Θεοφάνης Μαλκίδης
Οι πεσόντες και οι αγνοούμενοι Καταδρομείς
της Επιχείρησης «Νίκη» , Κύπρος 21-22 Ιουλίου 1974 και οι δύο συμπατριώτες
μου ήρωες.
Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο τον
Ιούλιο του 1974 βρισκόταν σε εξέλιξη και στην Αθήνα το στρατιωτικό καθεστώς
ήταν εξαφανισμένο, και πολιτικά, αλλά και επιχειρησιακά χωρίς καμία
διάθεση να συγκρουστεί με τον εισβολέα.
Από τις λίγες πράξεις αντίστασης που έγιναν τις πρώτες ώρες εξέλιξης του «Αττίλα»
ήταν η Επιχείρηση «Νίκη», όπως ονομάστηκε η αερομεταφορά καταδρομέων από
την Κρήτη στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας
την 21η προς τη 22α Ιουλίου 1974.
Τα αεροσκάφη, που απογειώθηκαν από τη
Σούδα της Κρήτης, ήταν είκοσι (20) Nord 2501 Nor-atlas και δέκα C-47 Dakota
και μετέφεραν καταδρομείς με πλήρη
οπλισμό. Δεν κατάφεραν όλα να απογειωθούν, όπως και όσα έφτασαν στην Κύπρο και
ειδικότερα στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, δεν
κατόρθωσαν να προσγειωθούν, αφού όσα κατάφεραν να ξεφύγουν από τα τουρκικά
πυρά, έγιναν στόχος φίλιων πυρών, εφόσον
εκλήφθηκαν ως εχθρικά. Έτσι καταρρίφθηκε το ένα αεροσκάφος, με συνέπεια να
βρουν φρικτό θάνατο όλοι οι επιβαίνοντες σ’ αυτό, πλην ενός, του Καταδρομέα
Ζαφειρίου.
Εικοσιεπτά καταδρομείς και τέσσερις
ιπτάμενοι της πολεμικής αεροπορίας καθώς και δύο καταδρομείς από άλλο
αεροσκάφος, έχασαν την ζωή τους την αποφράδα εκείνη νύχτα.
Οι Έλληνες φονευθέντες που επέβαιναν στο ΝORATLAS 52-133 «NIKH 4», το οποίο ήταν
θαμμένο μέχρι το 2016 (!), μαζί με τους ήρωες, ήταν οι εξής:
ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ
Παναγόπουλος Βασίλειος, Συμεωνίδης Γεώργιος, Άνθιμος Ηλίας, Δάβαρης Γεώργιος
ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ Α’ ΜΟΙΡΑ
ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ
Τσαμκιράνης Δημήτριος, Καβραχωριανός
Νικόλαος, Τσιλιβάκης Στέφανος, Τσάκωνας Ευάγγελος, Χριστόπουλος Αθανάσιος,
Αναστασόπουλος Ανδρέας, Γιαννακάκης Κοσμάς, Γιαννάκος Στέφανος, Γιαννόπουλος
Παναγιώτης, Δαλαμάγκας Ηλίας, Ζησιμόπουλος Ανδρέας, Ηλίας Κωνσταντίνος,
Κασιμάκης Σωτήριος, Κατερός Κωνσταντίνος, Κουρούνης Σωτήριος, Λίγδης Χρήστος,
Δοϊτσίδης Χριστόδουλος, Μανιάτης Σπυρίδων, Μονιάς Αιμίλιος, Μπαρώτας
Κωνσταντίνος, Νάκος Γεώργιος, Πρινιανάκης Στυλιανός, Σιορώκος Δημήτριος,
Σκιαδαρέσης Νικόλαος, Τζούρας Σωτήριος, Τούλης Ηλίας, Χατζόπουλος Χρήστος
ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΘΕΙΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΑΣ Ζαφειρίου
Αθανάσιος (Μοναδικός επιζήσας).
Στην επιχείρηση «Νίκη» συμμετείχαν
και δύο συμπατριώτες μου, οι καταγόμενοι από τον Έβρο καταδρομείς Χριστόδουλος
Δοιτσίδης o οποίος είναι ακόμη αγνοούμενος και Χρήστος Χατζόπουλος του οποίου η κηδεία είχε γίνει το
καλοκαίρι του 2016.
Ο Χριστόδουλος Δοϊτσίδης γεννήθηκε το
1954 στην Καρωτή Διδυμοτείχου Έβρου και σπούδασε χορό στη Σχολή της Δόρας
Στράτου στην Αθήνα, ενώ παράλληλα εργαζόταν ως υδραυλικός.
Στις 23 Απριλίου 1974, γιορτή του
Αγίου Γεωργίου, πολιούχου της Καρωτής, χόρεψε στο χωριό του με το συγκρότημα
της Δόρας Στράτου και τρεις μέρες μετά κατατάχτηκε ως στο Σώμα Καταδρομών στο
Μεγάλο Πεύκο.
Συνέχισε την εκπαίδευσή του στη
Ρεντίνα και ύστερα στη Σούδα της Κρήτης.
Στις 22 Ιουλίου 1974, μετά την
τουρκική εισβολή στην Κύπρο, στάλθηκε εκεί μαζί με άλλους συναδέλφους του για
την υπεράσπισή της, αλλά καταρρίφθηκε το αεροπλάνο που τους μετέφερε και πέρασε
στην αθανασία σε ηλικία μόλις είκοσι ετών, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει
γίνει ταυτοποίηση των οστών του.
Ο Χρήστος Χατζόπουλος γεννήθηκε στο
Ελαφοχώρι Διδυμοτείχου του νομού Έβρου το 1952 και φοίτησε εκεί στο Δημοτικό
Σχολείο και στη συνέχεια στο εξετάξιο Γυμνάσιο Διδυμοτείχου.
Διαθέτοντας αξιόλογα αθλητικά
προσόντα, υπήρξε αθλητής και ποδοσφαιριστής και πέτυχε να εισαχθεί στη
Γυμναστική Ακαδημία.
Στις 26 Απριλίου 1974 κατατάχθηκε ως
στο Σώμα Καταδρομών στο Μεγάλο Πεύκο, ενώ συνέχισε την εκπαίδευσή του στη
Ρεντίνα και ύστερα στη Σούδα της Κρήτης.
Στις 22 Ιουλίου 1974, μετά την
τουρκική εισβολή στην Κύπρο, στάλθηκε εκεί μαζί με άλλους συναδέλφους του για
την υπεράσπισή της, αλλά καταρρίφθηκε το αεροπλάνο που τους μετέφερε και πέρασε
στην αθανασία σε ηλικία μόλις εικοσιδύο χρόνων.
Η επιχείρηση «ΝΙΚΗ» , υπήρξε μία από τις πιο παράτολμες και δραματικές
αποστολές στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία. Η αερομεταφορά της Α΄ Μοίρας
Καταδρομών από τη Σούδα της Κρήτης στη Λευκωσία τη νύχτα της 21ης προς 22α
Ιουλίου 1974 διεξήχθη υπό εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες: πτήση σε πολύ χαμηλό ύψος και απόλυτη σιγή ασυρμάτου
πάνω από τη θάλασσα, χωρίς συνοδεία μαχητικών αεροσκαφών κάλυψης, ενώ η τραγωδία
των «φίλιων πυρών» υπογραμμίζει το
τραγικό λάθος της έλλειψης συντονισμού, καθώς τα ελληνικά μεταγωγικά αεροσκάφη
Nεκλήφθηκαν κατά λάθος ως εχθρικά από τις ελληνοκυπριακές δυνάμεις
αντιαεροπορικής άμυνας στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
Ωστόσο παρά την τραγική έκβαση, η
άφιξη των Ελλήνων καταδρομέων ήταν καθοριστικής σημασίας, καθώς οι δυνάμεις που
αποβιβάστηκαν κατάφεραν να κρατήσουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας σε ελληνικά
χέρια και να εμποδίσουν την κατάληψή του από τα τουρκικά στρατεύματα.
Η συνέχεια βεβαίως είναι γνωστή. Οι
Έλληνες που αντιστάθηκαν στον Αττίλα έμειναν αβοήθητοι και τα ιερά τους οστά,
«τα κόκκαλα των Ελλήνων των ιερά» παρέμειναν θαμμένα μαζί με το αεροσκάφος (!)
ενώ ορισμένοι από τους επιβαίνοντες
παραμένουν ακόμη αταυτοποίητοι, χωρίς κηδεία, όπως αρμόζει σε ανθρώπους
και ήρωες….


