στην Τραπεζούντα.
Τον Ιανουάριο του 290 μ.Χ. , σε μία περίοδο σκληρών διωγμών απέναντι στους Χριστιανούς, όταν οι έπαρχοι της Καππαδοκίας και Αρμενίας, Λυσίας και Αγρικόλαος, έκαναν πράξη το διάταγμα να θανατώνουν κάθε πιστό της νέας θρησκείας, ο Άγιος Ευγένιος  μαρτύρησε μαζί με τους  Κάνινδο, Ουαλεριανό και Ακύλα μαχόμενος υπέρ της βαθιάς τους πίστης στον  Χριστό.

Κάτοικοι  καταγγέλλουν στο Λυσία τους τέσσερις συναθλητές με την κατηγορία ότι διδάσκουν το λόγο του Εσταυρωμένου και κρύβονται σε δασώδη περιοχή. Οι διώκτες οδηγούνται στη σύλληψη του Κανιδίου, αρχικά, κι έπειτα του Ουαλεριανού καθ ʼ υπόδειξη του Ακύλα, ο οποίος είχε ήδη ομολογήσει την πίστη του στο Χριστό. Οι τρεις συναθλητές περνούν τη νύχτα στη φυλακή προσευχόμενοι. Το πρωί της επομένης ημέρας καλούνται να εμφανισθούν μπροστά στο Λυσία, ανακρίνονται και για μία ακόμη φορά, ομολογούν την πίστη τους. Η παραδοχή της πίστης τους φέρνει το μαστίγωμά τους κι αφού υποβάλλονται σε βασανιστήρια, επιστρέφουν στη φυλακή.

Εν τω μεταξύ, στον Άγιο Ευγένιο, ο οποίος ολόκληρο το διάστημα αυτό κρυβόταν σε μία σπηλιά μέσα στο δάσος, παρουσιάζεται  ο Χριστός. Τον παροτρύνει να φανερωθεί και να αναγγείλει την πίστη του. Και πράγματι, ο Άγιος ψάλλει και υμνεί το Θεό. Οι προσευχές του ακούγονται και προδίδουν την παρουσία του σε μία γυναίκα που περνά, τυχαία, από εκεί. Στο άκουσμα των προσευχών του τρέχει ταραγμένη στην πόλη και τον καταδίδει Ο Άγιος συλλαμβάνεται και κακοποιημένος οδηγείται στη φυλακή και την επόμενη μέρα μπροστά στο  Λυσία ομολογεί την πίστη του. Ωστόσο, ο Λυσίας τον προτρέπει να προσφέρει θυσία στους θεούς των ειδωλολατρών με αντάλλαγμα τη ζωή του.

Ο Ευγένιος προσποιείται ότι δέχεται και μαζί με πλήθος κόσμου να τον ακολουθεί, εισέρχεται σε ειδωλολατρικό ναό. Ενώ ο Άγιος προσεύχεται στο Χριστό, το συγκεντρωμένο πλήθος παρακολουθεί έκπληκτο τρία ειδωλολατρικά αγάλματα να θρυμματίζονται και την ίδια στιγμή τα δαιμόνια να παρακαλούν τον Άγιο να μην τα εκδιώξει. Παρά το γεγονός, ο Λυσίας προτείνει και πάλι στον Ευγένιο να προσφέρει θυσία στους ειδωλολατρικούς θεούς. Ο Άγιος όμως  αρνείται την πρόταση. Υπομένοντας φριχτά βασανιστήρια που ακολουθούν, ο Ευγένιος δεν υποκύπτει, παραμένει προσηλωμένος στην πίστη του. Έξαλλος, τότε ο Λυσίας διατάζει να ετοιμασθεί μια κάμινος και να ριχθούν μέσα και οι τέσσερις συναθλητές.  Άγγελος Κυρίου όμως αφαιρεί τη δύναμη της φωτιάς και έτσι, οι δήμιοι που καταφθάνουν τρεις ημέρες αργότερα στον τόπο του μαρτυρίου αντικρύζουν τους τέσσερις πιστούς σώους . Συνειδητοποιώντας αυτό
 το μεγάλο θαύμα, οι δήμιοι αλλάζουν πίστη και προσέρχονται στο Χριστιανισμό. Αποφασισμένος ο Λυσίας να εκτελέσει την εντολή που του είχε δοθεί, διατάζει τον αποκεφαλισμό των τριών συναθλητών και τη σταύρωση του Ευγενίου. Τα σώματα των τριών μαρτύρων κλέπτονται από χριστιανούς, οι οποίοι, όμως, λόγω της έντονης κακοποίησής τους, αδυνατούν να τα αναγνωρίσουν. Τα σώματα όμως των συναθλητών βρίσκονται  με θαυμαστό τρόπο στον τόπο της καταγωγές του καθενός, όπου θάβονται με ιδιαίτερες τιμές.

Εν αντιθέσει, ο Ευγένιος, που βρίσκεται κρεμασμένος στο σταυρό μέσα στη φυλακή, ελευθερώνεται και με τη βοήθεια Αγγέλου θεραπεύονται οι πληγές του. Οι συγκρατούμενοί του, άφωνοι από το μεγαλείο του θαύματος, προσέρχονται και αυτοί στο Χριστιανισμό.

Εξοργισμένος, πλέον, ο Λυσίας καλεί και πάλι τον Ευγένιο να παρουσιαστεί μπροστά του, αποδίδει τη θεραπεία των οπών του σε «μαγικές ιδιότητες» του Αγίου και διατάζει τον αποκεφαλισμό του. Ο τόσο φριχτός θάνατός του ήλθε την 21η Ιανουαρίου του 290μ.Χ. Το σκήνωμά του κλάπηκε και τάφηκε πλησίον του τόπου του μαρτυρίου του, όπου και χτίστηκε αργότερα ο ναός του, από τον στρατηγό Βελισάριο, ενώ ανακηρύχθηκε και πολιούχος της πρωτεύουσας του Πόντου, Τραπεζούντας.

Τα πρώτα κείμενα που βρέθηκαν να αναφέρονται στο  αυτό μαρτύριο ανήκουν στον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Ξιφιλινό, μέλος της οικογένειας Υψηλάντη.

Χρονολογούνται από το 1042, ενώ με νέα δεδομένα τα θαύματα του Αγίου καταγράφηκαν (και πάλι από τον Ιωάννη Ξιφιλινό) στον κώδικα της μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους (έκδοση 154). Εκτενής αναφορά στο μαρτύριο το δικό του και των συναθλητών του γίνεται και στο "Αρχείο  του Πόντου" (1953/τόμος 18/σελ.163), ενώ, το αρχαιότερο συναξαρικόν κείμενο της Κωνσταντινουπόλεως χρονολογειται τον 11ο αιωνα μ.Χ.

Η μνήμη του προστάτη αγίου τιμαται στη Μονή του Αγίου Διονυσίου στο Άγιο Όρος, αδιάλειπτα, από το 1375 μ.Χ. , έως και σήμερα, τόσο στις 21 Ιανουαρίου, ημέρα του μαρτυρίου του, όσο και στις 24 Ιουνίου, ημέρα των γενεθλίων του, όπου στην Τραπεζούντα γινόταν μεγάλες εορτές και εμπορική έκθεση.

Ο ναός του Αγίου Ευγενίου, έχει μετατραπεί από το 1461 μ.Χ. σε τζαμί (γενί τζαμί τζουμασί), όταν έγινε η άλωση της Τραπεζουντας, ενώ παραμένει η χηρεια της θέσης του μητροπολίτη Τραπεζούντας από το 1922 μέχρι σήμερα.

Αντίγραφο του ναού του Αγίου Ευγενίου της Τραπεζούντας υπάρχει σήμερα στη Ρωμανία στη Θράκη.



Η ομιλία του Θ. Μαλκίδη στον εσπερινό του Αγίου Ευγενίου στη Ρωμανία