Τους παρακάτω στίχους τους έγραψε ο Κώστας Μόντης για τον Γρηγόρη Αυξεντίου, αλλά ταιριάζουν για όλους του ήρωες της Κύπρου που αντιστάθηκαν στον Αττίλα και στον ειδικά στον Γεώργιο Κατσάνη που σαν σήμερα το 1974 πέρασε στην αθανασία !
Ιούλιος 2024. Ελλάδα.
Στις 26 Νοεμβρίου 2016 η τουρκική ιστοσελίδα www.foreignpolicy.org.tr ανήρτησε θύμησες του Δρος Νιχάτ Ερίμ, που είχαν δοθεί στο «Foreign Policy» σε μια ειδική συνέντευξη.
Απόσπασμα από το βιβλίο του Τάσου Χατζηαναστασίου, Κύπρος και Μεταπολίτευση, το σύμπλεγμα της ήττας, Εναλλακτικές Εκδόσεις 2004.
Δήμος Σιντικής- Ιερά Μητρόπολη Σιδηροκάστρου
Γεώργιος Κατσάνης: «Πενήντα
χρόνια στο Πάνθεον των Ηρώων»
Ο Δήμος Σιντικής και η Ιερά Μητρόπολη Σιδηροκάστρου, οργανώνουν
εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Ήρωα διοικητή της 33ης Μοίρας
Καταδρομών στην Κύπρο το 1974, Γεώργιο Κατσάνη.
Ο Γεώργιος Κατσάνης γεννήθηκε το 1934 στο Σιδηρόκαστρο
Σερρών, από οικογένεια προσφύγων από την
Ανατολική Θράκη. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, η οικογένεια του εγκαταστάθηκε
στη Θεσσαλονίκη, όπου στη συνέχεια ο
Κατσάνης εντάχθηκε στο τμήμα στίβου του «ΓΣ Ηρακλής», με τον οποίο διακρίθηκε
στα 100 και 200 μέτρα, τη σκυταλοδρομία και το άλμα σε μήκος ( Το κλειστό
γήπεδο του «Ηρακλή» σήμερα φέρει το όνομα «Κατσάνειο»). To 1952 εισήχθηκε στη
Σχολή Ευελπίδων και το 1956 στο Σώμα Καταδρομών και το 1973 μετατέθηκε στην Κύπρο με το βαθμό του
ταγματάρχη, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση της 33ης Μοίρας Καταδρομών με έδρα την
Κερύνεια.
Την 21η Ιουλίου 1974, έπεσε μαχόμενος τους Τούρκους εισβολείς
στην περιοχή του Αγίου Ιλαρίωνα και έμεινε άταφος για 46 χρόνια στον Πενταδάκτυλο, μέχρι το 2020
όταν έγινε η κηδεία και η ταφή των ιερών του οστών.
Η εκδήλωση πενήντα ακριβώς χρόνια από την θυσία του Γεωργίου
Κατσάνη και την ηρωική του αντίσταση στους Τούρκους εισβολείς, θα
πραγματοποιηθεί την Κυριακή 21 Ιουλίου 2024 και ώρα 8:00μμ, στη Λέσχη Αξιωματικών
Φρουράς Σιδηροκάστρου με κεντρικό
ομιλητή τον Θεοφάνη Μαλκίδη.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΜΙΑΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΑΣ 50 ΕΤΩΝ
Την 25/11/2023 γράφτηκε ο επίλογος μιας αγωνίας από την τραγωδία της Κύπρου το 1974.
Ήρθαν στην Γαστούνη από την Κύπρο, ως απεσταλμένοι της Προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας η κ. Άννα Αριστοτέλους και ο κ. Παναγιώτης Γεωργίου, συνοδευόμενοι από την Συνταγματάρχη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας κ. Άννα Ψαρρού, για να ενημερώσουν την οικογένεια του Δεκανέα το 1974 (Ανθυπασπιστή ΠΖ σήμερα) και Αγνοούμενου από τον Αύγουστο του 1974 Δημητρίου Λούρμπα, ότι το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου-Εργαστήριο Δικανικής Γενετικής, αναγνώρισε με τυποποίηση DNA σκελετικά δείγματα του Αγνοούμενου από το 1974 στη Μάχη της ΕΛΔΥΚ της 16ης/8/1974 Δημητρίου Λούρμπα εκ Γαστούνης.
Θεοφάνης Μαλκίδης
Γεώργιος Κατσάνης, Διοικητής της 33ης Μοίρας Καταδρομών Κύπρος 1974.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και αρχές του 1990 το κλειστό γήπεδο του Ηρακλή Θεσσαλονίκης, έδρα της ομάδας βόλεϊ, αποκτούσε όνομα και λεγόταν πλέον «Κατσάνειο», προς τιμήν του Γεωργίου Κατσάνη, αθλητή του συλλόγου, διοικητή της 33ης Μοίρας Καταδρομών στην Κύπρο.
Ο πρώην σπρίντερ του Ηρακλή από το Σιδηρόκαστρο Σερρών πολέμησε τον «Αττίλα» στις 21 Ιουλίου 1974 στον Άγιο Ιλαρίωνα, στην περιοχή της Κυρήνειας, μόλις τη δεύτερη μέρα της τουρκικής εισβολής και ήταν μόλις 37 ετών όταν χτυπήθηκε από τα πυρά των εχθρών.
Ένα κοριτσάκι έξι μόλις μηνών είναι η νεαρότερη αγνοούμενη της κυπριακής τραγωδίας. Τα οστά της εντοπίστηκαν στο Τραχώνι Κυθραίας και ταυτοποιήθηκαν εδώ και πολλά χρόνια.
Οι αγνοούμενοί μας είναι, όπως πάντοτε τονίζεται, η τραγικότερη πτυχή του δράματος της Κύπρου. Από τον μακρύ κατάλογο των 1,619 αγνοουμένων, που περιλαμβάνει άμαχους, στρατεύσιμους και γυναικόπαιδα, το 49% ή 776 άτομα δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί.
Θεοφάνης Μαλκίδης
Για τον Ελληνισμό της αντίστασης !
Η συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό Maximum
Θεοφάνης
Μαλκίδης
Κύπρος…..
Είναι πολλές φορές τα πρόσωπα με τις
πράξεις, την έμπνευσή τους και το λόγο
τους που κατορθώνουν να απεικονίσουν
έναν τόπο ή τον τόπο τους. Και αυτή η καταγραφή να μεταφέρεται εις τους αιώνες
με όλους τους τρόπους της ανθρώπινης έκφρασης. Άλλοτε πάλι είναι η γη, το ύδωρ,
ο αέρας που επηρεάζουν τους ανθρώπους της δημιουργίας, προκειμένου να
αντιληφθούν το μέγεθος, την ταυτότητα, το ιστορικό φορτίο, τη πολιτιστική
κληρονομιά, το καθήκον, τη διατήρηση της μνήμης.
Πάντοτε όμως
με μία καταπληκτική αρμονία τα πρόσωπα,
οι πράξεις, η αύρα τους, κατορθώνουν με
μοναδικό τρόπο να δείξουν ένα τέλειο πίνακα, μία δημιουργία κάλλους. Για την ελληνικότητα, για τον
ελληνικό κόσμο, κάπως έτσι εμφανίζονται και εκφράζονται όλα εδώ και χιλιάδες
χρόνια. Και χωρά και εκφράζει τους πάντες. Με ένα εξαιρετικό συνδυασμό που φαίνεται ότι
επηρεάζεται από το φως, το γαλάζιο του ουρανού
και της θάλασσας, τους εκφραστές
που επιμένουν να ζουν «σ ΄αυτό το πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο», όπως τόνισε, ο Σεφέρης, στην ομιλία κατά τη βράβευσή του με το
Νόμπελ, ποιητής και διπλωμάτης ο οποίος
συνδέθηκε τόσο στενά με την Κύπρο. Και ποιητικά και πολιτικά….
Στην Κύπρο, εν προκειμένω, όλα τα παραπάνω δρουν, λειτουργούν, εμφανίζονται με το συναμφότερον του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, το συναμφότερον της ψυχής και του σώματος του Ελληνισμού. Είναι ο Κίμων, ο Θεόφιλος Γεωργιάδης, ο Ισαάκ και ο Σολωμού, μαζί με την Παναγία τη Φανερωμένη, το Κούριο, την πέτρα του Ρωμηού, τη Λευκωσία, τη Λεμεσό και τη Λάρνακα, το Μαχαιρά , το Λιοπέτρι, την Κερύνεια, την Πάφο. Είναι οι αγνοούμενοι, οι μάνες και οι συγγενείς τους, οι πρόσφυγες, οι ήρωες των προδομένων Θερμοπυλών του 1974.
Παντελής Μηχανικός - Ονήσιλος
Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος
βγαλμένος απ’ την ιστορία και τον θρύλο
ολοζώντανος.
Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός
κρατούσε στο χέρι ό,τι του ’χε απομείνει:
ένα καύκαλο
–το δικό του κρανίο–
γεμάτο μέλισσες.
Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος
να μας κεντρίσουν
να μας ξυπνήσουν
να μας φέρουν ένα μήνυμα.
του Αλέξανδρου Ασωνίτη*
Πριν από το Πάσχα, ζήτησα και συναντήθηκα με έναν πολύ καλό, γνωστό, και με συγκροτημένες απόψεις, τραγουδιστή και του πρότεινα να οργανώσουμε, σε Κύπρο και Ελλάδα, μια συναυλία για τα 50 χρόνια της τουρκικής κατοχής, με λαϊκά κυρίως τραγούδια που μιλάνε για τον Αγώνα της Απελευθέρωσης, την πέμπτη φάση της ελληνικής Επανάστασης που ξεκίνησε το 1821 και τερματίστηκε με την προδοσία του 1974. Όταν του έδειξα τους στίχους των τραγουδιών που πρότεινα, δεν ήξερε τα περισσότερα, βρέθηκε σε αμηχανία:
Γιατί ἡ Κύπρος προτίθεται νά μήν ἀκολουθήσει τήν ἑλληνική Κυβέρνηση στήν ἐθνική αὐτοχειρία στήν μαύρη ἐπέτειο τῆς εἰσβολῆς τοῦ Ἀττίλα στήν Μεγαλόνησο
ΚΑΠΟΤΕ ὁ ἄξων πολιτικῆς γιά τό Κυπριακό ἦταν «ἡ Λευκωσία ἀποφασίζει καί ἡ Ἀθήνα συμπαρίσταται.» Τόν εἶχε διακηρύξει ὁ ἴδιος ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς. Τήν ἴδια στιγμή, στήν κυπριακή πρωτεύουσα, ἡ καθολική ἀντίληψις πού ἐπικρατοῦσε ἦταν ὅτι ἡ Ἀθήνα εἶναι τό ἐθνικό κέντρο.
Η συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό Focus
Κώστας Μόντης
Και τι θα γίνει τώρα,
Θα σχίσουμε τα παλιά μας τετράδια
Που΄ταν γεμάτα χρωματιστή «Ένωση»
Θα σχίσουμε τα παλιά μας σχολικά τετράδια
Που΄ταν γεμάτα «Ένωση» διακοσμημένα με γιασεμιά και
Λεμονανθούς και μαργαρίτες,
Θα σχίσουμε τα παλιά αναγνωστικά των παιδιών μας
Με τις ελληνικές σημαίες.
Θα πετάξουμε τα’ αγαπημένο αναμνηστικό σκουφί του Γυμνασίου
Με την «Ένωση» στο γείσο
Θα πετάξουμε το χάρακά τους
Και την τσάντα και τη μπάλα και το ποδήλατο
Που γράφαν «Ένωση»;
Αλήθεια, Πέστε μου, τι θα γίνει τώρα;
Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο ξεκίνησε ξημερώματα της 20ης Ιουλίου 1974. Λίγες μέρες μετά, οι Τούρκοι έμπαιναν στο χωριό Δίκωμο, στα ριζά του Πενταδάκτυλου, δολοφονώντας αδιακρίτως. Μια ομάδα κατοίκων έφευγαν από την άλλη άκρη του χωριού στοιβαγμένοι σε ένα λεωφορείο, όταν σχεδόν είχε νυχτώσει και τα τουρκικά αεροπλάνα δεν μπορούσαν να βομβαρδίζουν. Αφού πέρασαν μέσα από καμένες περιοχές, μερικές φλέγονταν ακόμη, κατέληξαν στο Παλαιχώρι, στο Τρόοδος. Εκεί, με άλλα παιδιά, στήθηκε κι αυτός στη γραμμή για το συσσίτιο, στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού.
Βασιλεύουσα Αμμόχωστος
Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗ
Κάθε που έπεφτε η μπόμπα στο κεφάλι της
γυρνούσε και ρωτούσε τι συμβαίνει.
Γνώριζε την απάντηση από γεννησιμιού της
αλλά να την πιστέψει δεν μπορούσε.
Η θλιβερή όσο και τραγική για τον Ελληνισμό 50ή επέτειος της βάρβαρης εισβολής των Τούρκων στο έδαφος της ανεξάρτητης και μέλους του ΟΗΕ Κυπριακής Δημοκρατίας, της κατάληψης του 37% του εδάφους της και της προσφυγοποίησης 200.000 Ελλήνων της Μεγαλονήσου, οδηγεί τη σκέψη πρώτον στην αυτογνωσία και στην αυτοκριτική.
Νέο βιβλίο:
Θεοφάνης Μαλκίδης Κύπρος Γη Εναλία. Εκδόσεις Περιοδικού Ενδοχώρα.
Η Κύπρος είναι ο Κίμων, ο Θεόφιλος Γεωργιάδης, ο Ισαάκ και ο Σολωμού, η Παναγία η Φανερωμένη μαζί με το Κούριο, την πέτρα του Ρωμηού, τη Λευκωσία, τη Λεμεσό και τη Λάρνακα, το Μαχαιρά, το Λιοπέτρι, την Κερύνεια, την Πάφο.
Τίποτα ακόμη δεν έχει χαθεί !
Και την ώρα που η Ελλάδα θα στηρίξει επίσημα για γραμματέα του ΟΑΣΕ τον κούριερ της "Γαλάζιας Πατρίδας" , δηλαδή του σχεδίου του Χίτλερ Κεμάλ για κατάληψη Κύπρου, Αιγαίου Θράκης (!), έρχεται μία τραγουδίστρια, η εκ Νικόπολης του Πόντου καταγόμενη Δέσποινα Μαλέα- Μαρουφίδου, γνωστή ως Δέσποινα Βανδή, να αρνηθεί την εμφάνισή της σε σκηνή συναυλίας στη Σμύρνη υπό το βλέμμα του δολοφόνου Κεμάλ .
Αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις των θεσμικών της κατοχικής Τουρκίας, η πράξη της τραγουδίστριας πόνεσε πολύ, αφού οι φασίστες Γκρίζοι Λύκοι που παριστάνουν τους δημάρχους, ανέφεραν τα γνωστά για τον εγκληματία Κεμάλ και για τις σφαγές του εναντίον των Ελλήνων.
Από εκεί λοιπόν που δεν το περιμένεις, από εκεί που δεν περιμένεις γενικώς τίποτα, ξεπροβάλλει μία αχτίδα φωτός, μία ελπίδα και κυρίως μία διαπίστωση: ότι τίποτε ακόμη δεν έχει χαθεί !
Εύγε Δέσποινα !
Ιούλιος: Ο μήνας που κορυφώθηκε η ελευθερία της Μονεμβασιάς μας !
Η είδηση της εκδημίας του Καθηγητή Ιστορίας των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων έχει σκορπίσει θλίψη τόσο στην ακαδημαϊκή κοινότητα όσο και ευρύτερα στον εκκλησιαστικό χώρο καθώς ο μακαριστός υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητός σε συναδέλφους και φοιτητές.
Χαράλαμπος Μηνάογλου (επιμέλεια). Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο: 50 χρόνια μετά. Πρακτικά Ημερίδας .
Με κείμενα των Κωνσταντίνου Γρίβα, Σταύρου Καλεντερίδη, Θεοφάνη Μαλκίδη, Τάσου Χατζηαναστασίου και Χαράλαμπου Μηνάογλου. Αθήνα 2024.
Το περιοδικό «Τετράδια πολιτικού διαλόγου, έρευνας και κριτικής», αφιερώνει το νέο τεύχος του (85-87, Άνοιξη-Φθινόπωρο 2024) στην Κύπρο, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από την τουρκική εισβολή του 1974.
Γράφει σχετικά, μεταξύ των άλλων, ο εκδότης των «Τετραδίων», συγγραφέας και διδάκτορας του ΕΚΠΑ Λουκάς Αξελός: «Όταν μέσα του 2022 κάναμε τις πρώτες συζητήσεις για την προετοιμασία του τεύχους με αφορμή τα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αυτό που δέσποζε στην σκέψη μας είναι ότι θα έπρεπε να καταβάλουμε όλες τις προσπάθειες για την έκδοση ενός αφιερώματος που θα στέκονταν με προσήλωση και σεβασμό στο τραγικό γεγονός, ένα αφιέρωμα στο οποίο δεν θα είχε θέση η ιδεολογική χρήση της ιστορίας, αλλά που η παρουσίαση του Κυπριακού θα γινόταν στο πεδίο των πραγματικών του διαστάσεων, δηλαδή αυτού του υπ’ αρ. 1 εθνικού μας ζητήματος. Δύο και πλέον χρόνια κράτησε η περιπέτεια αυτή και τολμώ να πω (….) ότι είμαστε ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα.
Πρώτον γιατί τα σχεδιασθέντα και συμφωνηθέντα επετεύχθησαν πλήρως και στον καθορισμένο χρόνο(…) δεύτερον, γιατί στο εγχείρημα αυτό ανταποκρίθηκαν, όλοι οι προσκληθέντες (…) με κείμενα κριτικού στοχασμού που –κατά την γνώμη μας- φωτίζουν με επάρκεια και σε ικανοποιητικό βαθμό, πλείστες όσες πλευρές του Κυπριακού και δη από ποικίλες και διαφορετικές πτυχές, γεγονός που δίνει την δυνατότητα για μια σφαιρικότερη αποτίμηση της δεύτερης, μετά την Μικρασιατική, μείζονος Εθνικής Καταστροφής.
Πλησιάσαμε τον μισό αιώνα κι ακόμα ως να μην πέρασε ένας χρόνος. Την ιστορία ακόμα να την γράψουμε, την ζούμε.
🦅33 χρόνια πριν: Έφτανε στα Τίρανα ποιμένας σοφός και συνετός για τους Ορθοδόξους στην Αλβανία.
– Ποιοί ἦταν οἱ γνωστοὶ – ἄγνωστοι ἥρωες; Πόσοι καὶ ποιοὶ προέρχονταν ἀπὸ τὴν Μεσσαπία;
– Εἶχα καὶ παλιότερα καταπιαστεῖ μὲ τὴν ἱστορία τῆς Μεσσαπίας, ὅπως καὶ ἄλλοι ἐκλεκτοὶ συμπολίτες ἀλλὰ καὶ ἱστορικοί. Θεωρῶ ὅμως, χρέος τιμῆς νὰ φωτίσω φέτος, στὴ μνήμη τῶν ἀγωνιστῶν στὰ Βρυσάκια, κάποιες πτυχὲς ποὺ δὲν ἔχουν καλὰ ξεδιπλωθεῖ.
